Öncelikle kripto paraların kullanımının dini hükmü nedir? Diyanet İşleri Başkanlığı’nın b soruya verdiği cevap şudur: Kullanıcılar arasında değişim ya da kıymet ölçüsü olarak genel kabul gören, kaynağı itibariyle kullanıcılara güven veren her türlü paranın kullanımı caizdir. Bu noktada önemli olan husus, para olarak bilinen değişim aracının kendi özünde yani üretim şeklinde, sürüm aşamalarında ve muhataplık niteliğinde büyük belirsizlik (garar) içerip içermemesi, bir aldatma (tağrir) aracı olarak kullanılıp kullanılmaması ve belli bir kesimin haksız ve sebepsiz zenginleşmesine vesile olup-olmamasıdır. Son yıllarda ortaya çıkan ve birçok çeşidi bulunan kripto paralardan her birini kullanmanın hükmünü yukarıdaki genel ilkeler doğrultusunda değerlendirmek gerekir.
Kripto paraların kullanımı caiz değildir
Buna göre kendi özünde ciddi belirsizlikler taşıyan, aldanma ve aldatma riski ileri düzeyde olan, dolayısıyla herhangi bir güvencesi bulunmayan ve kamuoyunda saadet zinciri olarak bilinen uygulamalar gibi belirli kesimlerin haksız ve sebepsiz zenginleşmesine yol açan kripto paraların kullanımı caiz değildir. Son yılların favori yatırım araçlarından olan kripto paralar, henüz bir hayli yeni olmasından kaynaklı ciddi düzenlemelere tabi değildir. Sizler için bu yazımızda Dini açıdan sanal varlıklar hakkında en çok sorulan kripto para caiz mi sorusunu cevaplayacağız.
Kripto Para Nedir? Kripto para kullanmak alıp, satmak caiz midir?
Kripto paralar, herhangi bir kurum, ülke ya da düzenleyici kurum tarafından kontrol edilmeyen, uluslararası para transferlerini saniyeler içerisinde gerçekleştiren ve altyapısının güvenliğini sağlamak için kriptografi kullanan sanal para birimleridir. Modern para birimlerinin çoğu, genellikle bir devlet kurumu tarafından düzenlenen ve üretilen “fiat” para birimi olarak anılır. Örneğin Türk Lirası, fiat para birimidir. Buna karşılık, kripto para birimleri ise kimseye bağlı değildir ve hatta kurucusunun kim olduğu belli olmayan sanal varlıklar dahi mevcuttur. Kripto para caiz mi sorusuna yanıt aramanın yanında kripto paraların herhangi bir fiziksek karşılığı olmadığını, sadece sanal ortamda bir değerinin olduğunu unutmamak gerekir.
Kripto Yatırımı Yapmanın Olası Riskleri Neler?
Fiat para birimleri, hisse senetleri, ETF’ler ya da Altın ve Gümüş gibi değerli maden yatırımlarına nazaran kripto paralar çok daha risklidir. Örneğin BIST hisselerinde yer alan %10 artış veya düşüş limiti kripto borsalarında yer almaz. Bir kripto para birimi saniyeler içerisinde %100 değer kaybedebilir ve bu ihtimal her zaman göz önünde bulundurulmalıdırKripto para caiz mi sorusuna verilen olumsuz yanıtların büyük çoğunluğu kripto para birimlerinin bir hayli oynak ve manipüle edilebilir olmasına bağlıyor. Gelin kripto yatırımı yapmanın olası risklerini maddeler halinde açıklayalım. Her ne kadar kendi hesabınızı koruyor olsanız da eğer kripto borsasında açık var ise ne yazık ki yatırımlarınız hackerlerin eline geçebilir. Binance gibi kripto paraları soğuk kripto cüzdanlarda saklayan borsalar, %99 daha güvenlidir çünkü kötü niyetli yazılımcı, hesabınıza erişmiş olsa dahi soğuk cüzdanınıza kolay kolay erişemeyecektir.
Kripto Para Yatırımı Yapmanın Dini Hükmü Nedir?
Kripto para caiz diyen hocalar kadar Bitcoin haramdır diyen ilahiyatçılar da mevcut. Öncelikle kripto paralar hayatımıza giren yeni varlıklar olmasından dolayı bu fikir ayrılıkları normal olduğunu belirtelim.
Nureddin Yıldız’ın Görüşü
Nureddin Yıldız, Mekke Umm Al-Qura Üniversitesi’nden mezun olmuş vaiz ve yazardır. Kendisine ait bir YouTube kanalı olan bu yazar, kripto para yatırımı yapmanın dini hükmü konusunda Hz. Muhammed’in “Beceremeyeceğiniz işlerin altına girmeyin.” öğütüne vurgu yapmakta. Kısa vadede zengin olma ümidiyle kripto yatırımı yapmanın yanlış olduğunu ve herkesin boyunun ölçüsüne göre işler yapması gerektiğini savunuyor. Kripto para caiz mi Nureddin Yıldız bu konuyu Hz. Muhammed’in öğütleri ile cevaplamıştır.
Cübbeli Ahmet Hoca’nın Görüşü
Ahmet Mahmut Ünlü halk adıyla Cübbeli Ahmet Hoca, kripto para yatırımı yapmanın caiz olmadığını belirtmiştir. Allah tarafından mal olarak sadece altın ve gümüş kabul edildiğini ancak günümüzde herhangi bir maddi karşılığı olmayan Dolar, Türk Lirası ve Euro gibi kağıt paralar kabul gördüyse Bitcoin ve diğer kripto paraların da kabul görebileceğini vurgulamıştır. Yapısı itibarıyla merkeziyetsiz olan kripto paralar, devlet tarafından kontrol edilemediği, muhatap olabileceğiniz biri olmadığı ve herhangi bir kurum tarafından güvence verilmediği için fıkıh yönünden caiz kabul edilmemekte. Eğer gelecek yıllarda devlet bir kripto para birimi (CBDC) çıkarırsa o varlığın caiz olabileceğinin altını çiziyor. Her ilahiyatçı ya da araştırmacının farklı cevap verdiği kripto para caiz mi sorusu günümüzde oldukça merak uyandırıyor. Kaynak olarak elbette Kur-an’ı Kerim alındığı için bazı uzmanlar kutsal kitapta kripto para yatırımı yapmanın caiz olup olmadığı konusu ile ilgili bir ibare bulamadığı için caiz kabul etmektedir çünkü Kur-an’ı Kerim’de yer almayan herhangi bir bilgi doğru kabul edilir.
