Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin in Suriye ye
müdahalesinde gerçekte çok önemli iki neden var.
Bunlardan biri stratejik, diğeri de ekonomik.
Stratejik olanı direkt olarak Ortadoğu ve Doğu
Akdeniz deki Rusya nın çıkarlarına yönelik.
Stratejik çıkarları da kendi içinde üç bölüm oluşturuyor.
Baba Hafız Esed in 1960 lı yılların son yarısında Rusya
ile başlattığı ve 1970 yılında iktidar koltuğuna oturduktan sona geliştirdiği
ve perçinlediği Suriye-Rusya ilişkilerinin bozulmaması. Suriye nin Tartus
limanındaki askeri deniz üssü ile Lazkiye şehrindeki hava üssünü kaybetmemek.
Suriye hava sahası üzerinde söz sahibi olmak ve tampon
bölge ile uçuşa yasak bölge ilanını önlemek.
Rusya stratejik çıkarlarına yönelik belirlediği bu
hedeflerle Ortadoğu da belirleyici rol üstlenmek ve politik aktörlük yapmak
istiyor.
Ekonomik hedefi ise enerji kaynaklarından elde ettiği
gelirleri arttırabilmek. Bunu başaramazsa Rusya Federasyonu nun önümüzdeki on
sene içinde ekonomik olarak iflas etmesi kaçınılmaz bir son olacak. Zaten ABD
de bunun için yoğun bir çaba harcıyor.
Rusya nın ihracat gelirlerinin yüzde altmışını petrol ve
doğalgaz oluşturuyor. Bir ton petrolün ürettiği enerji ile yaklaşık bin iki yüz
on iki metre küp doğalgazın ürettiği enerji aynı miktarda olduğundan, petrol
fiyatlarındaki düşüş doğrudan doğalgaz fiyatlarına da yansıyor. Birinin fiyatı
düşerse, diğerinin de fiyatı düşüyor, birin fiyatı yükselirse, diğerinin ki de
birlikte yükseliyor.
Rusya nın mali yapısı, ham petrolün küresel fiyatı ile
doğrudan ilişkili. Ham petrol fiyatları belli bir rakamın altına indiği anda
Rusya nın bütçesi açık vermeye başlıyor. Rusya nın dış satım gelirinin yüzde
60 ını petrol ve doğalgaz oluşturmakta ve ham petrol fiyatları 95 dolar
seviyesinde olduğu zaman, bütçe giderleri ile gelirleri birbirlerine eşit hale
gelmekte. Ham petrol fiyatlarında düşüş olursa, aradaki fark yatırımlar
durdurularak ve Ruble ye değer kaybettirilerek kompanse edilmeye çalışılıyor.
Düşüş devam eder ve ham petrol fiyatları da 30 dolar seviyesine inerse Rusya ekonomisi
bunu artık kaldıramaz duruma geliyor ve iflas sinyalleri çalmaya başlıyor.
Günümüzdeki gelişmeler, Rusya Federasyonu nun mali yapısı
için büyük tehlike oluşturacak şekilde gelişiyor. Rusya nın Suriye ye askeri
destek vermesi ve Türkiye-Rusya arasındaki gerginlik, Batı dünyasının Rusya ya
üstü örtülü ambargo uygulamasına ve Türkiye ye de destek vermesinin kapılarını
açtı. Bu son gelişmelerden sonra bölgedeki jeopolitik gerginlik ve Ortadoğu ya
yönelik küresel aktörlerin uyguladığı strateji, Rusya nın bankacılık sektörünü
sıkıntıya sokmaya başladı ve Ruble üzerinde büyük bir baskı oluşmasına yol
açtı.
Halen dünya üzerinde petrol piyasasında arz fazlası var
ve bu nedenle de ham petrol fiyatları düşüş trendinde. Bu düşüş devam ettiği
takdirde Rusya mali açıdan iflas aşamasına sürüklenecek (Devam edecek.)
