IKEA nın Türk halkının ahlak yapısını deforme etmeye niyetli, enaniyet ve bencillik duygularını kamçılayan, tüketim hırsını körükleyen saçma sapan reklamıyla ilgili olarak yazdığımız yazımıza, firmanın Türkiye Genel Müdürü Mikael Bartroff tarafından bizi hiç tatmin etmeyen bir cevap geldi. Diyor ki özetle, "IKEA, pazarlama stratejisi, bu iş fikrini yalın bir dille ve mizah unsuru katarak anlatmaktadır. Bu reklam filminin arkasında yer alan bu fikir, daha önce IKEA nın faaliyet gösterdiği başka ülkelerde de kullanıldı ve büyük bir başarı ile sonuçlandı. Filmimizde de bir abartı sanatı ile tamamen tek mesaj, "düşük fiyat" vurgulanmaya çalışılmıştır. Bizlerin varoluş sebebi olan müşterilerimizi, herhangi bir şekilde, varsaydığınız biçimde göstermemiz sözkonusu olamaz. Herhangi bir şekilde sizi incittiysek bundan dolayı özürlerimizi sunarız. Emin olmanızı isteriz ki, IKEA olarak Türk insanının herhangi bir durumdan kötü biçimde faydalanma gibi bir düşüncesi olduğunu asla düşünmüyoruz"
Açıkça diyebilirim ki, "Özrü kabahatinden büyük" bir yaklaşım olmuş. IKEA, dünyanın her tarafında faaliyet gösteren, ev dekorasyonu ve yapı malzemeleri konusunda tanınmış bir firma olabilir. Stratejileri "çok ucuz satış" fikri üzerine de oturabilir Dikkatinizi çektiyse biz o yazımızda, firmanın reklamı nasıl çekebileceği konusunda da fikir jimnastiği yapmış ve kendimizce yol göstermeye çalışmıştık. Mister Mikael Bartroff, "Bu reklam konsepti IKEA nın faaliyet gösterdiği başka ülkelerde de kullanıldı ve büyük başarı ile sonuçlandı" diyor Sırf bu yaklaşımı bile faaliyet göstermeye kalkıştıkları Türkiye nin sosyal ve kültürel değerlerine ne kadar yabancı olduklarını anlamamız için yetiyor. Başka ülkelerde bu reklam konsepti başarılı olabilir Başka ülkelerin insanların kültürleri, değerleri bizi ilgilendirmiyor O ülkelerdeki insanlar, alışveriş yaptıkları mağazadan ellerine fatura tutuşturulduğunda, ortada "çok açık bir yanlışlık olduğu hissine kapıldıkları veya o mağazayı kazıkladıklarına dair bir izlenim edindikleri an" o mekandan son sürat kaçıyor olabilirler Fakat Türk halkına böyle bir imaj çizmeye hiç kimsenin hakkı yoktur. Kısaca, o reklam konsepti, IKEA nın ucuz diye lanse etmeye çalıştığı ülkelerdeki insanlara uyar, ama bize uymaz! O ülkelerdeki insanlar digergamlıktan nasibini almamış olabilirler
O insanlar, "Sana yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına da yapma" düsturundan habersiz olabilirler O insanlar, "Müslüman elinden, dilinden hiç kimsenin zarar görmediği insandır" Peygamberi düsturundan habersiz olabilirler Vahşi kapitalizmin, konforizmin esiri olabilirler Dünyanın kendi eksenleri etrafında döndüğünü zannedebilirler Bencillik, enaniyet ruhlarını sarmış olabilir Bizim, o yazıda vurgulamak istediğimiz şey çok açıktı: Bu reklam bize uymuyor! Bu reklam halkımızın kültürel değerlerine gedik açmak için çabalıyor. Tekrar söylüyoruz: Bizim Ahilik kültürümüzde, "Ben siftah ettim, komşuma git, o da siftah etsin" değerleri vardır Müşterisini kazıklayan esnafa "Pabucunu dama atıp" ceza verme geleneği vardır Bakkalla, dükkanla, esnafla aile sıcaklığına ulaşan ilişkilerimiz vardır Ne kadar büyük olursa olsun, bir firmanın, "Size fayda sağladığını düşündüğünüz bir yanlışı fark ettiğinizde, oradan tüyün" demeye hakkı yoktur! Sizin kapitalizminiz size, bizim değerlerimiz bize kalsın!
