Antarktika'nın uçsuz bucaksız buzulları arasında, Güney Kutbu’na yaklaşık 1.350 kilometre mesafede bulunan Erebus Yanardağı, jeolojik açıdan gezegenin en dikkat çekici noktalarından biri olma özelliğini taşıyor. Ancak bu yanardağı diğerlerinden ayıran asıl detay, volkanik patlamaların klasikleşmiş etkilerinin ötesine geçiyor.
- GÜNDE 80 GRAM ALTIN ATMOSFERE KARIŞIYOR!
Bilim insanlarının yaptığı uzun süreli gözlemler, Erebus’un lav gölünden yayılan gazların, mikroskobik boyutta saf altın parçacıkları içerdiğini ortaya koydu.
Yapılan ölçümlere göre, yanardağ her gün yaklaşık 80 gram ağırlığında altın tozunu atmosfere salıyor.
Bu altın parçacıkları, volkanik hareketlerle birlikte 1000 kilometreyi aşan mesafelere kadar taşınabiliyor.
Erebus, kristalize halde altın püskürttüğü tespit edilen dünyadaki tek yanardağ olarak kayıtlara geçmiş durumda.
- ALTIN KRİSTALLERİ NASIL OLUŞUYOR?
Peki, magmanın derinliklerinden gelen altın, nasıl oluyor da kusursuz bir kristal yapısına dönüşüp atmosfere kadar çıkabiliyor?
Jeologların bu konuda üzerinde durduğu temel teori şu şekilde:
- Bileşim: Magma içindeki altın; bakır, gümüş ve diğer ağır elementlerle birlikte eriyik halde bulunuyor.
- Taşıma: Altının yüksek kaynama noktası nedeniyle, volkanik gazlardaki klor ve kükürt bileşikleriyle etkileşime girerek "bağlandığı" ve bu sayede gazlarla birlikte yüzeye taşındığı düşünülüyor.
- Kristalleşme: Atmosfere çıkan altın bileşikleri, aniden karşılaştıkları düşük sıcaklıklarla veya lav gölü yüzeyindeki yavaş soğuma süreçleriyle yaklaşık 60 mikrometre boyutunda kusursuz geometrik kristaller haline geliyor.
- BİLİM DÜNYASI CEVAP ARIYOR!
Araştırmacılar, Erebus çevresinden topladıkları numunelerde, diğer volkanik kalıntılardan tamamen farklı, düzenli ve saf yapılarla karşılaştı.
Bu kusursuz kristallerin oluşum süreci, halen jeoloji ve kimya dünyası için aydınlatılması gereken bir gizem olmayı sürdürüyor.
Bazı uzmanlar, "gazların atmosferle buluştuğu andaki ani şok etkisinin" bu kristalizasyonu tetiklediğini savunurken, bazıları ise lav gölü içindeki kimyasal dengenin bu süreci yönettiğini öne sürüyor.
Yıllardır süren tüm araştırmalara rağmen Erebus Yanardağı, Antarktika’nın buzları altındaki "altın hazinesiyle" bilim insanlarının odağında kalmaya devam ediyor.
Bu doğa olayı hem volkanik süreçlerin karmaşıklığını hem de yerkürenin henüz keşfedilmemiş pek çok gizemi barındırdığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
