Küresel piyasaların gözü kulağı Amerika'dan gelecek kritik verilere çevrilmişken, beklenen olmadı ve hesaplar tamamen şaştı. Dünyanın en büyük ekonomisinde vatandaşın cüzdanındaki yangın anketlere de yansıdı. Michigan Üniversitesinin açıkladığı mayıs ayı nihai rakamları, Amerikalıların geleceğe dair ekonomik umutlarının kelimenin tam anlamıyla dibe vurduğunu ortaya koydu. Peş peşe gelen kötü haberler, sokaktaki insanın cebini yakarken piyasalardaki tansiyonu da iyice yükseltti.
Tarihin En Kötü Seviyesi Kayıtlara Geçti
Öncü verilerde 48,2 olarak duyurulan tüketici güven endeksi, aşağı yönlü ağır bir revizyon yiyerek 44,8 seviyesine indi. Nisan ayında 49,8 puanla tutunmaya çalışan endekste yaşanan bu 5 puanlık erime, anketin tutulmaya başlandığı günden bu yana görülen tüm zamanların en düşük değeri olarak kaydedildi.
Amerikalıların mevcut finansal koşullara yönelik değerlendirmesini ölçen mevcut ekonomik koşullar endeksi de çöküşten nasibini aldı. Veri, mayıs ayında 6,7 puan birden eriyerek 45,8'e geriledi. Tüketicilerin uzun vadeli öngörülerini yansıtan beklentiler endeksi ise aynı dönemde 4 puanlık azalışla 44,1'e düştü.
Enflasyon Beklentisi Çığırından Çıktı
Mutfaktaki yangın, enflasyon hedeflerine yönelik beklentileri de bozdu. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon tahmini mayıs ayında yüzde 4,7'den yüzde 4,8'e fırladı. Özellikle İran'daki savaşın patlak vermesinden hemen önce, şubat ayında yüzde 3,4 olan bu oranın hızla tırmanması dikkat çekti. Mevcut rakamların, 2024 boyunca izlenen seviyelerin belirgin şekilde üzerinde olduğu vurgulandı.
Uzun vadeli beklentiler de pek iç açıcı gelmedi. Geçen ay yüzde 3,5 olarak ölçülen uzun vadeli enflasyon öngörüsü mayısta yüzde 3,9'a zıpladı. Bu tablonun, 2024'te yüzde 2,8 ile yüzde 3,2 aralığında seyreden dönemi artık çok geride bıraktığı görüldü.
Akaryakıt Fiyatları Beli Büktü
Hürmüz Boğazı'nda yaşanan arz kesintilerinin faturası doğrudan benzin pompalarına yansırken, bu kriz tüketici güvenini üst üste üçüncü ayda da aşağı çekti.
Tüketici Anketleri Direktörü Joanne Hsu, ortaya çıkan karamsar tabloyu değerlendirdi. Güven endeksinin Haziran 2022'de görülen tarihi dip seviyenin bile altına sarktığına işaret eden Hsu, yüksek fiyatların kişisel finansal durumlarını yıprattığını belirtenlerin oranının yüzde 50'den yüzde 57'ye fırladığını kaydetti. Bu sıçrama, yaşam maliyetinin Amerikalılar için birincil endişe kaynağı olmaya devam ettiğini açıkça ortaya koydu.
Direktör Hsu, piyasalardaki asıl korkuyu ise şu sözlerle ifade etti:
"En kritik nokta, tüketiciler enflasyonun yükseleceğinden ve uzun vadede bile akaryakıt fiyatlarının ötesine geçerek yayılacağından endişe duyuyor gibi görünüyor."
