Süt annede sütün meydana gelmesine sebep olan ve süt anne ile evli bulunan erkek, süt babadır. Bu arada süt babanın ölümü veya süt anneden boşanmış olması, sonucu değiştirmez. Süt emen çocuğa bu süt baba ile nesep ve sıhrî hısımları haram olur. Süt babaya ait çocukların hepsi de süt emenin süt kardeşleri olur.
Şimdi süt veren kadınla bu kocasının gerek neseben ve gerek rezâan evlâdı, süt emenin ana baba bir süt kardeşleridir. Ve bu süt verenin başka kocasından olan neseben veya rezâan evlâdı da bu süt emenin ana bir kardeşleridir.
Zikri geçen kocanın süt veren hanımından başka hanımından olan neseben veya rezâan evlâdı da bu süt emenin baba bir süt kardeşleridir. Bu kardeşlik, “leben-i fahl” dan kaynaklanmaktadır. Bundan maksat: Kendisi ile cinsel ilşkiden dolayı süt meydana gelmiş olan erkektir. Bu meseleye fukaha “leben-i fahl meselesi” ismini vermişlerdir. Hasılı bir çocuk, sütünü emdiği, içtiği kadının bu sütü, hangi erkekle cinsel ilişkiden kaynaklanmış ise, o erkeğin de rezâan evlâdı bulunur.
Bir kimsenin süt babasının neseben ve rezâan erkek ve kız kardeşleri o kimsenin süt amcaları ile halalarıdır.
Aynı şekilde süt veren kadının neseben ve rezâan erkek ve kız kardeşleri de süt emenin süt dayı ve teyzeleridir. Diğer akrabalarını buna kıyas etmeli!
Sütlü bir kadın, kocasından boşanıp da iddetini müteakip başka bir erkekle evlenerek ondan çocuk getirse, sütü bu ikinci kocasından olmuş olur. Fakat bu ikinci kocasından çocuk getirmemiş olunca sütü evvelki kocasınındır. Bu sebeple bu sütü emen bir çocuk, evvelki kocasının süt çocuğu sayılır.
Yukarıdaki meselelerden de anlaşıldığı üzere nesebi akrabalıktan dolayı nikahları haram olan kadınların rezâ’dan dolayı da nikahları haramdır.
Ancak fıkıh kitaplarında bazı müstesnalar zikredilmiştir ki, bu istisna edilen şeyler, şu aşağıdaki dokuz sınıftan ibarettir:
1- Kız ve oğlan kardeşlerin analarıdır ki bunlar, neseben erkek ve kız kardeşlerin sütanneleri ve sütkardeşlerin neseb veya rezâ’ yönüyle anneleridir.
Mesela Ahmet, neseben erkek kardeşi Mehmed’in süt anası Ayşe’den süt emmiş olmayınca Ayşe’yle evlenebilir. Halbuki bir erkeğin neseben kardeşinin neseben annesi, kendisinin öz veya üvey validesi olacağından nikâhı caiz değildir.
2- Evlâdın kız kardeşleridir ki bunlar, neseben evlâdın, rezâ’an kız kardeşleri ile bunların kızlarıdır. Halbuki bir kimsenin neseben evlâdının neseben kız kardeşi, kendisinin ya kızı veya üvey kızı olacağından nikâhı caiz değildir.
3- Evlâdın nineleridir ki bunlar, neseben evlâdın rezâ’an nineleri ve rezâ’an evlâdın neseben veya diğer süt anneden süt nineleridir. Halbuki bir kimsenin neseben evlâdının neseben nineleri, kendisinin ya anası veya kayınvalidesi olacağından aralarında nikâh caiz değildir.
4- Amcaların ve halaların valideleridir ki bunlar, neseben amca veya halanın süt valideleri ve süt amca veya halalarının süt valideleridir. Halbuki bir kimsenin neseben amca veya halasının neseben validesi, kendisinin öz veya üvey ninesi olacağından nikâhı caiz değildir.
5- Dayıların ve teyzelerin valideleridir ki bunlar, neseben veya süt dayı ve teyzenin süt valideleridir. Halbuki bir kimsenin neseben dayı veya teyzesinin neseben validesi, kendisinin ana bir ninesi olacağından nikâhı caiz değildir. Nitekim bir kimseye süt amcasıyla halasının ve süt dayısıyla teyzesinin neseben validelerini nikâhlamak da helâl değildir. Çünkü bunlar, o kimsenin ya süt ninesi veya süt dedesinin diğer hanımıdır.
6- Evlâdın halalarıdır ki bunlar, neseben evlâdın süt halaları ve süt evlâdın neseben veya diğer süt anadan süt halalarıdır. Halbuki bir kimsenin neseben evlâdının neseben evlâdının neseben halası, kendisinin kız kardeşi olacağından nikâhı ebediyen haramdır.
