İsa Karakaş’ın paylaştığı SGK’nın resmi psikiyatrik hastalıklar kriterleri, sadece hastane kayıtlarında kalmıyor; doğru yönetildiğinde, yaşa takılmadan emeklilik imkanı sağlayan bir rehber haline geliyor. Peki, SGK'nın "çalışma gücü kaybı" olarak tanımladığı bu liste neleri kapsıyor?
Hangi Hastalıklar Listede Var?
SGK, psikiyatrik hastalıkları 10 ana başlık altında topluyor. Bu listeye göre:
-
Zekaya İlişkin Kayıplar: IQ düzeyi 50 ve altı olan, kişisel bakımını (beslenme, banyo gibi) kendi başına yapamayanlar ağır düzeyde malul sayılıyor.
-
Psikotik Bozukluklar: Şizofreni, şizoaffektif bozukluk, sanrılı bozukluklar ve atipik psikozlar, tedaviye rağmen çalışma olanağı vermiyorsa maluliyet kapsamında.
-
Duygudurum Bozuklukları: Bipolar bozukluğun tedaviyle düzelmeyen ve ilerleyen formları.
-
Organik ve Gelişimsel Bozukluklar: Beyin hasarına bağlı davranışsal bozukluklar, otizm gibi yaygın gelişimsel bozukluklar.
-
Tedaviye Dirençli Depresyon: Belgelendirilmiş psikoterapi ve EKT süreçlerine yanıt vermeyen vakalar.
İşlemler Nasıl Başlatılıyor?
Bir kişinin psikiyatrik maluliyetten emekli olabilmesi için izlemesi gereken yol, öncelikle tam teşekküllü bir devlet hastanesinden Sağlık Kurulu Raporu almaktır. Bu rapor, SGK'nın bölge sağlık kuruluna gönderiliyor. Kurul, kişinin dosyasını mevcut mevzuata ve hastanın tedavi geçmişine göre değerlendiriyor. İsa Karakaş’ın da dikkat çektiği gibi, "başkasının bakımına muhtaçlık" derecesindeki ağır vakalarda süreç çok daha hızlı ilerlerken, "kısmen düzelen" vakalarda farklı değerlendirme kriterleri uygulanıyor.
Finansal ve Sosyal Güvence
• Malulen emeklilik, maaş bağlanmasının yanı sıra sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkını da içerir.
• Kronik psikiyatrik rahatsızlıklar gibi uzun ve maliyetli tedavilerde malulen emeklilik, ekonomik ve tıbbi güvenlik sağlar.
• Sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını sağlayan vatandaşlar, hastalık teşhisinden sonra SGK’ya başvurarak bu haktan yararlanabilirler.
• Sağlık kurulu yönetmelikleri, başvurularda esas alınan güncel listeyi belirler ve bu liste sürekli güncellenir.
