Millî Gazete Batman Bölge Temsilcisi Yusuf Öztek’e medrese geleneğinin tarihî önemini, geçmişten günümüze yaşadığı değişimi ve gelecekte nasıl bir eğitim anlayışına sahip olması gerektiğini anlatan Müderris Muhammed Mahsum Yıldırım ve Müderris Abdurrahman Açıl, dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“MEDRESELERİN TEMELİ İLİM VE GÜZEL AHLAKTIR”

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde asırlardır yaşatılan medrese geleneğinin yalnızca dinî bilgilerin öğretildiği kurumlar olmadığını belirten Müderris Muhammed Mahsum Yıldırım, bu kurumların temelinde Kur’an-ı Kerim’i anlama, Peygamber Efendimizin hayatını örnek alma ve güzel ahlaklı insanlar yetiştirme anlayışının bulunduğunu söyledi.

Medrese geleneğinin köklerinin Peygamber Efendimiz dönemindeki Suffe Ehli’ne kadar uzandığını ifade eden Yıldırım, “Suffe, barınacak yeri olmayan, kendisini dinin emir ve yasaklarını öğrenmeye adamış insanların bulunduğu bir yerdi. Zamanla bu eğitim anlayışı daha sistematik hale geldi ve geniş kitlelere ulaştı. Selçuklu döneminden Osmanlı’ya uzanan süreçte medreseler önemli ilim merkezlerine dönüştü. Medreselerin amacı yalnızca bilgi aktarmak değil, Allah’ın kitabını anlamak, Resulullah’ın hayatını örnek almak ve güzel ahlaklı insanlar yetiştirmekti” dedi.

Whatsapp Image 2026 11 21 At 11.10.24 (1)

“ESKİDEN HER ALANDA SÖZ SAHİBİ İNSANLAR YETİŞİYORDU, BUGÜN İSE ALAN DARALDI”

Eski medreseler ile günümüz medreseleri arasında ciddi farklılıklar bulunduğuna dikkat çeken Yıldırım, geçmişte medreselerden mezun olanların toplumun birçok alanında söz sahibi olabildiğini, günümüzde ise mezunların görev alanlarının daha sınırlı kaldığını ifade etti.

Yıldırım, bu değişimin toplumsal ve siyasal nedenlerinin bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“Günümüzde medreselerde öğrencilerin barınma ve yeme içme gibi temel ihtiyaçları karşılanabiliyor. Ancak eğitim kalitesi ve yetişen insanların toplumdaki etkisi açısından ciddi bir düşüş yaşandığını düşünüyorum. Bunun toplumsal ve siyasal nedenleri var. Arz-talep meselesini de göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Bugün medrese mezunları çoğunlukla müftülük, imamlık ve Kur’an kursu öğreticiliği gibi alanlarda görev alabiliyor. Oysa geçmişte medreselerde yetişen insanlar çok daha geniş alanlarda söz sahibi olabiliyordu. Benim arzum, medreselerin her alanda çalışan insanlara Kur’an-ı Kerim’den ve Peygamber Efendimizin hayatından istifade edebilecekleri bir eğitim anlayışı sunmasıdır. Bunun için medreselerin halk eğitim merkezleri, ilahiyat fakülteleri ve üniversitelerle ortak çalışmalar yürütmesi gerekiyor. Ne yazık ki bugün bu yönde yeterli bir çalışma göremiyoruz.”


“MEDRESELER MODERN EĞİTİMLE BULUŞMALI”

Medreselerin günümüz ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için eğitim müfredatının genişletilmesi gerektiğini belirten Müderris Abdurrahman Açıl ise klasik İslami ilimlerin yanında çağın gerektirdiği bilgi ve becerilerin de öğrencilere kazandırılması gerektiğini söyledi.

Açıl, medrese öğrencilerinin Arapça, tefsir, hadis ve fıkıh gibi temel ilimlerin yanı sıra güzel Türkçe, etkili hitabet, diksiyon, yabancı dil, psikoloji, pedagoji, aile ve toplum rehberliği alanlarında da eğitim almasının önemine dikkat çekti.

Medrese eğitimi ile örgün eğitimin birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısı olması gerektiğini vurgulayan Açıl, öğrencilerin hem akademik hem de manevi eğitimlerini birlikte sürdürebilecekleri bir sistemin mümkün olduğunu ifade etti.

Medreselerin daha fazla gence ulaşabilmesi için devlete, ailelere ve sivil toplum kuruluşlarına da görev düştüğünü belirten Açıl, devletin güvenli bir yasal zemin oluşturması, ailelerin çocuklarının hem akademik hem manevi eğitimini desteklemesi, sivil toplum kuruluşlarının ise burs, yurt, kitap ve ulaşım desteği sağlaması gerektiğini kaydetti.

Açıl, “Medrese sadece klasik ilimleri veren bir kurum olmamalı, talebeyi hayata da hazırlamalıdır. Öğrencilerimizin ilimlerinin yanında bir meslek veya sanat becerisi edinmeleri de önemlidir. Hedefimiz yalnızca bilgi sahibi değil; milletine bağlı, sorumluluk sahibi, ahlaklı ve donanımlı gençler yetiştirmek olmalıdır. Devlet, aileler ve sivil toplum kuruluşları üzerine düşen sorumlulukları yerine getirirse medreseler daha fazla gence ulaşır ve toplum için daha faydalı hale gelir” dedi.

Muhabir: Yusuf Öztek