Türkiye yi, Osmanlı üzerinden tehdit eden Rusya Dışişleri
Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova nın İzvestiya gazetesine verdiği röportajda
kullandığı hiç birimiz masum değiliz türünden şu ifadesi dikkatlerden
kaçmamış olmalı: Biz de ideal değiliz ama uluslararası toplumu endişelendiren
konularda çalışmaya hazırız. Bunlara karşı nerede durduğumuzu açıklıyoruz.
Bunun için de yasal yöntemler kullanıp yapıcı bir rol oynuyoruz.
Peki, durum gerçekten Zaharova nın dediği gibi mi Rusya
uluslararası toplumu endişelendiren konularda çalışmaya hazır mı Yoksa Rusya
bu endişenin başlı başına kaynaklarından biri mi Rusya bugüne kadar ne tür
yapıcı adımlar attı Aslında Rusya nın yapıcı rol den anladığı ne
İsterseniz hemen son iki sorudan hareketle bu suallere
cevap vermeye başlayalım. Rusya nın yapıcı rolden anladığı tek şey radikal
çözüm dür. Bu yöntemde kullandıkları en temel araç ise, yine en iyi bildiği ve
tarihsel olarak ispatlanmış olan kaba güç tür. Örnek mi Çeçen sorununu çözüm
şekli, 2008 Rusya-Gürcistan savaşı ve son olarak da Kırım ın gaspı ve Doğu
Ukrayna üzerindeki girişimleri. Daha evvelki uygulamalarını burada tek tek
sıralamaya bile gerek yok.
Son olarak, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov un
İsveç in NATO bünyesine dahil olması durumunda ne tür yapıcı adımlar
atacağını da yine basından öğrenmiş bulunuyoruz. Lavrov, İsveç in NATO ya katılmasını,
NATO nun Rusya sınırlarına yakınlaşma hamlesi olarak değerlendiriyor ve bunun
için gerekli askeri önlemleri alacaklarını çok net bir şekilde ifade ediyor.
Evet, Rusya sadece Türkiye açısından değil, başta yakın
çevresi olmak üzere tüm dünya açısından bir tehdit. Bekası ve çıkarlarını
koruma noktasında gerekirse nükleer silahı ilk kullanmaktan çekinmeyeceğini ve
yeni uluslararası sistemin kaba güce (sahip olunan askeri güce) bağlı olarak
inşa edileceğini söyleyen bir ülke için Zaharova nın çok daha fazla ikna
çalışması yapması gerekiyor.
Mişka O Kadar Masum mu
Rusya nın sembolü olan hayvanı görmeniz de aslında yeni
dönem Rus dış politikasının hedeflerini anlamanız açısından fazlasıyla yeterli
olacaktır. Burada, sakın ola çift başlı kartal sizi yanıltmasın. Çünkü, onu
kastetmiyorum. Kastettiğim figür, Çarlık Rusya sı ve SSCB döneminde ön plana
çıkan Mişka adını verdikleri ayı . Ruslar ayı sembolünü her ne kadar
kahramanlık olarak nitelendirse de, bu bile kendilerinin dünyadan algı
boyutuyla ne kadar kopuk olduklarını ya da ayrı düştüklerini göstermesi açısından
önemli. Zannedersiniz ki dünyaya ayı diye takdim ettikleri şey bir panda ...
Nitekim bunun böyle olmadığını, bu ayı sembolünün ne
anlama geldiğini en başta yakın çevresi olmak üzere eski Çarlık ve SSCB alanı
gayet iyi biliyor. Onların temel endişesi, bu sembole sahip olan Yeni
Rusya nın eski alana dönüş çabaları ve bölgenin bağımsızlıklarının 25. yılında
duydukları derin beka sorunu.
Bölge çok net bir şekilde, Avrasya bazlı Büyük Oyun da
yeni bir aşamaya girildiğinin ve son yıllarda Kuzey Afrika-Ortadoğu merkezli
devam eden güç mücadelesinin Baltık-Karadeniz-Hazar hattı üzerinden
Kafkasya-Orta Asya ya doğru kaydığının farkında. Bununla ilgili somut işaretler
uzunca bir süredir Afganistan dan Türkmenistan sınırlarına yönelik çakma IŞİD
saldırıları ile verilmekteydi.
Son işaret ise Kafkasya dan, Azerbaycan-Ermenistan savaşı
ile verilmişti. Türkmenistan ın bu savaşta daha ilk andan itibaren
Azerbaycan ın yanında duruşu, bölgedeki savaşların ne anlama geldiği ve bu
durumda Türkmenistan ın nasıl bir tercih içinde bulunacağına yönelik içerdiği
mesaj itibarıyla önemliydi. Aynı şekilde Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev in
çıkışı da, bölgedeki tehdit algısına yönelik bir başka tepki olarak
değerlendirilmekte gecikmedi. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev in
son açıklamasını da, atılan bu son adımlardan bağımsız düşünmemek gerekir.
Orta Asya da
Hibrit Savaşlar mı
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev in İkinci
Dünya savaşı kurbanlarını anma törenleri kapsamında 9 Mayıs ta Bişkek te yaptığı
açıklama oldukça önemli. Rusya da yeni modern faşizmin boy göstermeye başladığı
tespitinde bulunan Kırgız lider: Biz 71 sene önce Alman faşizmine hep birlikte
karşı koymuştuk. Şimdi ise Rusya da baş kaldıran yeni modern faşizm bizi
rahatsız etmeye başladı diyor.
Açıklama bununla sınırlı değil. Devamında Atambayev aynen
şöyle diyor: Savaş yıllarında Rusya dan yüz binlerce kaçak Kırgızistan a
yerleşti. Kırgız aileleri son ekmek dilimlerini bile onlar ile paylaşmıştı.
Sonra bu insanlar Kırgızistan vatandaşları oldular. Ülkemize birçok mülteci
geliyor. Ben bugün, Rusya vatandaşlarında baş gösteren modern faşistliğin
kötülüğü hakkında uyarıda bulunuyorum.
Rusya nın son dönemde, özellikle de Gürcistan ve
Ukrayna-Kırım krizlerinde Rus etnik varlığını ya da öncesinden pasaport
dağıtarak vatandaş yaptığı sonradan Rusları gerekçe göstererek
gerçekleştirdiği askeri müdahaleleri hatırladığımızda, Atambayev in bu
endişesinin ve siteminin hiç de haksız olmadığını görebiliyoruz.
Diğer taraftan, bu uyarıyı yapma zorunluluğu ile karşı
karşıya kalan Atambayev in, 24 Kasım uçak krizinde Rusya nın yanında yer
aldığını ve bunun Türkiye açısından derin bir hayal kırıklığına yol açmış
olduğunu da hatırlıyoruz. Atambayev in geç de olsa Mişka nın dönüşünü
görebilmiş olması elbette önemli. Esas olan da bu...
Atambayev in bu son dakika çıkışında Kazakistan da toprak
reformu dolayısıyla başlayan protestoların da etkili olduğu anlaşılıyor.
Kazakistan daki olayların Ukrayna Senaryosu nun bir tekrarı olduğu şeklinde
uyarıda bulunan Nazarbayev in Kazak halkını uyarması bu açıdan önemli.
Atambayev biliyor ki, Kazakistan düşer ise, başta Kırgızistan olmak üzere tüm
bölge düşer. O yüzden kendisi dahil olmak üzere, tüm bölge Rusya nın gerçekten
ne kadar güvenilir bir müttefik olduğunu yüksek sesle sorgulamaya başlamış
durumda.
Bu noktada tekrar Zaharova ya gelince... Evet, Rusya nın
ne tür yapıcı adımlar attığı ortada ve başta yakın çevresi olmak üzere, tüm
bölge kendilerine fazlasıyla müteşekkir(!).
