Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun teklifleri, farklı meslek gruplarında çalışanları yakından ilgilendiriyor. Pilotlar, doktorlar, mühendisler, mimarlar, eczacılar ve öğretmenlerin de aralarında bulunduğu 10 meslek grubu için hususi damgalı pasaport hakkı talep ediliyor. Tekliflerde 5, 10 ve 15 yıllık mesleki kıdem şartları öne çıkarken düzenlemeler henüz yasalaşmadı.
Türkiye'de belirli kamu görevlileri ve kanunda sayılan diğer kişilere verilen yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesi yeniden Meclis gündemine taşındı. 2026 yılında sunulan farklı kanun teklifleriyle özel sektörde çalışan bazı meslek mensuplarının da bu haktan yararlanması amaçlanıyor. Tekliflerde mesleki deneyim, oda üyeliği ve fiilî çalışma süresi gibi koşullar bulunuyor. Ancak 7 Kasım 2026 itibarıyla yeni meslek gruplarına yönelik düzenlemeler teklif aşamasında bulunuyor.
Yeşil pasaport verilmesi istenen 10 meslek grubu
TBMM gündemindeki farklı kanun tekliflerinde hususi damgalı pasaport hakkının genişletilmesi talep edilen meslek grupları şöyle:
Pilotlar
Doktorlar
Diş hekimleri
Veteriner hekimler
Eczacılar
Mühendisler
Mimarlar
Öğretmenler
Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler
Köy ve mahalle muhtarları
Bu mesleklerin tamamı için ortak bir düzenleme hazırlanmış değil. Farklı tarihlerde sunulan teklifler, kendi içinde ayrı kıdem ve başvuru koşulları içeriyor.
Pilotlara yeşil pasaport için 5 yıl uçuş şartı
Pilotları kapsayan kanun teklifinde, pilot lisansının alınmasının ardından en az beş yıl fiilen uçuş hizmetinde çalışılması şartı bulunuyor.
Teklifin yasalaşması halinde belirlenen deneyim süresini tamamlayan pilotlar, hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilecek.
Mevcut durumda yalnızca pilotluk mesleğini icra etmek, tek başına yeşil pasaport alma hakkı sağlamıyor.
Mühendis ve mimarlara 10 veya 15 yıl kıdem koşulu
Mühendisler ve mimarlar için TBMM'ye sunulan tekliflerde farklı mesleki kıdem süreleri öngörülüyor.
Bazı tekliflerde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) kayıtlı olmak ve en az 10 yıllık mesleki deneyime sahip bulunmak şartı yer alıyor.
16 Eylül 2026 tarihinde Meclise sunulan 2/3836 esas numaralı başka bir teklifte ise TMMOB üyesi mühendis ve mimarlar için en az 15 yıllık kıdem aranıyor.
Dolayısıyla bu meslekler için tek bir kıdem süresi kesinleşmiş değil.
Doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılara 15 yıl şartı
13 Ekim 2026 tarihinde TBMM'ye sunulan tekliflerden birinde sağlık alanındaki dört meslek grubuna yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor.
Teklifte hekim, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacıların kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilen çalışmış olmaları şartı bulunuyor.
Bu düzenleme yasalaşırsa, belirlenen koşulları karşılayan özel sektör çalışanları da hususi damgalı pasaport için başvurabilecek.
Meslek odalarına kayıtlı olma ve diğer başvuru koşulları ise ilgili tekliflerin hükümlerine göre farklılık gösteriyor.
Öğretmenlere yeşil pasaport için 10 yıllık hizmet teklifi
Öğretmenleri kapsayan ayrı bir kanun teklifi de Meclise sunuldu. Düzenlemede Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler yer alıyor.
Teklif, en az 10 yıllık hizmet süresini tamamlayan öğretmenlere yeşil pasaport hakkı verilmesini amaçlıyor.
Mevcut sistemde belirli derece şartlarını karşılayan kamu görevlisi öğretmenler yeşil pasaport alabiliyor. Yeni teklif ise özellikle bu haktan yararlanamayan öğretmenler açısından kapsamın genişletilmesini hedefliyor.
Muhtarlar ve mali müşavirler için ayrı düzenleme
16 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan 2/3836 esas numaralı kanun teklifinde köy ve mahalle muhtarları da bulunuyor.
Aynı teklifte TÜRMOB ve bağlı odalara kayıtlı yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıllık kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirler için de yeşil pasaport hakkı talep ediliyor.
Teklifte ayrıca belirli meslek odalarına üye serbest çalışan doktorlar, eczacılar, mühendisler ve mimarlara ilişkin hükümler yer alıyor.
Söz konusu teklif, TBMM İçişleri Komisyonunun gündeminde bulunuyor.
Yeşil pasaport düzenlemesi Meclisten geçti mi?
7 Kasım 2026 itibarıyla gündemdeki yeni meslek gruplarına yönelik kanun teklifleri yasalaşmış değil.
Düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için ilgili komisyonlarda değerlendirilmesi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
Bu nedenle tekliflerde adı geçen meslek mensupları, yalnızca yeni tekliflere dayanarak yeşil pasaport başvurusu yapamıyor. Mevcut mevzuat kapsamında hak sahibi olanların başvuru koşulları ise devam ediyor.
Mevcut yeşil pasaport hakkından kimler yararlanabiliyor?
Türkiye'de hususi damgalı pasaport, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nda belirtilen kişilere veriliyor.
Mevcut düzenleme kapsamında birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu derecelerden emekli olan belirli kamu görevlileri, eski milletvekilleri, eski bakanlar ve kanunda belirtilen diğer hak sahipleri yeşil pasaport alabiliyor.
Belirli şartları karşılayan avukatlar, ihracatçılar ve belediye başkanları için de özel hükümler bulunuyor.
Hak sahiplerinin eşleri ve kanunda belirtilen yaş, öğrenim ve diğer koşulları karşılayan çocukları da bu pasaporttan yararlanabiliyor.
Yeşil pasaport başvurusu nasıl yapılır?
Yeşil pasaport hakkı bulunan kişiler, başvurularını Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün randevu sistemi üzerinden gerçekleştirebiliyor.
Başvuru sırasında kimlik belgesi, biyometrik fotoğraf, pasaport defter bedelinin ödendiğine ilişkin bilgi ve hak sahipliğini gösteren belgeler isteniyor.
Hususi damgalı pasaport için harç alınmıyor. Başvuru sahipleri yalnızca geçerli pasaport defter bedelini ödüyor.
Randevu işlemleri https://randevu.nvi.gov.tr/ adresinden yapılabiliyor.
