EYT düzenlemesinden yararlanamayan ve özellikle 9 Eylül 1999 ile 2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan milyonlarca çalışan, Ankara'dan gelecek gelişmeleri yakından izliyor. Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile gerçekleştirdiği temasların ardından önerilen kadın ve erkek emeklilik yaşı ile prim gün sayısı tablosu yeniden gündeme geldi. Ancak en kritik ayrıntı değişmedi: Söz konusu model henüz yürürlüğe girmiş bir kademeli emeklilik yasası değil.
Kademeli emeklilik son durum 2026
EYT düzenlemesinin ardından emeklilik tartışmalarının önemli başlıklarından biri kademeli emeklilik oldu. Özellikle EYT kapsamının başlangıç tarihi nedeniyle düzenlemeden yararlanamayan çalışanlar, sigorta başlangıç tarihine göre kademelendirilmiş yeni bir model talep ediyor.
EMADDER tarafından hazırlanan ve 9 Eylül 1999-2008 döneminde sigorta başlangıcı bulunan çalışanlara yönelik şartlar içeren model de bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na iletildi.
Önerinin temelinde, sigorta başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşının ve gerekli prim gününün belirli aralıklarla yükselmesi bulunuyor.
Kademeli emeklilik Meclis'e geldi mi?
Kademeli emeklilik konusunda yürürlüğe girmiş yeni bir kanun bulunmuyor. Konuya ilişkin farklı dönemlerde TBMM'ye kanun teklifleri sunulmuş olsa da bunlar kademeli emekliliğin yasalaştığı anlamına gelmiyor.
EMADDER'ın gündeme taşıdığı model de bir talep ve öneri niteliğinde bulunuyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bu modelin yasalaşacağına veya aynı şartlarla TBMM'ye getirileceğine ilişkin kesin bir takvim açıklanmış değil.
Dolayısıyla “kademeli emeklilik çıktı” ya da “yeni emeklilik şartları kesinleşti” şeklindeki ifadeler mevcut aşamada gerçeği yansıtmıyor.
Kademeli emeklilik yasalaştı mı?
Hayır. Paylaşılan yaş ve prim şartları yürürlükteki yeni bir emeklilik düzenlemesini değil, gündeme getirilen kademeli emeklilik modelini ifade ediyor.
Bir düzenlemenin bağlayıcı hale gelebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması ve ilgili mevzuatın yürürlüğe girmesi gerekiyor.
Bu nedenle 1999-2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan vatandaşların emeklilik planlarını yalnızca kamuoyunda paylaşılan öneri tablosuna göre yapmamaları önem taşıyor.
Kademeli emeklilik kimleri kapsıyor?
Gündemdeki EMADDER kademeli emeklilik teklifinin hedeflediği ana grup, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olduğu için EYT kapsamına giremeyen çalışanlardan oluşuyor.
Önerilen model özellikle 9 Eylül 1999 ile 2008 yılları arasında ilk sigorta başlangıcı bulunanları merkeze alıyor.
Bu dönemde işe başlayan çalışanların yaş ve prim şartlarının, sigorta başlangıç yılına göre aşamalı biçimde artırılması talep ediliyor.
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre düzenleme talebi yaklaşık 4 milyon çalışanı ilgilendiren geniş bir kesim tarafından takip ediliyor.
EMADDER kademeli emeklilik teklifi nedir?
EMADDER tarafından Bakanlığa iletilen modelde başlangıç yılına bağlı bir yaş ve prim kademesi öneriliyor.
Modelin ilk basamağında 9 Eylül 1999-2000 döneminde sigortalı olan kadınlar için 43 yaş, erkekler için 45 yaş ve her iki grup için 6 bin 400 prim günü şartı öngörülüyor.
Sonraki her sigorta başlangıç yılında yaş şartının bir yıl, prim şartının ise 75 gün artırılması öneriliyor.
Böylece 2008 yılına gelindiğinde önerilen şart kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim gününe ulaşıyor.
1999-2008 kademeli emeklilik yaş-prim tablosu
Bakanlığa sunulduğu belirtilen EMADDER modelindeki önerilen şartlar şöyle:
| Sigorta başlangıç yılı | Kadın | Erkek | Prim günü |
|---|---|---|---|
| 9 Eylül 1999-2000 | 43 yaş | 45 yaş | 6.400 |
| 2001 | 44 yaş | 46 yaş | 6.475 |
| 2002 | 45 yaş | 47 yaş | 6.550 |
| 2003 | 46 yaş | 48 yaş | 6.625 |
| 2004 | 47 yaş | 49 yaş | 6.700 |
| 2005 | 48 yaş | 50 yaş | 6.775 |
| 2006 | 49 yaş | 51 yaş | 6.850 |
| 2007 | 50 yaş | 52 yaş | 6.925 |
| 2008 | 51 yaş | 53 yaş | 7.000 |
Tablodaki rakamların mevcut SGK emeklilik şartları değil, önerilen kademeli emeklilik modelindeki şartlar olduğu unutulmamalı.
1999 ve 2000 SGK girişliler kaç yaşında emekli olacak?
EMADDER'ın önerisine göre 9 Eylül 1999-2000 arasında sigorta başlangıcı bulunan kadınların 43, erkeklerin 45 yaşında, 6 bin 400 prim günüyle emeklilik hakkına ulaşması talep ediliyor.
Bu grup, önerilen tablonun ilk basamağında bulunuyor. Ancak şartların uygulanabilmesi için düzenlemenin yasalaşması gerekiyor.
Mevcut durumda bu yaş ve prim şartlarına dayanılarak otomatik olarak emeklilik başvurusu yapılması mümkün değil.
2001-2004 SGK girişliler için şartlar neler?
Önerilen kademede 2001 girişli kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 475 prim günü öngörülüyor. 2002 başlangıçlılarda şartın kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 550 güne yükselmesi talep ediliyor.
2003 başlangıcında önerilen sınır kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 gün. 2004 girişliler için ise kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ile 6 bin 700 prim günü gündemde.
Böylece başlangıç tarihi ilerledikçe şartların keskin bir geçiş yerine aşamalı olarak artırılması amaçlanıyor.
2005-2008 SGK girişliler için yaş ve prim şartı ne?
Modelin sonraki bölümünde 2005 girişli kadınlar için 48, erkekler için 50 yaş ve 6 bin 775 prim günü öneriliyor.
2006 girişlilerde kadınlar için 49, erkekler için 51 yaş ve 6 bin 850 gün; 2007 girişlilerde ise kadınlar için 50, erkekler için 52 yaş ve 6 bin 925 gün talep ediliyor.
Tablonun son basamağındaki 2008 sigorta girişliler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü öngörülüyor.
Kademeli emeklilik Cumhurbaşkanlığı gündeminde mi?
EMADDER Başkanı Mihriban Uğurlu'nun aktardığı bilgilere göre dernek yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile yaptığı görüşmede kademeli emeklilik taleplerini gündeme getirdi.
Uğurlu, görüşmenin ardından talebin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bilgisi dahilinde olduğu yönünde kendilerine bilgi verildiğini açıkladı.
Ancak bu açıklama, düzenlemenin Cumhurbaşkanlığı tarafından kabul edildiği veya yasalaşacağı şeklinde değerlendirilmemeli. Şu aşamada kamuoyuna açıklanmış kesin bir yasalaşma takvimi bulunmuyor.
EYT sonrası kademeli emeklilik neden gündemde?
EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunan ve diğer şartları karşılayan çalışanlar açısından yaş koşulunu kaldırmıştı.
Bu tarihten hemen sonra sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar ise farklı emeklilik şartlarına tabi olmaya devam etti. Özellikle başlangıç tarihindeki kısa farkın emeklilik koşullarında önemli sonuçlar doğurması, kademeli geçiş talebinin temel gerekçelerinden biri haline geldi.
EMADDER da bu farkın başlangıç yılına göre aşamalı yaş ve prim koşullarıyla düzenlenmesini talep ediyor.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak?
2026 itibarıyla kademeli emekliliğin çıkacağı kesin bir tarih açıklanmış değil. Bakanlık tarafından EMADDER modelinin aynı haliyle benimsendiğine veya belirli bir tarihte yasa teklifine dönüştürüleceğine ilişkin resmi bir takvim de bulunmuyor.
Bu nedenle süreçte TBMM, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve diğer yetkili kurumların yapacağı resmî açıklamalar belirleyici olacak.
Kademeli emeklilik bekleyenler açısından en önemli ayrım da burada ortaya çıkıyor: Kamuoyunda paylaşılan 1999-2008 yaş-prim tablosu bir öneri, yürürlükteki yeni emeklilik şartları ise değil.
