Toprak yatırımı yapmak veya kendi evini inşa etmek isteyen vatandaşlar, tapu ve kadastro müdürlüklerindeki işlemleri sırasında birçok farklı terimle karşılaşıyor. Arsa, tarla veya arazi alımında ada, pafta ve parsel gibi kavramların ne anlama geldiğini bilmek, mülkiyet sınırlarını ve kullanım haklarını doğrudan etkiliyor. Tapu kayıtlarında 1/1 oranla gösterilen ve mülkiyetin yalnızca tek bir kişide veya kurumda olduğunu kanıtlayan müstakil parsel durumu, satış ve devir işlemlerindeki kolaylığıyla dikkat çekiyor. Ev hayali kuran vatandaşlar, "Müstakil parsele ev yapılır mı?" ve "Parsel sorgulama nasıl yapılıyor?" konularını araştırmayı sürdürüyor. Peki, müstakil tapu nasıl oluşturuluyor ve hakları neler? İşte konuya dair merak edilen tüm o soruların yanıtları...
ADA, PAFTA VE PARSEL NE DEMEK?
Tapu ve kadastro işlemlerinde gayrimenkulün yerini ve sınırlarını belirlemek için ada, pafta ve parsel kavramları kullanılıyor. Ada, etrafı sokak, cadde, akarsu, meydan veya demiryolu gibi doğal ve yapay engellerle çevrili parseller bütününü ifade ediyor. Pafta, arazilerin teknik usullere göre ölçülüp belli oranlarda küçültülerek kağıda döküldüğü detaylı haritalara deniliyor. Parsel ise sınırları belirlenip ayrılmış, gerçek veya tüzel kişilere, bazen de kamuya ait toprak parçası anlamına geliyor.
MÜSTAKİL PARSEL NE DEMEK?
Kelime anlamı olarak "bağımsız" anlamına gelen müstakil parsel, tek bir kişinin mülkiyetinde olan ve sınırları net çizilmiş arazi parçasını ifade ediyor. Bu arazinin sahibi gerçek bir kişi olabildiği gibi, şirketler veya kamu kuruluşları da olabiliyor. Tapu kayıtlarında gayrimenkulün yalnızca tek bir kişi adına kayıtlı olduğunu gösteren bu durum, belgede genellikle 1/1 (tam) oranla yer alıyor. Müstakil tapuya sahip olan kişiler, satış ve devir gibi işlemleri ikinci bir kişinin onayına veya anlaşmasına ihtiyaç duymadan tek başına gerçekleştirebiliyor.
MÜSTAKİL PARSELE EV YAPILIR MI?
Müstakil bir parsele ev inşa edebilmek için öncelikle o arsanın imar durumunun konut yapımına uygun olması gerekiyor. Eğer ilgili belediyeden alınan imar durumu belgesinde arazinin konut inşasına izni bulunuyorsa, müstakil parsele ev yapılabiliyor. Ancak bu inşaat sürecinde, yapılacak yapının arsanın sadece belirli bir yüzdesini (emsal sınırlarını) kapsaması ve yasal kurallara uyulması şartı aranıyor.
MÜSTAKİL PARSEL NASIL OLUŞTURULUR? MÜSTAKİL PARSEL SORGULAMA NASIL YAPILIR?
Yeni bir müstakil parsel oluşturmak için mevcut bir arazinin belirli bir bölgesinin yasal olarak ayrılması gerekiyor. İfraz adı verilen bu bölünme işlemi, yerel yönetimlerin imar planlamalarına ve kurallarına uygun olarak gerçekleştiriliyor ve ardından bu yeni alan için ayrı bir tapu kaydı oluşturuluyor. Alınacak veya miras kalan bir arazinin durumunu öğrenmek isteyen vatandaşlar, parsel sorgulama işlemlerini Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün TAKBİS sistemi veya e-Devlet kapısı üzerinden online olarak kolayca yapabiliyor.
MÜSTAKİL PARSEL SAHİBİNİN HAKLARI VE AVANTAJLARI NELER?
Müstakil parsel genellikle inşaat yapmak veya tarımsal faaliyetlerde bulunmak amacıyla kullanılıyor. Bağımsız parsel sahibi, mülkü üzerinde yasal düzenlemeler çerçevesinde yapılaşma, ağaçlandırma ve bitki yetiştirme gibi çeşitli haklara sahip oluyor. Mülkiyetteki tam bağımsızlık, arazi sahibine kendi mülkü üzerinde istediği gibi tasarrufta bulunma, devretme, kiraya verme veya satışa çıkarma özgürlüğü sunuyor. Bu durum, hisseli tapularda yaşanan ortaklık anlaşmazlıklarını tamamen ortadan kaldırdığı için en büyük avantaj olarak öne çıkıyor.
