Islak mendillerin yasaklandığı yönündeki haberler 6 Ekim 2026 itibarıyla yeniden gündeme geldi. Ancak düzenleme bütün ıslak mendilleri ve Türkiye’yi kapsayan genel bir yasak anlamına gelmiyor. Güncel karar, Birleşik Krallık’ta plastik içeren tek kullanımlık ıslak mendillerin satışının ve tedarikinin kısıtlanmasına yönelik. İlk uygulama 18 Aralık 2026’da Galler’de başlayacak; diğer Birleşik Krallık ülkeleri daha sonra düzenlemeyi devreye alacak. Türkiye’de ise tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasına yönelik hazırlık ve düzenleme çalışmaları bulunuyor.
Yasak bütün ıslak mendilleri kapsamıyor
Sosyal medyada “ıslak mendiller yasaklandı” şeklinde yayılan ifadeler, düzenlemenin kapsamını tam olarak yansıtmıyor.
Gündemdeki yasak özellikle plastik içeren tek kullanımlık ıslak mendillere yönelik. Plastik içermeyen alternatif ürünler düzenlemenin temel hedefi değil.
Birleşik Krallık’ta hazırlanan düzenlemeler, evsel kullanıma yönelik plastik içeren ıslak mendillerin satışını ve tedarikini sınırlandırıyor. Düzenlemelerde belirli kullanım alanları için istisnalar da bulunuyor.
İlk yasak 18 Aralık’ta başlıyor
Yeni uygulamaya geçecek ilk yer Galler olacak. Plastik içeren tek kullanımlık ıslak mendillerin satışına yönelik yasak 18 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Düzenlemenin ardından Kuzey İrlanda, İngiltere ve İskoçya’da da benzer uygulamalar hayata geçirilecek. Böylece Birleşik Krallık genelinde plastik içeren ıslak mendillerin kullanımının azaltılması hedefleniyor.
Bebek mendilleri de kapsamda
Plastik içeren ürünler açısından düzenlemenin kapsamı yalnızca klasik el temizleme mendilleriyle sınırlı değil.
Kişisel bakım ve ev temizliğinde kullanılan çok sayıda tek kullanımlık ürün ıslak mendil kategorisine girebiliyor. Bunların arasında bebek bakım mendilleri, cilt ve el temizleme mendilleri, makyaj temizleme mendilleri, yüz temizleme ürünleri, ev ve yüzey temizleme mendilleri bulunuyor.
Avrupa Birliği'nin tek kullanımlık plastik düzenlemelerinde de önceden ıslatılmış kişisel bakım ve evsel kullanım mendilleri ayrı bir ürün grubu olarak tanımlanıyor.
Islak mendiller neden yasaklanıyor?
Düzenlemenin arkasındaki en önemli nedenlerden biri plastik ve mikroplastik kirliliği.
Bazı ıslak mendiller yalnızca kâğıt veya doğal liflerden oluşmuyor. Ürünlerde plastik esaslı lifler bulunabiliyor. Kullanıldıktan sonra doğaya bırakılan bu ürünler plastik kirliliğine katkıda bulunuyor.
Birleşik Krallık'taki düzenlemelerin gerekçeleri arasında plastiklerin doğal çevreye karışmasının ve mikroplastiklerin su sistemlerine ulaşmasının azaltılması bulunuyor.
Kanalizasyonları tıkıyor
Islak mendillerle ilgili bir diğer büyük problem kanalizasyon sistemlerinde ortaya çıkıyor.
Tuvalet kâğıdı suyla temas ettiğinde hızlı şekilde parçalanabilirken birçok ıslak mendil aynı şekilde çözünmüyor. Tuvalete atılan mendiller kanalizasyon borularında birikerek yağ ve diğer atıklarla birleşebiliyor.
Ortaya çıkan kütleler kanalizasyon sistemlerinde tıkanmalara, pompalarda arızalara ve altyapı sorunlarına neden olabiliyor.
Türkiye’deki su ve kanalizasyon idareleri de tuvaletlere atılan ıslak mendillerin boru hatlarında birikerek tıkanıklıklara yol açtığı konusunda uyarılarda bulunuyor.
Plastik lifler doğada kalıyor
Islak mendillerin çevresel etkisinin önemli nedenlerinden biri de üretiminde kullanılan malzemeler.
Bazı ürünlerde polyester, polipropilen ve PET gibi plastik esaslı malzemeler bulunabiliyor. Bu yapı mendilin dayanıklılığını artırırken ürünün doğada ve kanalizasyon sistemlerinde kolayca parçalanmasını engelleyebiliyor.
Bu nedenle yeni düzenlemelerde ıslak mendilin kendisinden çok plastik içeren tek kullanımlık yapısına odaklanılıyor.
Türkiye’de ıslak mendiller yasaklandı mı?
6 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye’de bütün ıslak mendillerin marketlerde satışını durduran genel bir yasak yürürlükte değil.
Türkiye’de tek kullanımlık plastik ürünlerin tüketiminin azaltılmasına yönelik çalışmalar bulunuyor. İktisadi Kalkınma Vakfının 2026 yılında yayımladığı bilgi notunda, hazırlanan taslak kapsamındaki tüketimi azaltılması öngörülen ürünler arasında ıslak mendiller ve ıslak yüzey temizleme havluları da sayılıyor.
Taslakta otel, kafe ve restoran gibi işletmelerde ıslak mendillerin doğrudan verilmesi yerine müşterinin talebi halinde sağlanmasına yönelik düzenleme de yer alıyor. Ayrıca plastik içeren belirli ürünlerin ambalajlarında tüketiciyi bilgilendiren işaretlerin kullanılması öngörülüyor.
Avrupa Birliği’nde durum farklı
Avrupa Birliği'nin Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi de ıslak mendilleri düzenlenen ürün grupları arasında sayıyor.
Ancak AB mevzuatında bütün ıslak mendiller için genel bir satış yasağı bulunduğunu söylemek doğru değil. Avrupa Komisyonunun güncel açıklamasına göre ıslak mendiller tek kullanımlık plastik mevzuatının kapsamındaki ürünlerden biri ve plastik içeren ıslak mendiller için tüketiciyi bilgilendiren işaretleme yükümlülükleri bulunuyor.
Bu nedenle “Avrupa’da bütün ıslak mendiller yasaklandı” şeklindeki ifade de düzenlemenin kapsamını olduğundan geniş gösteriyor.
Plastik içermeyen ürünlere geçiş hedefleniyor
Yeni düzenlemelerin temel hedeflerinden biri üreticilerin plastik içermeyen alternatiflere yönelmesini sağlamak.
Birleşik Krallık'taki düzenleme hazırlıklarında da üreticilerin ıslak mendillerini plastik içermeyen ürünlere dönüştürmesi teşvik ediliyor. Bazı üreticilerin ve büyük perakendecilerin bu geçişe daha önce başladığı belirtiliyor.
Dolayısıyla ıslak mendillerin tamamen ortadan kalkmasından çok, plastik içeren tek kullanımlık çeşitlerin yerini daha kolay çözünebilen alternatiflerin alması hedefleniyor.
Islak mendil yasağında hangi ürünler gündemde?
Gündemdeki düzenlemelerde plastik içermeleri halinde bebek bakım mendilleri, makyaj temizleme mendilleri, kişisel bakım mendilleri, el temizleme ve dezenfeksiyon mendilleri ile çeşitli ev ve yüzey temizleme mendilleri öne çıkıyor.
Bu nedenle tüketiciler açısından belirleyici nokta ürünün yalnızca “ıslak mendil” olarak satılması değil, üretiminde plastik kullanılıp kullanılmadığı olacak.
