Eskiyen eşyaların bir çırpıda çöpe atıldığı, tüketim çılgınlığının herkesi esir aldığı bu devirde, emeğin ve göz nurunun ilmek ilmek işlendiği bir zanaat sessizce can çekişiyor. Tarihi Bedesten Çarşısı'nda, iğneyle kuyu kazar gibi kumaşlara hayat veren yarım asırlık bir usta, o koca fabrikalara adeta tek başına meydan okuyor. Yırtıklar, sigara yanıkları ve güve yenikleri onun maharetli ellerinde kaybolurken, bir devrin usulca kapanışına şahitlik etmenin hüznü yürekleri burkuyor.
Fabrikalar Neden Çaresiz Kaldı?
Mesleğe 1971'de adım atan 68 yaşındaki Şenyıl, babasından yadigâr kalan dükkanda terziliğin kitabını baştan yazıyor. Eskiden tüccar terzi olarak ceketten şalvara kadar her şeyi diktiklerini anlatan çınar, 1986'dan bu yana "sabır işi" dediği el örgüsü tamirine yoğunlaştığını kaydetti. Teknolojinin bu ince işçilik karşısında çaresiz kaldığına dikkat çekilirken, Şenyıl şu ifadeleri kullandı:
"Bu el örgüsünü makine değil fabrika dahi hiç kimse yapamaz. Ufak, parça, delik olduğu için. Fabrika büyük başlı dokur. Biz kendi ipliğimizle 10-15 santimetre ufak ipliklerle iğneyle elde dokuyoruz."
Çırak Yok, Kepenkler Kapanacak Mı?
Emek sömürüsünün değil, hünerin konuştuğu bu ufacık dükkanda hesaplar şaştı. İşi devralacak yeni nesil yetişmediği için mesleğin yok olmanın eşiğinde olduğu vurgulandı. Şenyıl, sadece kumaş kıyafetleri değil, kıymetli görülen fileli spor ayakkabıları bile dokuyarak onardığını aktardı.
Türkiye genelinde bu eşsiz zanaatı icra eden usta sayısının sadece 30-40 kişi dolaylarında kaldığı ifade edildi. Ucuz mallar yerine kaliteli elbiselerin onarılmaya değdiğini belirten usta, Kütahya ve Mersin gibi çok farklı şehirlerden kargoyla iş geldiğini anlattı. Gözü gibi baktığı dükkanında tek başına kalan Şenyıl, "Biz de yaşlandık, rahmetlik olursak bundan sonra bu iş Konya'da biter." dedi. Hemen para kazanma hevesindeki gençliğe sitem eden usta, bedavadan paranın olmadığını ve bu işin ciddi emek istediğini dile getirdi.
Bu kadim zanaatın son temsilcileri de aramızdan ayrılmadan önce yetkililerden gelecek çıraklık ve koruma adımları bekleniyor.
