Balıkesir'de meydana gelen depremler, kentteki diri fay hatlarını ve deprem tehlikesini yeniden gündeme getirdi. Eski haritada birinci derece deprem bölgesi olarak gösterilen ilde, 2019'dan bu yana koordinat bazlı tehlike değerlendirmesi kullanılıyor. AFAD ve MTA verilerinde Balıkesir'in kuzeyinden güneyine uzanan farklı fay sistemleri yer alıyor.
Marmara ve Ege bölgelerinin kesişiminde bulunan Balıkesir, çok sayıda diri fayın yer aldığı iller arasında bulunuyor. Kentin kuzeyinde Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun güney kolları, orta kesimlerinde Havran-Balıkesir Fay Zonu, güneyinde ise Simav ve Gelenbe fay sistemleri uzanıyor. Deprem tehlikesinin ilçe ve mahallelere göre farklılık göstermesi nedeniyle Balıkesir'in güncel deprem haritası, fayların geçtiği yerleşimler ve eski deprem bölgesi sınıflandırması araştırılıyor.
Balıkesir aktif fayların bulunduğu deprem tehlikesi yüksek iller arasında
Balıkesir'de farklı doğrultularda uzanan diri fay sistemleri bulunuyor. AFAD'ın Balıkesir İl Afet Risk Azaltma Planı'nda, ilin çeşitli kesimlerinde deprem üretebilecek faylara ilişkin jeolojik araştırmalara yer veriliyor.
Eski Türkiye Diri Fay Haritası kapsamında il sınırları içerisinde 20 fay tanımlanıyor. Fayların konumları ve özellikleri, Balıkesir'in deprem tehlikesinin değerlendirilmesinde kullanılıyor.
Balıkesir kaçıncı derece deprem bölgesi?
Balıkesir, eski Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası'nda birinci derece deprem bölgesi içerisinde gösteriliyordu.
Ancak AFAD'ın hazırladığı Türkiye Deprem Tehlike Haritası, 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü derece deprem bölgesi sınıflandırması kullanılmıyor.
Güncel haritada deprem tehlikesi, yerleşim yerinin koordinatlarına göre hesaplanan yer ivmesi değerleri üzerinden gösteriliyor. Bu nedenle Balıkesir'in tamamı için güncel sistemde tek bir deprem bölgesi derecesi belirtilmiyor.
Balıkesir fay hatları hangi ilçelerden geçiyor?
Balıkesir'deki fay sistemleri ilin kuzey, orta ve güney kesimlerine dağılıyor. AFAD'ın il afet risk azaltma planında öne çıkan fay zonları şöyle:
Edremit Fay Zonu: Edremit Körfezi'nin kuzey kesimi boyunca uzanıyor. Altınoluk ve Zeytinli segmentlerini içeren fay sistemi, Edremit ve çevresinin deprem tehlikesi açısından önem taşıyor. 6 Ekim 1944'te meydana gelen yaklaşık 6,8 büyüklüğündeki deprem bu zonla ilişkilendiriliyor.
Havran-Balıkesir Fay Zonu: Edremit ile Balıkesir arasındaki alanda uzanıyor. Havran-Balya Fayı ve Balıkesir Fayı olmak üzere iki ana bölümden oluşuyor.
Havran-Balya Fayı: Havran, Osmanlar, Turplu ve Ovacık segmentlerini kapsıyor. Balıkesir'in kuzeybatı ve orta kesimlerindeki fay sistemleri arasında yer alıyor.
Balıkesir Fayı: Gökçeyazı ve Kepsut segmentlerinden oluşuyor. AFAD'ın il afet risk azaltma planında fayın uzunluğu yaklaşık 65 kilometre olarak belirtiliyor.
Simav Fay Zonu: Balıkesir'in güney kesimlerinde etkili olan fay sistemleri arasında bulunuyor. Sındırgı segmenti bu zon kapsamında değerlendiriliyor.
Gelenbe Fay Zonu: İlin güney kesimlerinde yer alan diri fay sistemlerinden biri olarak tanımlanıyor.
Edremit, Havran, Balya, Kepsut ve Sındırgı çevresindeki faylar
Balıkesir'de Edremit Körfezi çevresi, Havran-Balya hattı, Balıkesir merkezinin doğusundaki Kepsut çevresi ve güneydeki Sındırgı kesimi farklı fay sistemleriyle ilişkili bölgeler arasında bulunuyor.
Bununla birlikte bir ilçede fay bulunması, o ilçenin bütün mahallelerinde aynı düzeyde deprem tehlikesi olduğu anlamına gelmiyor. Yerel zemin özellikleri ve yapıların deprem dayanımı da olası hasar düzeyini etkiliyor.
Balıkesir AFAD ve MTA diri fay haritası sorgulama
Balıkesir'de adres bazında deprem tehlikesi sorgulaması AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden yapılabiliyor.
Vatandaşlar AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası adresinden il, ilçe, mahalle veya koordinat bilgilerini kullanarak bulundukları yerin deprem tehlike değerlerini inceleyebiliyor.
Diri fayların konumlarına ilişkin haritalar ise Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan jeoloji ve diri fay haritaları üzerinden takip edilebiliyor.
