Günlük yaşamın koşturmacasında pratikliği nedeniyle hemen her yaştan insanın sıklıkla tercih ettiği hijyenik mendiller, uluslararası alanda geniş kapsamlı bir engelleme kararıyla karşı karşıya kaldı. Hem ev temizliğinde hem de kişisel hijyende yaygın biçimde tüketilen bu ürünlerin çevreye verdiği zararlar, uzun süredir çevre örgütlerinin ve hükümetlerin radarında bulunuyordu. Doğa kirliliğinin yanı sıra şehirlerin yer altı hatlarında meydana gelen devasa tıkanıklıklar, karar alıcıları bağlayıcı adımlar atmaya sevk etti. Bir ülkenin sınırları içinde yürürlüğe girecek olan sert tedbirlerin, yakın gelecekte diğer dünya ülkeleri tarafından da emsal kabul edilerek genişletilebileceği değerlendiriliyor.
MİLYONLARCA ÜRÜNÜ KAPSAYAN YASAK KARARI NASIL UYGULANACAK?
Birleşik Krallık yönetimi tarafından alınan tarihi karar doğrultusunda, içeriğinde sentetik plastik lifler barındıran tek kullanımlık hijyenik mendillerin satışı tamamen durduruluyor. Hayata geçirilecek düzenleme piyasadaki tüm mendil çeşitlerini hedef almıyor; yalnızca yapısında petrol türevi plastik bileşenler barındıran mamulleri kapsıyor. Yaptırım ilk olarak 18 Aralık tarihinde Galler bölgesinde fiilen uygulanmaya başlayacak. Belirlenen takvim çerçevesinde daha sonra Kuzey İrlanda, İngiltere ve İskoçya da benzer kısıtlamaları devreye sokarak ada genelinde plastik içeren ürünlerin dağıtımını tamamen sona erdirecek.
ÇEVRE VE KANALİZASYON HATLARI İÇİN ALINAN RADİKAL TEDBİR
Kararın arkasında yatan en temel etken, sentetik maddelerin ekosistem üzerinde yarattığı tahribat olarak öne çıkıyor. Plastik lifli mendiller çöpe veya doğaya atıldığında uzun yıllar boyunca çözünmeden kalıyor ve zamanla ufalanarak mikroplastik parçacıklarına dönüşüyor. Bu parçacıklar su kaynaklarına ve deniz canlılarının bünyesine karışarak besin zincirini doğrudan zehirliyor. Meselenin bir diğer kritik boyutu ise şehirlerin yer altı hatlarında ortaya çıkıyor. Tuvaletlere atılan ve suda erimeyen bu bez parçaları, yağ birikintileriyle kaynaşarak kanalizasyon borularını tıkayan dev kütlelere dönüşüyor. Yaşanan arızaların giderilmesi ve altyapının temizlenmesi ise her yıl devasa bütçelerin harcanmasına yol açıyor.
MARKET RAFLARINDAKİ HANGİ ÜRÜNLER KAPSAMA GİRİYOR?
Alınan katı kararın etki alanı oldukça geniş bir ürün yelpazesine uzanıyor. Anne ve babaların bebek bakımında başvurduğu ıslak havlular, kadınların makyaj temizliğinde kullandığı mendiller ve evlerde mikrop kırmak amacıyla tercih edilen antibakteriyel bezler uygulamanın merkezinde yer alıyor. Üretiminde plastik materyal kullanılan bu kategorideki tüm paketler aşamalı olarak reyonlardan toplanacak. Üretici firmaların bu süreçte doğada biyolojik olarak parçalanabilen selüloz ve bambu lifleri gibi bitkisel ham maddelere geçiş yapması zorunlu hale gelecek. Tüketiciler mendil kullanımına devam edebilecek, fakat yalnızca tamamen doğal ve çözünebilir içeriğe sahip alternatifleri satın alabilecek.
TÜRKİYE'DE BENZER BİR DÜZENLEME BULUNUYOR MU?
Ada genelinde alınan bu sert tedbirlerin ardından gözler Türkiye'deki pazar koşullarına çevrildi. Türkiye'de şu an için plastik içerikli hijyen mendillerinin satışını kısıtlayan ya da yasaklayan resmi bir yasal düzenleme bulunmuyor. İlgili bakanlıklar ve yetkili kurumlar tarafından bu yönde kamuoyuna duyurulmuş bir kanun tasarısı yer almadığı için, piyasadaki klasik ürünlerin satışı mevcut kurallar dahilinde sürüyor.
