Türkiye'de sosyal yardım dağıtım mekanizması köklü bir yapısal dönüşüme hazırlanıyor. Devlet, ihtiyaç sahibi hanelere her yerde aynı standart paketi sunmak yerine, coğrafi şartları ve o bölgenin ekonomik dinamiklerini merkeze alan yeni bir gelir güvencesi modeli kurmak için düğmeye bastı. Kamuoyunda 'vatandaşlık maaşı' olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), ev içerisindeki kişi başı maddi girdiyi belli bir taban seviyede garantilemeyi amaçlıyor.
YENİ VATANDAŞLIK MAAŞI (GETAD) SİSTEMİ NASIL ÇALIŞACAK?
Ekim ayının son günlerinde tamamlanması beklenen etki analizleri, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ortak mesaisiyle yürütülüyor. Bu raporların sonuçlarına göre, yardımlar tek tip bir şablondan çıkarılarak esnek ve hedef odaklı bir yapıya kavuşturulacak. Yani sistem devreye girdiğinde, kış aylarının çetin geçtiği Hakkari'deki bir ailenin ısınma ihtiyacı ile Antalya'da yaşayan bir başka hanenin barınma veya gıda gereksinimi aynı kefeye konmayacak. Hanelerin ikamet ettikleri coğrafyanın maliyet koşullarına göre kira, doğalgaz, kömür veya mutfak harcamaları gibi spesifik kalemlerde ayni ve nakdi ödenekler tahsis edilecek.
Geliştirilen bu yoksullukla mücadele modelinin kapsama alanı sadece işsizleri veya hiçbir geliri olmayan vatandaşları ilgilendirmiyor. Ekonomi yönetiminin önemli bir yapısal reform olarak masada tuttuğu taslak, artan hayat pahalılığı karşısında zorlanan ve en düşük dilimden maaş alan emeklileri de bu koruma şemsiyesi altına dâhil edecek. Düzenli bir işi veya geliri olmasına rağmen hane toplamında kişi başına düşen pay, hükümetin belirleyeceği asgari sınırın altında kalıyorsa söz konusu aileler doğrudan destek programına alınacak.
Milyonlarca dar gelirli yurttaşın gözü kulağı verilecek maaş tutarında olsa da, ödenecek net rakamlar henüz resmi makamlarca açıklanmadı. Sistemin bütçe altyapısı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) gerçekleştirilecek 2027 yılı bütçe maratonunun ardından kesinleşecek. Mevzuat tarafında ihtiyaç duyulacak olası yasal düzenlemelerin de meclisten geçmesiyle birlikte, bölgesel destek modelinin 2027 itibarıyla resmen vatandaşın hayatına dokunması planlanıyor.
