Myanmar'daki (Burma) Arakan (Rakhine) eyaletinde yaşayan Rohingya Müslümanları, uzun yıllardır askeri operasyonlar, etnik temizlik ve şiddet olaylarına maruz kalmakta…
Myanmar'daki şiddet olaylarından kaçarak Bangladeş'teki kamplara sığınan Arakanlı mülteciler arasında çok sayıda kadının cinsel şiddete ve ağır insan hakları ihlallerine maruz kaldığı belgelendi.
Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ve çeşitli uluslararası örgütlerin raporlarına dayandırılan haberlerde, Myanmar ordusunun operasyonları sonucunda kısa süreler içinde binlerce Arakanlı Müslüman'ın hayatını kaybettiği vurgulandı.
1 milyondan fazla Arakanlı Müslüman, şiddet ve baskılardan dolayı topraklarını terk etmek zorunda kalarak özellikle Bangladeş’teki Cox’s Bazar gibi kamplarda zor insanı koşullarda yaşam mücadelesi vermekte…,
KRİTİK GÜN BUGÜN!
Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar’ın Arakan toplumuna yönelik soykırım işleyip işlemediğine ilişkin tarihi kararını bugün, (19 Kasım 2026’da) açıklayacak.
2017’de, yalnızca bir ay içinde Arakan toplumundan en az 6.700 kişi şiddet sonucu hayatını kaybetti.
Bunların en az 730’u beş yaşından küçük çocuklardı.
Aradan yaklaşık 10 yıl geçmesine rağmen Arakan toplumunun maruz kaldığı şiddet, zorla yerinden edilme ve sağlık hizmetlerine erişim engelleri devam ediyor.
BU BİR ACİL ÇAĞRIDIR!
Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), bu önemli karar öncesinde yayımladığı açıklamada şu görüşlere yer verdi;
“Uluslararası Adalet Divanı’nın yarın açıklayacağı karar, Myanmar’ın Arakan toplumuna karşı soykırım işleyip işlemediği konusunda bir yargı organının ilk kez hüküm verecek olması bakımından tarihi bir önem taşıyor. Bu karar, aralarında hastalarımızın, çalışma arkadaşlarımızın ve diasporadaki Arakan sivil toplum kuruluşlarından ortaklarımızın da bulunduğu, bölgede onlarca yıldır destek verdiğimiz Arakan toplumu tarafından uzun süredir beklenen, özel önem taşıyan bir dönüm noktasıdır.
Tıbbi insani yardım kuruluşu olarak Bangladeş, Malezya ve Myanmar’da şiddet, yerinden edilme ve dışlanmadan etkilenen Arakan toplumundan hastalara sağlık hizmeti sunuyoruz. Bu hastalarımız ve Arakanlı çalışma arkadaşlarımız için yaşananların tanınması ve adaletin sağlanması önem taşıyor.
2017 yılında Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Bangladeş’teki mülteci yerleşim kamplarında gerçekleştirdiği geriye dönük ölüm araştırmasının sonuçlarını yayımladı. Araştırmaya göre, 25 Ağustos ile 24 Eylül tarihleri arasında Myanmar’ın Rakhine eyaletinde Arakan toplumundan en az 9.000 kişinin hayatını kaybettiği tahmin edildi. Bildirilen ölümlerin yüzde 71,7’sinin şiddet nedeniyle gerçekleştiği belirlendi. Bu da en ihtiyatlı tahminlerle, yalnızca bu kısa süre içerisinde Arakan toplumundan en az 6.700 kişinin öldürüldüğü anlamına geliyor. Öldürülenler arasında en az 730 beş yaş altı çocuk da bulunuyordu.
Aradan neredeyse 10 yıl geçmiş olsa da bu şiddet döngülerinin geçmişte kalmadığını görmezden gelemeyiz. Arakan toplumunun bugün maruz kaldığı şiddet ve yoksunluk giderek ağırlaşmaya devam ediyor.
Bugün Rakhine eyaletinde yaşamaya devam edenler açısından, çatışmanın dinamikleri 2017’den farklı olsa da kriz sürüyor. Bölgedeki tüm topluluklar hava bombardımanlarına, Arakan Ordusu ile Myanmar ordusu arasındaki yoğun çatışmalara, yerinden edilmeye, kuşatma koşullarına ve cephede takviye güç olarak savaşmaya zorla alınma tehdidine maruz kalıyor.
Özellikle Arakan toplumu açısından, uzun yıllardır devam eden ayrımcılık ve hareket özgürlüğüne getirilen neredeyse mutlak kısıtlamalar, mevcut çatışmanın yarattığı riskleri daha da ağırlaştırıyor ve toplumu çatışmanın sonuçları karşısında özellikle savunmasız bırakıyor.
Bölge genelinde zorla yerinden edilen Arakan toplumu üyeleri ise güvenliklerini, insan onuruna yakışır koşullarda yaşamalarını ve sağlık hizmetlerine erişimlerini sağlama konusunda ciddi engellerle karşılaşmaya devam ediyor.
Bangladeş’te, Myanmar sınırının diğer tarafında Kasım 2023’te patlak veren ve Nisan 2024’te yeniden şiddetlenen yaygın şiddet olayları nedeniyle 150.000 kişi zorla yerinden edildi. Bu durum, Bangladeş’teki kamplarda yaşayan Arakanlı mültecilerin toplam sayısını 1,2 milyona çıkararak zaten aşırı yük altında olan hizmetler üzerindeki baskıyı daha da artırdı. 2026 yılı içerisinde bugüne kadar 6.000’den fazla mülteci Bangladeş’e ulaştı. Bu kişiler, Bangladeş’te güvenliğe ulaşmaya çalışmalarının nedenleri arasında zorla silah altına alınmayı, haraç alınmasını, kadınların ve kız çocuklarının kaçırılmasını, topraklarına el konulmasını ve hava saldırılarını gösterdi.
Malezya’da ise devletin uyguladığı zararlı politikalar, Arakan toplumundan birçok kişiyi, sağlık hizmeti almaya çalışırken dahi sürekli gözaltına alınma ve süresiz olarak alıkonulma riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Aynı zamanda, Myanmar’daki koşulların açıkça güvenli olmamasına rağmen, bölge genelinde mültecilerin sözde “gönüllü geri dönüş” kapsamında Myanmar’a gönderilmesine yönelik tehlikeli adımlara tanıklık ediyoruz. Malezya, yalnızca Arakan toplumundan değil, birden fazla etnik gruptan yaklaşık 1.500 mülteciyi hâlihazırda geri gönderdi.
Tüm bunlar, medya ve sosyal medyada Arakanlı mültecilere yönelik nefret söyleminin yaygın olduğu bir ortamda gerçekleşiyor. Bu söylemler, Arakanlı mültecileri gittikleri her yerde toplum içinde tacizin hedefi hâline getiriyor.
Yarın, Arakan toplumu için kuşkusuz tarihi bir dönüm noktası olacak. Ancak hukuki kararların mevcut büyük ölçekli tıbbi ve insani ihtiyaçları ortadan kaldırmadığını unutmamak gerekiyor.
Myanmar ordusu ve Arakan Ordusu’nun uluslararası insancıl hukuka saygı göstermesi, sivillere ve sivil altyapıya yönelik saldırıları derhâl durdurması ve çatışmaların sonuçlarından etkilenen kişilere hızlı ve engelsiz insani yardım ulaştırılmasını kolaylaştırması için acilen harekete geçmesi gerekiyor.
Daha da önemlisi, bölgedeki devletlerin, Arakanlı mültecilere yönelik şiddeti körüklemeye devam eden kamusal nefret söylemlerine karşı sıfır tolerans yaklaşımını benimsemeleri gerekiyor. Bu söylemler insanları sağlık hizmetlerinden daha da uzaklaştırıyor, daha fazla saklanmak zorunda bırakıyor ve Malezya’daki ekiplerimizin tanıklık ettiği bazı vakalarda olduğu gibi Arakan toplumunun üyelerini psikiyatrik krizlere sürüklüyor.
Arakan toplumuna yönelik sistematik zulüm 2017 yılında sona ermedi. Arakan toplumu, 1982 yılında ellerinden alınan vatandaşlık hakkı da dâhil olmak üzere en temel haklarından mahrum bırakılmaya devam ediyor.
Arakan toplumunun onlarca yıldır güvenlik, insan onuru ve özgürlük içinde yaşama imkânını elinden alan fiziksel ve yapısal şiddete son vermek için uygulanabilir, güvenli ve uzun vadeli çözümlere acilen ihtiyaç var.”




