Televizyonda yayınlanan bilgi yarışmasında sorulan “Mariana Çukuru hangi okyanustadır?” sorusunun doğru cevabı Pasifik Okyanusu oldu. Dünyanın bilinen en derin okyanus noktasını barındıran Mariana Çukuru, Mariana Adaları'nın doğusunda ve Guam yakınlarında bulunuyor. Challenger Derinliği adı verilen en derin bölümü yaklaşık 10 bin 935 metreye ulaşan çukur, Everest Dağı'nın yüksekliğini bile geride bırakıyor.
Dünya üzerindeki en derin noktanın hangi okyanusta bulunduğu, televizyon yarışmasında sorulan coğrafya sorusuyla gündeme geldi. Yarışmacıya yöneltilen Mariana Çukuru sorusu, okyanusların derinliği ve bölgenin nasıl oluştuğuyla ilgili araştırmaları da beraberinde getirdi.
Pasifik Okyanusu'nun batısındaki bu devasa çukur, yalnızca derinliğiyle değil, deniz tabanındaki jeolojik yapısı ve bugüne kadar gerçekleştirilen insanlı dalışlarla da bilim dünyasının araştırdığı bölgeler arasında bulunuyor.
Mariana Çukuru hangi okyanustadır? Yarışmanın doğru cevabı
“Mariana Çukuru hangi okyanustadır?” sorusunun doğru cevabı Pasifik Okyanusu'dur.
Mariana Çukuru, Büyük Okyanus olarak da bilinen Pasifik Okyanusu'nun batı kesiminde yer alıyor. Mariana Adaları'nın doğusunda uzanan çukur, Guam Adası'nın yakınlarında bulunuyor.
Bölge, okyanus tabanındaki tektonik hareketler sonucunda oluşmuş derin bir deniz hendeği. Dünyanın bilinen en derin okyanus noktası da bu çukurun içerisinde yer alıyor.
Mariana Çukuru nerede, hangi ülkeye yakın?
Mariana Çukuru, Pasifik Okyanusu'nun batısında, Mariana Adaları'nın doğusunda bulunuyor. Guam Adası da bölgenin yakınındaki önemli coğrafi noktalardan biri.
Mariana Adaları, Kuzey Mariana Adaları ve Guam'ı kapsayan bir ada zinciri oluşturuyor. Her iki bölge de Amerika Birleşik Devletleri ile siyasi bağlantıya sahip.
Çukur, yaklaşık 2 bin 550 kilometre uzunluğunda ve ortalama 69 kilometre genişliğinde. Hilali andıran şekliyle okyanus tabanında uzanıyor.
Mariana Çukuru kaç metre derinliğinde, en derin noktası neresi?
Mariana Çukuru'nun en derin bölümü Challenger Derinliği olarak adlandırılıyor. Bu noktanın derinliği yaklaşık 10 bin 935 metre olarak kabul ediliyor.
Farklı bilimsel araştırmalarda ölçüm yöntemlerine bağlı olarak küçük farklılıklar görülebiliyor. Bu nedenle bazı kaynaklarda derinlik yaklaşık 11 bin metre şeklinde ifade ediliyor.
Challenger Derinliği, deniz seviyesinden ölçüldüğünde dünyanın bilinen en derin okyanus noktası olma özelliğini taşıyor.
Bu derinlikte su basıncı, deniz yüzeyindeki atmosfer basıncının yaklaşık bin katından daha yüksek seviyelere ulaşıyor.
Mariana Çukuru Everest Dağı'ndan daha mı derin?
Mariana Çukuru'nun en derin noktası, Everest Dağı'nın yüksekliğinden daha büyük bir mesafeye sahip.
Dünyanın deniz seviyesinden en yüksek dağı olan Everest'in yüksekliği yaklaşık 8 bin 849 metre. Mariana Çukuru'nun Challenger Derinliği ise yaklaşık 10 bin 935 metreye ulaşıyor.
Everest Dağı, tabanı Mariana Çukuru'nun en derin noktasına gelecek şekilde yerleştirilseydi zirvesi deniz yüzeyinin yaklaşık 2 bin 86 metre altında kalırdı.
Bu karşılaştırma, okyanus tabanındaki derinliğin boyutunu ortaya koyuyor.
Mariana Çukuru nasıl oluştu, neden bu kadar derin?
Mariana Çukuru, Dünya'nın dış katmanını oluşturan tektonik levhaların hareketi sonucunda meydana geldi.
Bölgede Pasifik Levhası, Mariana Levhası'nın altına doğru dalıyor. Jeolojide dalma-batma olarak adlandırılan bu hareket, okyanus tabanında son derece derin bir hendek oluşturuyor.
Levhaların hareketi milyonlarca yıldır devam ediyor. Mariana Çukuru'nun bulunduğu bölge de bu süreçte şekillenmiş tektonik alanlardan biri.
Okyanus tabanındaki bu tür uzun ve derin çukurlar, okyanus hendekleri olarak tanımlanıyor.
Mariana Çukuru'na ilk kim indi, hangi yıl keşfedildi?
Mariana Çukuru'nun en derin noktasına ilk insanlı iniş 23 Ocak 1960 tarihinde gerçekleştirildi.
İsviçreli Jacques Piccard ile ABD Donanması subayı Don Walsh, Trieste adlı batiskafla Challenger Derinliği'ne ulaştı.
İki araştırmacının gerçekleştirdiği dalış, okyanus araştırmaları tarihinde önemli bir aşama oldu. İnsanların yaklaşık 11 kilometre derinliğe inebileceği bu yolculukla gösterildi.
Mariana Çukuru'nun derinliği ise insanlı dalıştan çok daha önce, 19. yüzyılda yapılan bilimsel araştırmalar sırasında tespit edilmeye başlanmıştı.
James Cameron Mariana Çukuru'na ne zaman indi?
Titanic ve Avatar filmlerinin yönetmeni James Cameron, 26 Mart 2012 tarihinde Mariana Çukuru'nun en derin bölgesine tek başına dalış gerçekleştirdi.
Cameron, Deepsea Challenger adlı özel denizaltıyla Challenger Derinliği'ne ulaştı. Bu dalış, bölgeye gerçekleştirilen ilk tek kişilik insanlı iniş olarak tarihe geçti.
Yönetmen, dalış sırasında okyanus tabanından görüntüler kaydetti ve bilimsel araştırmalar için veri topladı.
2019 yılında ise Amerikalı kâşif Victor Vescovo, Limiting Factor adlı denizaltıyla Challenger Derinliği'ne dalış gerçekleştirdi.
Mariana Çukuru'nun dibinde ne var, canlı yaşıyor mu?
Mariana Çukuru'nun en derin bölgelerinde güneş ışığı bulunmuyor. Buna rağmen okyanus tabanında çeşitli mikroorganizmalar ve derin deniz canlıları yaşayabiliyor.
Bölgedeki araştırmalarda tek hücreli canlılar, bazı kabuklular ve aşırı basınca uyum sağlamış organizmalar incelendi.
Çukurun her derinliğinde aynı canlı türleri bulunmuyor. Özellikle en derin kesimlerde yaşayan organizmalar, yüksek basınç ve düşük sıcaklık koşullarına uyum sağlamış durumda.
Bilim insanları, Mariana Çukuru'ndaki yaşamı ve okyanus tabanının yapısını araştırmak amacıyla insanlı ve insansız denizaltılardan yararlanıyor.
Mariana Çukuru neden Challenger Derinliği olarak adlandırılıyor?
Challenger Derinliği, adını İngiliz araştırma gemisi HMS Challenger'dan alıyor.
HMS Challenger, 1875 yılında Mariana bölgesinde yaptığı derinlik ölçümleriyle okyanus tabanının olağanüstü derinliğini ortaya koydu.
1951 yılında Challenger II adlı araştırma gemisi, bölgedeki derinliği daha gelişmiş yöntemlerle yeniden ölçtü.
Bu araştırmaların ardından çukurun en derin noktası Challenger Derinliği adıyla anılmaya başladı. Mariana Çukuru ise bütün okyanus hendeğinin coğrafi adını ifade ediyor.
Mariana Çukuru ile Challenger Derinliği aynı yer mi?
Mariana Çukuru ve Challenger Derinliği birbiriyle bağlantılı ancak farklı coğrafi kavramlar.
Mariana Çukuru, Pasifik Okyanusu'nda yaklaşık 2 bin 550 kilometre boyunca uzanan okyanus hendeğinin tamamına verilen ad.
Challenger Derinliği ise bu çukurun güney kesiminde bulunan en derin bölgeyi tanımlıyor.
Dolayısıyla dünyanın bilinen en derin noktası Challenger Derinliği olarak adlandırılırken bu noktanın içinde bulunduğu büyük jeolojik yapı Mariana Çukuru olarak biliniyor.
