Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk kentinde yer alan bir veba araştırma merkezinde yaşanan feci kaza, uluslararası kamuoyunda endişeye neden oldu.
Enstitüde çalışan 28 yaşındaki Daria Shipilova, akciğer vebası patojenini içeren bir deney tüpünü kazara kırması sonucu yaşamını yitirdi.
Olayın ardından yaklaşık 200 kişi tedbir amaçlı karantinaya alınırken, ABD Başkanı Donald Trump ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) olayla ilgili art arda açıklamalar yaptı.

- DENEY TÜPÜ KAZASINDA CANINDAN OLDU!
Yerel basında yer alan bilgilere göre olay, 25 Eylül tarihinde İrkutsk'taki veba araştırma enstitüsünde meydana geldi.
Genç araştırmacı Daria Shipilova, laboratuvar çalışmaları sırasında akciğer vebasına sebep olan tehlikeli patojeni barındıran tüpün kırılmasına maruz kaldı.
Kaza sonrasında 29 Eylül’de ağır zatürre belirtileriyle hastaneye kaldırılan Shipilova, tüm müdahalelere rağmen 1-2 Ekim gecesi yaşamını yitirdi.
Genç bilim insanının ani ölümü ve laboratuvar güvenliği ihmalleri şüpheleri artırırken, temaslı olduğu değerlendirilen yaklaşık 200 kişi hızla karantina altına alındı.

- TRUMP: "ONLARA YARDIM EDECEĞİZ!"
Olay, dünya liderlerinin de radarında. ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin yaptığı ilk açıklamada, mevcut durumun kontrol edilebilir düzeyde olduğunu vurgulayarak, "Haberini henüz aldık. Onlara yardım edeceğiz. Elimizden geldiğince yardımda bulunacağız" dedi.
CNN International’ın aktardığına göre, DSÖ ve ABD'li yetkililer süreci yakından takip ediyor.
Dünya Sağlık Örgütü sözcüsü, Rus makamlarıyla temas halinde olduklarını belirterek, "Mevcut resmi olmayan bilgilere göre, genel nüfus için halk sağlığı riski düşük görünmektedir" açıklamasını yaptı.

- AKCİĞER VEBASI NEDİR VE NEDEN BU KADAR TEHLİKELİ?
Bilim insanları tarafından veba enfeksiyonlarının en ölümcül ve tehlikeli formu olarak kabul edilen akciğer vebası, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu nadir fakat son derece şiddetli bir solunum yolu enfeksiyonudur.
Vebanın farklı türleri bulunuyor:
- Hıyarçık Vebası (Bubonik Veba): En yaygın tür olarak bilinmekle birlikte, enfekte pire ısırığı veya derideki kesikten girerek şişmiş, ağrılı lenf düğümlerine ve septisemik vebaya dönüşebilir.
- Septisemik Veba: Doğrudan kana karışarak organ yetmezliğine yol açar.
- Faranjeal Veba: Enfekte etlerin tüketilmesiyle boğazı hedef alır.
- Akciğer Vebası: İnsandan insana doğrudan (öksürük ve hapşırmayla yayılan solunum damlacıkları aracılığıyla) bulaşabilen tek veba türüdür.

- BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ NELERDİR?
Hastalığın kuluçka süresi oldukça kısadır; belirtiler maruz kaldıktan sonraki 24 saat içinde görülebilir.
Şiddetli zatürreyi tetikleyerek nefes almayı imkânsız hale getiren temel semptomlar şunlardır:
- Yüksek ateş, titreme ve şiddetli titreme nöbetleri
- Baş, vücut ve kas ağrıları
- Baş dönmesi, halsizlik ve aşırı yorgunluk
- Bulantı, kusma ve ishal
Uzmanlar, tedavi edilmediği takdirde akciğer vebasının neredeyse her zaman ölümle sonuçlandığını belirtiyor. Ancak enfeksiyonun ilk 24 saati içinde başlanan siprofloksasin, levofloksasin, moksifloksasin, gentamisin veya streptomisin gibi güçlü antibiyotik tedavileri hastanın hayatta kalma şansını katbekat artırıyor.

- KÜRESEL SALGIN RİSKİ VAR MI?
Sibirya'daki olay büyük bir paniğe yol açsa da uzmanlar küresel bir salgın ihtimalinin düşük olduğunun altını çiziyor.
Penn State Health St. Joseph Tıp Merkezi'nden enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Rutul Dalal, hastaların çok hızlı bir şekilde ağırlaştığına dikkati çekerek şu değerlendirmede bulundu:
"Hastalanan bir kişinin günlük aktivitelerini yapması, hatta yürümesi bile çok zordur, kaldı ki seyahat edebilsin."
Olayın laboratuvar sınırları içinde kalması ve hastaların hızla izole edilmesi, küresel yayılım riskini şimdilik en aza indiriyor.





