Günümüzde internetin ve sosyal medyanın yaygınlaşması ile birlikte gençlerin yetişmelerinde ve gelişmelerinde beslendikleri kaynaklar da bir hayli fazlalaştı ve farklılaştı. Eskiden anne-babanın yanında geniş ailelerin de etkisiyle aile büyükleri olan dede, anneanne ve babaanne de çocukluk döneminden itibaren gençlerin yetişmesinde ve kişilik gelişiminde büyük bir tesiri vardı. Ancak yaşadığımız zamana baktığımızda geniş ailelerin de artık oldukça azalmıştır. Bununla birlikte internetin hemen hemen her eve girmesiyle de çocukların ve bilhassa gençlerin telefon, tablet ve bilgisayar gibi teknolojik cihazlarla çok uzun saatler vakit geçirdiğini çevremize baktığımızda görebilmekteyiz. Gençlerin izledikleri, gördükleri ve sanal dünyada vakit geçirdiği uygulamalar gönül ve zihin dünyalarına tesir ederek onların yetişmelerinde artık mühim bir konuma gelmiştir.

Gençlik döneminde en çok görüştüğü arkadaşlar nasıl ki gençlere ahlaken ve manen çok büyük bir tesirde bulunuyorsa internette de en çok görüştüğü arkadaşları, en çok takip ettiği şahıslar, en çok takip ettiği uygulamalar ve sosyal medya sayfaları da gençlerin ahlaken ve manen kişiliklerinin gelişiminde yol gösterici ve yön vericidir. İnsan vakit geçirdiği, zihin ve gönül dünyasında kendini meşgul ettiği kişilere benzer ve rol model aldığı kişilerin davranışlarını da kendi hayatında örnek alır. Bu gençlik döneminde en yüksek seviyededir. Çünkü gençlik dönemi insanın hayatı tanımaya başladığı bir dönem olarak bir dönüm noktası olduğundan burada kazanılan değer yargılarının ve hayata bakış açılarının ileride değiştirilmesi kolay değildir. Bu sebepten gençken kazanılan alışkanlıkları bırakmak daha zor olduğu gibi gençken kazanmadığımız güzel bir alışkanlığı da ileride alışkanlık haline getirmek gençlik döneminde olduğu kadar kolay olmayacaktır.

Gençlerimizin dijital dünyada sırf popüler oldukları için takip edip rol model aldığı şahıslar ne yazık ki bu toprağın değerlerinden, medeniyetimizden, mukaddesatımızdan uzak olabilmektedir. Aynı şekilde ahlak ve maneviyat ne derse tam tersini yapan ve hatta buna düşman olan batı taklitçisi bir zihniyete de sahip olabilmektedir. Gençlerimizin takip ettikleri şahısları seçerken ahlak ve maneviyat terazisine koymak suretiyle hak ve hakikat ölçüsüne göre karar verecek bir şuurda olması lazımdır. İşte gençlerimizin bu ölçüleri kuşanması için ilk örnek alacağı şahsiyet Âlemlere rahmet olarak gönderilen Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) Efendimiz’dir.

Bizlerin başta Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatını bilmesi ve hayatımıza tatbik etmesi gerekiyor. Sonra gençlere bunu anlatmak gerekiyor. Çünkü yapmadığımız ve yaşamadığımız bir fiili anlatmak gönüllere dokunamıyor, tesiri olmuyor. Yine aynı şekilde Hz Adem’den (a.s.) Efendimiz’e (sav) peygamberlerimizin kıssaları, sahabe efendilerimizin hayatları, İslam davasına hizmet etmiş büyüklerimizin ve ecdadımızın İslam’a hizmetlerini kendi dünyamızda örnek alıp gençlerimizin dünyasıyla buluşturmamız elzemdir.
Seven sevdiğine benzer, seven sevdiğini örnek alır, yolundan izinden gider. Gençlerimize Allah (c.c.) sevgisi Resullulah (s.a.v.) aşkı aşılamak gerekir. İşte böylece gençlerimiz İslam davasının neferi olurlar Allah'ın (c.c.) izniyle.

Sosyal medyada İslam’a uygun içeriklerin çoğaltılması ve yaygınlaştırılması gerektiği gibi gençlerin sevip sayacağı öncü şahsiyetlerin de burada bulunması aynı şekilde gereklidir. İnsan fıtratının boşluk kabul etmediği hakikatinde olduğu gibi oraları boş bırakırsak batıl zihniyet gelip işgal edecek ve gençlerimizi ifsad edecektir, Allah (c.c.) muhafaza. Tabi burada internet sadece bir araçtır, asla amaç değildir ve olmamalıdır da. Birebir iletişimle, birebir olarak gençlerle ilgilenmenin yerini hiçbir sosyal medya çalışmasının tutmayacağını da aklımızdan çıkarmamamız gerekiyor. Zira gençlerin derdiyle dertlenmek, onları anlayıp onlara değer vererek yetiştirebilmek gençliğe rol model olmanın temelini oluşturur.

Bizler gençlerimizin zamanının birer Hz. Ömer’i (r.a.), Fatih Sultan Mehmed Han’ı, Selahaddin-i Eyyubi’si olmasını istiyoruz. Bu sebeple de bu büyük kahramanları gençlerimizin tanımasını, örnek ve rol model almasını isteriz. Ancak gençlerin aklında şöyle bir soru oluşursa: Bu çağın Sultan Fatih’i nasıl olunur? İşte biz bu soruyu biz gençlere sadece anlatarak cevap veremeyiz. İşte bu noktada rol model olmamızın ehemmiyeti ortaya çıkıyor. Hangi işle meşgul olursak olalım o işte Müslümanca bir duruş sergileyerek o işin Sultan Fatih’i olup Sultan Fatih’ler yetiştiren veya yetişmesine vesile olanlardan olursak işte gençler de bu soruyu sorduklarında karşılarında canlı bir cevap bulmuş olacaklardır.

Gençlerimiz kendilerinin örnek alacağı şahsiyetler ve rol modeller aramaktadırlar. Her yerde gençliğin rol model alacağı büyük dava adamlarına ve bu adamları yetiştirme gayesiyle canla başla çalışan öncülere ihtiyacımız vardır. Şuurlu bir gençliğin yetişmesini için gayret eden öncülerden olabilmemiz ve bu öncüleri yetiştirmemiz duası ve niyazıyla.



ULAŞMAYAN MEKTUPLAR VE KIRILGAN HAKİKATLER

Babası bir gün Franz Kafka'ya kendisinden neden korktuğunu sorar. Otuz altı yaşındaki Franz Kafka donakalır; ardından muhattabına hiçbir zaman ulaşamayacağını bile bile yüz sayfalık o meşhur mektubu kaleme alır. “Konuşmayı unuttum,” der acıyla.

“Senin karşında özgüvenimi yitirdim, karşılığında sınırsız bir suçluluk duygusu edindim.” Metnin nihayetinde babasının vereceği karşılığında bizzat kendisi yazar:

“Suçlu sensin, ben değilim.”

Duygusal olgunluktan yoksun bir muhatapla karşı karşıya gelmek tam olarak böyledir. Hükmü baştan verilmiş bir mahkemede, cevabını ezbere bildiğimiz savunmaları tekrar tekrar temize çekeriz. Ne söylersek söyleyelim, kapı aynı soğuk duvara açılır.

İnsan, bir dostunun halısına kahve döktüğünde samimiyetle mahcup olur, kolayca af diler; zira burada tehlikeye giren yalnızca bir eşyadır. Fakat birine ruhunda bıraktığımız bir izin, açtığımız bir yaranın varlığı hatırlatıldığında içimiz sızlar, zemin ayağımızın altından kayar gibi olur. Sağlıklı bir zihin kendine fısıldayabilir: “Kötü bir edimde bulunmuş olmam, bütünüyle kötü biri olduğum anlamına gelmez.” Eylem ile varlık arasındaki bu ayrım, insanın kendini tamir edebilmesinin ilk şartıdır.

Oysa ham kalmış, kendi iç derinliğiyle yüzleşememiş bir bilinç için her hata, bütün bir benliği lekeleyen ontolojik bir tehdittir. Bu lekenin ağırlığına tahammül edemeyen insan, kendine türlü sığınaklar arar: Kimi acımasız bir özyıkımla kendini hırpalar, kimi de üzerindeki lekeyi telaşla karşısındakine sıçratır. Bazen de en yıpratıcı olanı gerçekleşir: Ruhunun derinlerinde kendi yetersizliğinin altında ezilirken, yeryüzüne bakan yüzünde etrafındaki herkesi suçlu ilan eder.

Özür dilemekten kaçınmak, zannedildiği gibi yalnızca kaba bir kibir ya da inat eseri değildir. HarrietLerner’ın işaret ettiği üzere insan, bazen düşük özsaygının oluşturduğu o derin uçurumun üzerinde, savunma mekanizmalarının gerdiği kıl payı bir ipte yürür. Haklılığına sarılışı bir erdemden değil, tam aksine düşme korkusundandır. Ağzından dökülecek tek bir “haklısın” dengesini bozmaya, dudaklarından sızacak bir “özür dilerim” onu o karanlık boşluğa fırlatmaya yeter. Çünkü onun dünyasında yanılmak basit bir yanılgı değildir; yıllardır itinayla inşa ettiği maskelerin çatlaması, saklanan bütün zafiyetlerin günyüzüne çıkmasıdır. Tuhaf bir kısırdöngüdür bu: Terk edilmektenve sevilmemekten ölesiye korktuğu için suçlar; fakat suçladıkça, hakiki bir sevginin yeşerebileceği bütün müşterek zemini kurutur. Ve bu trajik kırılganlık çoğu zaman uzaklarda değil, en mahrem halkamızdadır.

En ufak bir sitemde kurban rolüne bürünüp “Öyle ya, ben zaten dünyanın en kötü annesiyim!” diyerek kapıları çarpan annemiz... Kendi tasarrufu dışına çıkıldığında günlerce tek kelimeetmeyip ocağı ayaz bir sessizliğe mahkûm eden babamız... Kırıldığımız bir noktayı izah etmeye çabalarken;

“Sen de her şeyi amma büyütüyorsun, amma kuruntulusun!” diye kestirip atan arkadaşımız... Ve nihayetinde, kendi nobranlığını ve kırıcılığını “Ben sadece dosdoğru düşündüğümü söylüyorum” sahteliğiyle aklamaya çalışan bizzat kendimiz.

Böyle biriyle münasebet kurmak, dengesi bozuk bir tahterevallide oturmaya benzer. Karşıdaki ne kadar kırılgan ve mağdur hissederse, siz o kadar haksız ve borçlu çıkarsınız. Zira rasyonel ölçütlerin yerini keyfi bir duygu dünyası almıştır: “Ben ne hissediyorsam, hakikat odur.” İnsan ister istemez kabahati kendi üslubunda, kendi zamanlamasında aramaya başlar: “Belki kelimelerimi daha ihtimamla seçmeliydim, belki sükûnetin hâkim olduğu başka bir vakti beklemeliydim...” Oysa yanılmış olabileceğini kabullenmek karşı taraf için bir varoluş krizine dönüşüyorsa, dünyanın en zarif lisanı bile o sağır duvarı aşamaz. Günün sonunda insan, farkında dahi olmadan sanık sandalyesinde kendi cezasını dinlerken bulur kendini.

Gönülden gelen bir özür elbette kıymetlidir; hem muhatabı onarır hem de insanın kendi iç haysiyetini diri tutar. Fakat hükmün baştan kesildiği, her temasın bir ithama dönüştüğü yerde insan ne yapmalıdır? Sürekli boyun büküp af mı dileyecektir? Barışmak ve sükûneti sağlamak adına dilediğimiz her eğreti özür, karşı tarafın nezdinde bir suç ikrarı gibi yankılanır. Dava apar topar kapatılır, suçlu tescillenir; sağlanan sahte huzur ise yalnızca bir sonraki celseye kadar sürer.

Lindsay Gibson’ın da belirttiği gibi, asıl ferahlık bir gün anlaşılacağımız ya da karşıdakinin bir sabah olgunlaşarak uyanacağı ham hayalinden vazgeçmekle başlar. Karşımızdakinin duygusal sınırlarını, o görünmez çeperleri kabullenmek gerekir. Tahterevalliden sakince inmeli, sahneyi dışarıdan bir gözle izlemeyi öğrenmeliyiz. Bir başkasının iç dünyasını zorla genişletemeyiz; lakin onun sunamadığı derinliği ve sahiciliği tüketici olmayan başka ilişkilerde arayabiliriz. Konuşmayı sürdürebiliriz belki, ama artık kendimizi bir başkasına tercüme edebilmek uğruna tüketmeksizin. Ve bilmeliyiz ki, Lerner’ın hatırlattığı gibi, hak ettiğimiz o temiz ve onarıcı özür belki de hiçbir zaman o kapıdan içeri girmeyecektir.

Pek çoğumuz, bizi kendi meşreplerince seven ama kendi iç çatışmalarını aşamamış insanların gölgesinde büyüdük. Sevgiyi; sitemlerin ağırlığı altında ezilerek, sebepsiz küslüklerin karşısında boynumuzu bükerek, evin içine çöken o ağır sessizliklere tahammül ederek öğrendik. Cevabını ezbere bildiğimiz mektupları biz de defalarca yazdık. Bugün dahi o mirasın izlerini sırtımızda taşıyoruz. Bazen hiç ummadığımız bir öfke anında, en kaçındığımız insanların aksanıyla konuşurken yakalarız kendimizi: “Suçlu sensin, ben değilim.”
İşte insanın kendini mutlak haklılığın zirvesinde gördüğü, karşısındakini yargılamaya en teşne olduğu anlarda Simone Weil’in o sarsıcı cümlesini hatırlaması gerekir:
“Ben de kendimi sandığımdan başka biriyim. Bunu bilmek, affetmektir.”

Gençliğe Rol Model Olabilmek (1)

HAMZA ŞEHMUS TENİL

NE OKUYALIM?
ENTELLÂ

Eğitimci-yazar Psikolog Dr. Abdülaziz Yılmaz'ın kaleminden çıkan su gibi akıp giden bir eserdir; Entellâ. Adeta gençliğe bir sesleniş olan bu kitap; atalete, rehavete, sömürüye her türlü haksızlığa lâ demeye, hayır demeye, isyan etmeye davet ediyor.

Çok hoş bir üslupla yazarın kendi tecrübelerini de paylaştığı bölümlerin ayetler, hadisler, şiirler ve özlü sözlerden ve alıntılardan oluşması işlenen konulardaki hakikati net bir şekilde ortaya çıkarmıştır.

Gençliğin meselelerini hak ve hakikat ölçüsüyle ele alan kitabı anne-baba ve eğitimciler başta olmak üzere gençlerin ve gençlerle ilgilenen herkesin okuması gerekiyor.
Yazar: Dr. Abdülaziz Yılmaz
Yayınevi: MGV Yayınları
Sayfa Sayısı: 137

Gençliğe Rol Model Olabilmek (2)

GENÇLER İÇİN ENDÜLÜS MEDENİYET VE TARİHİ

Araştırmacı-yazar Nurettin Taşkesen'in kaleme aldığı eserlerden birisi de "Gençler İçin Endülüs Medeniyet ve Tarihi" adlı kitaptır. Kitap gençlere hitap eden akıcı bir dille yazılmış olup harita ve fotoğraflarla gençleri Endülüs Tarihi ve Medeniyeti'nde bir yolculuğa çıkarmaktadır.

Endülüs günümüzde İspanya'nın bulunduğu topraklarda kurulmuştur. İslam kültür ve medeniyetine çok büyük katkılar sağlayan Endülüs Emevi Devleti'ndeki müslüman bilim adamları buluşları ve yazdıkları eserleriyle insanlığa çok büyük hizmetlerde bulunduğu sırada Avrupa'nın Orta Çağ karanlığında boğulduğunu gençlerimiz bu kitapta okuyacaklar.
Yazar: Nurettin Taşkesen
Yayınevi Mihrabad Yayınları
Sayfa Sayısı: 128

Muhabir: Muhammed Ali Türegün