Avrupa da faizler artıyor

Avrupa Merkez Bankası (ECB), geçen hafta faiz oranlarını çeyrek puan (yüzde 0,25) artırdı. Banka yönetim kurulu son toplantısında, baz faiz oranlarını yüzde 3 ten yüzde 3,25 e çıkarmayı kararlaştırdı.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) nın faizleri artırma ile ilgili bu son kararı, Avrupa ekonomisinin enflasyonu tekrar artıracak şekilde ısınmaya başlamış olabileceğini gösteriyor

Bu arada Avrupa Merkez Bankası nın faiz oranlarında bir yıl içinde yaptığı bu beşinci artışla Euro bölgesinde faizler, son dört yılın en yüksek düzeyine çıkmış oldu. Maliye uzmanları, enflasyonun İngiltere Merkez Bankası nın beklentisinden yüksek seyretmesinden dolayı, gelecek ayki toplantıda faiz artırma kararının çıkma olasılığının büyük olduğunu belirtiyorlar

Hep yazıyor ve hatırlatıyorum: Peşinde yaltaklanarak koştuğumuz Avrupa nın durumu işte bu! Yani, ne kadar faiz, o kadar enflasyon!

Faizler artıyor, enflasyon da artıyor

Türkiye de Hazine nin bu yılın ilk dokuz aylık dönemdeki ortalama iç borçlanma faizi 2005 yılının tümündeki yüzde 17.12 nin üzerine çıktı. Hazine bu yılki toplam borçlanmasını 2005 yılına göre daha yüksek bir maliyetle gerçekleştirdi. Enflasyon beklentilerindeki düşüşe rağmen, artan risk algılaması nedeniyle faiz oranlarının yükselmesi ve yüksek kalmaya devam etmesi nedeniyle reel faiz de önemli ölçüde arttı.

Nisan da yüzde 7.97 ye kadar geriledikten sonra Mayıs ta yüzde 8.65 e, Haziran da yüzde 10.74 e, Temmuz da yüzde 12.44 e çıkıp, Ağustos ta yüzde 11.61 olan beklenen reel faiz; Eylül de yüzde 12.62 oldu! Eğer gelecek yıl Eylül de yıllık enflasyon beklendiği gibi yüzde 7.5 düzeyinde gerçekleşirse, bu ay Hazine ye bir yıl vadeli borç verenler gelecek yıl Eylül de yüzde 12.62 oranında reel faiz elde etmiş olacaklar.

Hazine, Eylül de yaptığı beş ayrı YTL cinsinden iç borçlanma ihalesinde ortalama yüzde 21.7 lik yıllık bileşik faizle borçlandı. Nominal faiz Ağustos ayına göre az da olsa yükselirken, gelecek bir yıllık dönem için beklenen reel faiz ise yüzde 12.62 ye kadar çıktı!..

Türkiye ve dünyada bu zalim faizli ekonomik düzen devam ettiği sürece, bu kısır döngü yani faiz sarmalı varlığını sürdürecek, artan faizlere paralel olarak enflasyon da hep artmaya devam edecektir

Yüzde 14 reel faiz

Mahfi Eğilmez, 8 Ekim Pazar günü yazdığı Yüzde 14 reel faiz başlıklı yazısında önemli şeyler yazmış. Diyor ki: Türkiye, iç borçlanmada yeniden 2 haneli reel faiz dönemine girmiş durumda... Hazine nin iç borçlanmada kullandığı kâğıtlardan 1 yıldan kısa vadeli olanlarına Hazine Bonosu ya da kısaca bono, 1 yıldan uzun vadeli olanlarına Devlet Tahvili ya da kısaca tahvil deniyor. Bunların ikisine birden de Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) adı veriliyor. Hazine iç borçlanmasını genellikle ihale düzenleyerek yapıyor ve bu ihalelerin ağırlığı iskonto usulüyle borçlanmaya dayanıyor. Yani Hazine tahvil karşılığında bir yıl vadeli 100 YTL yi yüzde kaç faizle borç verirsiniz diye sormak yerine, bir yıl vadeli 100 YTL anapara bedeli olan bir tahvili kaça alırsınız diye soruyor. Diyelim ki alıcı da bu tahvili 80 YTL ye almış olsun. O zaman bu tahvilin faizi ((100-80) / (80)) formülüyle yüzde 25 olarak bulunuyor. Buraya kadar anlattığımız faiz nominal faiz. Yani görünür faiz. Oysa bir yıl boyunca enflasyon nedeniyle ortaya çıkan bir aşınma da söz konusu. O nedenle ele geçecek olan faizin enflasyon kaybına göre düzeltilmesi gerekiyor. Ki buna da reel faiz hesabı adı veriliyor. Reel faiz hesabı düşük oranlar söz konusu olduğunda son derecede basit bir formülle yapılıyor: (Reel Faiz = Yıllık Bileşik Nominal Faiz -Bir yıl sonunda olması beklenen enflasyon.) Diyelim ki nominal faiz yüzde 5 ve bir yıl sonrası için beklenen enflasyon yüzde 3.5 bu durumda reel faiz (0.05- 0.035 =) 0.015 yani yüzde 1.5 olarak hesaplanıyor. Ne var ki oranlar yükselmeye başlayınca bu formül tam sonuç vermiyor ve onun yerine ((1 + Bir yıllık bileşik nominal faiz / 1 + bir yıl sonra olması beklenen enflasyon) 1)) formülü kullanılıyor. Diyelim ki nominal faiz yüzde 22 ve bir yıl sonrası için beklenen enflasyon yüzde 7 ise reel faiz ((1.22 / 1.07) - 1)) yüzde 14 olarak bulunuyor. Hazine nin piyasadan yaptığı iç borçlanmanın reel faizi bugün yüzde 14

Faiz-enflasyon ve Lübnan a asker göndermek

Ülke ekonomisi faiz-enflasyon sarmalına böylesine dolanan Türkiye, elbette her istenen yere asker gönderir. Nitekim deniz askerimiz Lübnan a ulaştı bile! Ardından kara ve hava askerlerimiz de gidiyor!..

Türkiye, Lübnan daki barış gücüne önce Deniz Görev Gücü olarak katılacak ve devriye görevi yapacak... Dost( ) ve müttefik( ) ülkeler için deniz ve hava ulaşım desteği sağlayacak... Güvenliği sağlamak için kuvvet koruma birlikleri gönderecek Lübnan ordusuna eğitim verecek

Dışarıdan para alan ülke, yeri geldiğinde asker gönderme talebi de alır