Babalar ve Oğullar romanında Turgenyev in üç erkeğin
merkezine yerleştirdiği feminen bir kahramanı vardır: Feniçka. Üç erkek
kahraman ise: Nikolay Petroviç, Pave Petroviç ve Bazarov Bunları ben
Feniçka nın FKB si olarak alıyor, sırasıyla Nikolay a Fizik, Pavel e Kimya,
Bazarov a ise Biyoloji diyorum.
Şimdi, Feniçka yı bu FKB nin her bir şahsı ile ayrı ayrı
ele alalım. Ama önce gelin şu merkezî gücü, Feniçka yı tanıyalım:
Feniçka, biraz sonra tanıtacağımız Nikolay ın birlikte
yaşadığı genç kadındır. Resmî bir evlilik yoktur aralarında. Bununla
birlikte, aşağıda da göreceğimiz gibi, başkaları da vurgundur ona.
Babalar ve Oğullar anlatıcısı onu şöyle tanıtır:
Pembe-beyaz yüzü, yumuşak saçları, koyu renk gözleri, çocuk dudağı gibi kabarık
kulakları, yumuşak elleri, ince derisi ve sevimli yüzü ile genç bir kadındır.
23 yaşlarındadır. Yusyuvarlak omuzları olan Feniçka nın dış tasviri başına
örttüğü bir aksesuar ile tamamlanır.
O, utangaçlığı, kısık sesliliği ve masumiyet timsali
oluşu ile de bir roman yazarının elini güçlendiren kahramandır.
1. Feniçka-Fizik: İşleri iyi gitmeyen bir aristokrattır
Nikolay. İki yüz kişilik bir malikânesi, kendi ifadesiyle iki bin dönümlük bir
çiftliği vardır. Okuma yazma bilmeyen kaba saba bir generalin oğlu olarak
dünyaya gelmiş, on dört yaşına kadar ucuz öğretmenlerin, laubali yaverlerin elinde
büyümüştür. Kendisine cesaretsizliğinden ötürü okulda ödlek lakabı uygun
görülmüş, orduya girdiği günlerde ayağı kırıldığından azıcık topal kalmıştır.
18 yaşlarında üniversiteye girmiş, 1835 de üniversiteyi bitirmiş, babasının
ölümünden hemen sonra oturduğu evin sahibinin kızıyla evlenmiş, bu evlilikten
Arkadiy dünyaya gelmiştir. Evliliğin onuncu yılında karısı ölen Niikolay ın
acısı büyük olmuştur. Avrupa ya gitmek istemiş, fakat oradaki karışıklıklardan
ötürü köyüne yerleşmiştir. Azıcık topal lığı askerlikten kalan Nikolay ın
saçlarındaki aklar da karısının öldüğü yılların mirasıdır. Biraz şişman ve
kamburdur. Anlatıcı onun 44. yaşından haberler verir bize. Nikolay şiir ve
sanat düşkünüdür. Bazarov ise onu modası geçmiş birisi olarak görür. Duygusallığıyla
ön plandadır. Pavel ise hoşgörülü ve
alçakgönüllü diye niteler Nikolay ı.
On yıl evli kaldığı karısı Maşa nın ölümünden sonra
evlenmeyen Nikolay, bir taşra kasabasındaki handa tanıştığı Feniçka yla
annesini kendi çiftliğine alır. Feniçka nın annesi Arine öldükten sonra Nikolay
genç kızla birlikte yaşamaya başlar. Nikolay bu fizikî ilişkiyi en yakınlarına
açıklarken bile zorlanmaktadır. Örneğin oğlu Arkadiy in Feniçka ismini yüksek
sesle söylemesini bile istemez.
Nikolay ile Feniçka ilişkisinde trajedi yoktur. Nikâhsız
süren ilişki kendi içinde herhangi bir problem doğurmaz. Hatta romanın
sonlarında onların nikâhlandıklarına şahit oluruz.
2. Feniçka-Kimya: Pavel, kardeşi Nikolay ın metresi
Feniçka ya karşı gizli bir ilgi duymaktadır. Bu yüzden arada bir çıkıverir
Feniçka nın karşısına.
Feniçka ise Pavel den çekinmektedir: Önceleri kendisiyle
hiç konuşmamasından, sonraları ise takip ettiği düşüncesinden...
İşte bir gezinti sırasında korktuğu başına gelir.
Bazarov un, Feniçka nın rızası olmadan kendisini öpmesini Pavel görmüştür.
Hemen hatırlatalım, Pavel ile Bazarov arasında geçen
düello bu olaydan sonra gerçekleşmiştir.
Pavel, Feniçka da eski sevgilisi Prenses R yi görür.
Hatta bunu hastalıktan yattığı bir gün, Nikolay a söyler. Buna ilgisiz kalan
Nikolay Petroviç, ağabeyindeki eski sevdanın alevlendiğini düşünür. Pavel ise
Feniçka için konuşmaktadır: Ah, uçarı yaratığı ne kadar da seviyorum. (...)
Alçağın biri ona dokunsun, buna dayanamam... (s.298) Alçağın biri , elbette
Bazarov dur.
Pavel hastayken Feniçka ona yardım eder. Bu yardımların
sonuncusunda Pavel Feniçka yla çeşitli hususları konuşur. Hatta Bazarov un öpme
girişimini bile dile getirir. Feniçka suçsuz olduğunu, Nikolay Petroviç i
kimseye değişmeyeceğini söyler ve gözyaşlarını sel eder. Pavel ise içinde
mahvolmuş bütün bir hayat ile titreyip
kalır.
Bu olaydan sonra Pavel anlayacaktır ki Feniçka yla
kimyaları uyuşmamaktadır. Pes eder, kardeşi Nikolay dan, Feniçka ile nikâh yapmasını ister.
3. Feniçka-Biyoloji: Bazarov Feniçka yı ilk gördüğünde
onu, Ne şirin şey! (s. 84) diyerek
işaret eder. Feniçka nın kim olduğunu Bazarov a Arkadiy anlatır. Bazarov onunla
tanışmak ister ve tanışır.
Bazarov un Kirsanovlar içinde içini dökememekle birlikte
seve seve sohbet ettiği tek kişi Feniçka olur. O da Bazarov a karşı rahattır,
güven duyabilmektedir. Hatta bu ikili birbirlerinden hoşlanmaktadırlar. Bu
hoşlanmanın derin bir aşk serüveni oluşturmadığı açıktır. Bir gezinti sırasında
Bazarov un Feniçka yı öpmesinden sonra ise birliktelik pek olmaz. Pavel ile
yaptığı düellodan sonra Kirsanovlar dan ayrılırken Bazarov Feniçka yla
vedalaşamaz. Onunla sadece bakışır ve kendi kendine, Buralarda solup gidecek
besbelli! (s.300) diye söylenir.
Feniçka nın çevresinde dolanıp duran üç erkekten, onu en
iyi anlayan Bazarov dur. Biyolojik tecrübelerle dünyayı algılamaya çalışan
Bazarov, Feniçka nın tabiatına vakıf olmuş, fakat içinde bulunduğu şartların
olumsuzluğundan ötürü, bunu reel olarak ispatlayamamıştır.
