Sabahın erken saatlerinden gecenin geç vaktine kadar alın teri döken emekçiler için yüksek yargıdan kritik bir adım geldi. Yorgunluk kaynaklı iş kazalarını engellemek ve beden sağlığını korumak adına verilen ara dinlenmelerinde hesap sil baştan yapıldı. Artık uzun saatler çalıştıran işverenler, mola sürelerini eski tarifeden uygulayamayacak.
YARGITAY’IN EMSAL KARARINDA HANGİ SÜRELER BELİRLENDİ?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 11 Şubat tarihli kararında; 08.00-20.00 saatleri arasındaki 12 saatlik mesaide 1,5 saat, 08.00-21.00 ile 08.00-22.00 saatleri arasındaki 13 ve 14 saatlik mesailerde ise 2 saat ara dinlenmesi kullanıldığının kabul edilmesi gerektiği vurgulandı. Yasal günlük sınır 11 saat olmasına rağmen uygulamada bu sürenin aşıldığına dikkat çekildi. Yüksek Mahkeme’nin bu hükmüyle birlikte 11-13 saat çalışanlara 1.5 saat, 13-14 saat çalışanlara ise en az 2 saat mola hakkı tanınması kesinleşti.
Standart çalışma düzeninde 4 saate kadar olan işlerde 15 dakika, 4-7.5 saat arasında 30 dakika, 7.5-11 saat arasında ise 1 saat ara dinlenmesi kuralı geçerliliğini sürdürüyor.
ÖZEL DURUMLARDA VE FARKLI MESLEKLERDE MOLA NASIL UYGULANACAK?
Çalışma hayatındaki özel gruplar için kurallar titizlikle korunuyor:
-
Çocuk ve genç işçilere 2-4 saatlik işlerde 30 dakika, 4-7.5 saatlik işlerde 1 saat mola tanınırken, her 1 saatlik çalışmanın ardından 15 dakika dinlenme zorunluluğu bulunuyor.
-
Kadın çalışanlara bir yaşından küçük bebekleri için günlük 1.5 saat süt izni veriliyor ve bu sürenin kullanım şeklini bizzat işçi belirliyor.
-
Karayolu taşımacılığı yapan şoförler 24 saatlik dilimde 9 saatten fazla ve kesintisiz 4.5 saatten fazla araç kullanamıyor; en az 45 dakika mola vermek zorunda kalıyor.
-
Evden çalışanlar da sözleşmede aksine bir hüküm yoksa aynı kanuni mola haklarına tabi tutuluyor.
MOLA HAKKINI GASP EDEN İŞVERENE AĞIR PARA CEZASI!
Anayasal güvence altındaki mola hakkını işçisine fiilen kullandırmayan işletmeleri ağır yaptırımlar bekliyor. Dinlenme aralarında işçinin iş yerinde kalıp emir beklemesi dahi mola verilmemiş sayılıyor. Kullandırılmayan sürelerle haftalık çalışma 45 saati aşarsa yüzde 50 zamlı fazla mesai ücreti ödenmesi gerekiyor. Mola hakkını ihlal eden işverene 26 bin 620 TL idari para cezası kesilirken, bu durum işçi açısından haklı fesih sebebi sayılıyor. İşverenin molaları toplu ya da sırayla kullandırma yetkisi bulunsa da bu sürelerin işe geç başlama veya erken çıkma şeklinde kaydırılamayacağı ifade ediliyor.
