Sermaye piyasalarındaki fon soruşturmasıyla gündeme gelen mağduriyetlerin giderilmesi için AK Parti, 10 maddelik geçici kanun teklifi hazırladı. Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında yürütülen çalışmaların tamamlandığı, teklifin kısa süre içinde TBMM Başkanlığına sunulmasının planlandığı bildirildi.

Düzenlemeyle 455 bin 578 yatırımcının haklarının belirlenmesi ve fonların tasfiye edilerek elde edilen paranın hak sahiplerine dağıtılması amaçlanıyor. Ancak yatırımcıların beklediği asıl konu, paralarının ne kadarının ve hangi takvimle geri ödeneceği. Hazırlanan teklifte ara ödeme için 1 milyon liralık üst sınır öngörülmesi de tasfiye sürecinin nasıl işleyeceği sorusunu beraberinde getiriyor.

YATIRIMCILARIN ALACAKLARI NE ZAMAN ÖDENECEK?

AK Parti’nin hazırladığı teklife göre, tasfiye işlemleri tamamlanmadan yatırımcıların tamamen ödemesiz kalmaması için kişi başına azami 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ancak bu tutar, kişinin net yatırım miktarını ve kesinleşmiş hak ve alacaklarını aşamayacak.

Dağıtılabilir nakdin bütün hak sahiplerinin alacaklarını karşılamaması durumunda mevcut paranın yatırımcılar arasında oransal olarak paylaştırılması planlanıyor. SPK’nın, net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcılardan başlayarak ödeme yapılmasına veya herkes için asgari bir ara ödeme belirlenmesine karar verebilmesi de öngörülüyor.

Bu düzenleme, yatırımcıların alacaklarının tamamının ara ödeme yoluyla karşılanacağı anlamına gelmiyor. Ara ödeme dışında kalan tutarların hangi takvimle ödeneceği ve tasfiye sonunda ne kadar paranın geri kazanılabileceği ise sürecin en kritik başlıkları arasında yer alıyor.

Geçmişte fonlara yatırılan ve fonlardan çekilen paraların bugünkü değerlerinin karşılaştırılması için TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasına dayalı bir güncelleme yapılması planlanıyor. Çıkış işlemlerinin de “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle mahsup edilmesi öngörülüyor. Hesaplamalara ilişkin usul ve esasların kanunla belirlenmesi, MKK’nın da bu süreçte görev alması bekleniyor.

OLAĞANÜSTÜ KAZANÇLAR İÇİN İADE PLANI

Teklifte, gerçeğe aykırı değerler üzerinden fonlardan tasfiye öncesinde çıkış yaparak olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde ettiği belirlenen kişilere yönelik isteğe bağlı iade mekanizması da bulunuyor. Fon portföyündeki paylardan fiyatların gerçeğe aykırı oluşması nedeniyle olağan getirinin üzerinde kazanç sağlayan kişiler de bu kapsamda değerlendirilebilecek.

İade tutarlarının belirlenmesinde fonun türü ve yatırım stratejisine uygun emsal fon getirileri, ilgili payın dahil olduğu endeksler veya SPK’nın belirleyeceği diğer objektif piyasa ölçütleri esas alınacak. Tasfiye kapsamındaki fonların olağan dışı getirilerinin emsal hesaplamalarını etkilememesi için bu fonların karşılaştırmaya dahil edilmemesi planlanıyor. İadeler ise gönüllülük esasına dayanacak.

Fon mal varlığından üçüncü kişilere aktarılan değerlerin izinin sürülmesi de düzenlemenin başlıkları arasında. Muvazaalı veya karşılıksız kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo ve ters repo gibi işlemlerle aktarılan değerlerin ve bunların yerine geçen varlıkların fon mal varlığıyla bağlantısının korunması amaçlanıyor.

Zararın karşılanmasında öncelikle fonun kurucusu ve yöneticisi olan portföy yönetim şirketinin sorumluluğuna gidilmesi, bunun yeterli olmadığı durumlarda ise zararın oluşumunda sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilerin şahsi sorumluluğunun değerlendirilmesi öngörülüyor.

Ceza soruşturması veya kovuşturması kapsamında el konulan ya da müsadere edilen mal varlığı değerleri de yatırımcıların zararlarının giderilmesinde kullanılabilecek. Doğrudan fona devredilemeyen varlıkların TMSF tarafından kayyum sıfatıyla satılması veya tasfiye edilmesi ve elde edilen paranın ilgili fonlara aktarılması planlanıyor.

10 MADDELİK TEKLİFİNDE NELER VAR?

Hazırlanan geçici kanun teklifiyle fonların tasfiyesine yasal zemin oluşturulması, ödeme yöntemlerinin belirlenmesi ve görev alacak kurumların yetki ve sorumluluklarının düzenlenmesi hedefleniyor.

Teklifte öne çıkan düzenlemeler şöyle:

  • Olağan tasfiyenin mümkün olmadığı durumlarda uygulanacak yöntemlerin ve hak sahibi kavramının belirlenmesi.

  • Fonlara giriş ve çıkış tutarlarının enflasyonla güncellenmesine ilişkin esasların düzenlenmesi.

  • Kişi başına azami 1 milyon liralık ara ödemenin nasıl yapılacağının belirlenmesi.

  • Ara ödeme dışında kalan alacaklar için ödeme takvimi oluşturulması.

  • Fon tasfiyesinden doğan zararların sorumlulardan tahsil edilmesine yönelik yasal altyapının kurulması.

  • İade ve diğer yöntemlerle tahsil edilen tutarların nakde çevrilmesi.

  • Gayrimenkuller dahil farklı varlıkların yatırımcı ödemelerinde kullanılabilmesi.

  • Satışlardan elde edilen paranın hak sahiplerine dağıtılmasına ilişkin usullerin belirlenmesi.

Teklifin cuma günü ya da pazartesi günü TBMM Başkanlığına sunulması planlanıyor. 2027 bütçe görüşmelerinin komisyon aşaması başlamadan önce, önümüzdeki hafta geçici düzenlemenin komisyon sürecine alınması hedefleniyor.

Muhabir: Cihat Yunus İzmirli