Türkiye'de çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yeni kurallar gündeme geldi. Resmî Gazete'de yayımlandığı belirtilen yönetmelikle 15 yaşını doldurmayan çocukların sosyal ağlarda hesap açmasının engellenmesi, 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar için ise özel güvenlik önlemlerinin uygulanması öngörülüyor. Düzenlemeye göre sosyal medya hesaplarında yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden alınacak belirteçle yapılacak. Yeni kuralların 1 Kasım 2026'da uygulanmaya başlaması, mevcut hesapların ise 31 Mart 2027'ye kadar doğrulanması planlanıyor.
Sosyal medya kullanımında 15 yaş sınırı getiriliyor
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlandığı belirtilen düzenleme, çocukların sosyal ağlara erişiminde yaş doğrulamasını esas alıyor. Resmî Gazete'nin 33396 sayılı nüshasında yayımlandığı aktarılan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, sosyal medya şirketlerine yönelik çeşitli yükümlülükler içeriyor.
Düzenlemeye göre 15 yaşını tamamlamamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasına izin verilmeyecek. Türkiye'den erişilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarının bu yaş sınırını uygulaması gerekecek.
Yaş kontrolünün yalnızca kullanıcıların doğum tarihlerini beyan etmesine dayanmaması, e-Devlet üzerinden üretilecek doğrulama belirteciyle yapılması öngörülüyor. Böylece hesap açılışı ve mevcut hesapların kullanımı sırasında yaş sınırının kontrol edilmesi hedefleniyor.
Sosyal medya yasağının başlayacağı tarih
Düzenlemeye ilişkin paylaşılan bilgilere göre yönetmeliğin uygulanmaya başlayacağı tarih 1 Kasım 2026 olarak belirlendi. Bu tarihten itibaren sosyal ağ sağlayıcılarının çocukların yaşına göre farklı erişim ve güvenlik kuralları uygulaması öngörülüyor.
15 yaşını doldurmamış kullanıcılar için hesap açma engeli getirilirken 15-18 yaş grubundaki çocukların hesapları tamamen kapatılmayacak. Bu yaş grubunda yer alan kullanıcıların sosyal medya hesapları, çocuklara özel ayrıştırılmış hizmet kapsamında değerlendirilecek.
Mevcut hesaplar için ise ayrıca geçiş süresi tanımlanıyor. Bu nedenle yeni hesap açma kurallarıyla daha önce oluşturulmuş hesapların doğrulanma takvimi birbirinden farklı olacak.
Instagram ve TikTok hesaplarına yaş kontrolü
Sosyal medya yasağına ilişkin gelişmelerin ardından Instagram, TikTok, Facebook, X ve diğer sosyal ağların nasıl etkileneceği araştırılmaya başlandı. Düzenleme, belirli bir uygulamanın tamamen kapatılmasını değil, sosyal ağ sağlayıcılarının çocuk kullanıcılara yönelik erişim koşullarını değiştirmesini öngörüyor.
Bu kapsamda sosyal ağ sağlayıcısı tanımına giren platformların yaş doğrulama kurallarına uyması gerekecek. 15 yaşından küçük kullanıcıların hesap açması engellenirken 15-18 yaş arasındaki hesaplara ek güvenlik kısıtlamaları uygulanacak.
Dolayısıyla düzenleme, Instagram veya TikTok'un Türkiye'deki bütün kullanıcılara kapatılması anlamına gelmiyor. Yaş sınırına göre hesap oluşturma ve platform özelliklerini kullanma koşullarında değişiklik yapılması hedefleniyor.
e-Devlet üzerinden sosyal medya yaş doğrulaması
Yeni sistemin en dikkat çeken başlıklarından biri e-Devlet üzerinden yaş doğrulama yapılması olacak. Kullanıcıların yaş sınırını karşılayıp karşılamadığı, e-Devlet Kapısı aracılığıyla üretilecek özel bir belirteç üzerinden kontrol edilecek.
Paylaşılan düzenlemeye göre bu belirteç, kullanıcının yaş sınırını doldurup doldurmadığı bilgisini içerecek. Ad, soyad ve kimlik numarası gibi kişisel bilgilerin sosyal medya şirketlerine aktarılmaması öngörülüyor.
Sosyal medya platformları, yaş doğrulamasını kullanıcının kimlik bilgilerini doğrudan almadan gerçekleştirebilecek. Bu uygulamayla yaş kontrolü yapılırken kişisel verilerin korunması amaçlanıyor.
e-Devlet'teki işlemin hangi ekran üzerinden gerçekleştirileceği ve kullanıcıların belirteci platformlara nasıl aktaracağına ilişkin teknik ayrıntılar ise paylaşılan haber metninde açıklanmıyor.
15 yaşından küçük çocukların mevcut hesapları
Düzenleme yalnızca yeni açılacak sosyal medya hesaplarını değil, daha önce oluşturulan hesapları da kapsıyor. Yönetmeliğin uygulanmaya başlayacağı 1 Kasım 2026 tarihinden önce açılmış hesapların yaş doğrulama sürecine alınması öngörülüyor.
Mevcut hesaplar için belirtilen son tarih 31 Mart 2027. Bu tarihe kadar kullanıcıların e-Devlet üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirteciyle hesaplarını doğrulaması gerekecek.
Yapılan kontrol sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesaplarının kapatılması öngörülüyor. Böylece daha önce hesap açmış çocuklar da yaş sınırı uygulamasının kapsamına girecek.
15-18 yaş grubundaki sosyal medya hesaplarına kısıtlamalar
Yeni düzenleme kapsamında 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocukların sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanmıyor. Bu kullanıcılar için daha sınırlı özellikler sunan çocuk hesaplarının kullanılması öngörülüyor.
Çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kapsamında hesapların varsayılan olarak gizli olması ve kamuya açık hale getirilememesi planlanıyor. Ayrıca takipçi listelerinin diğer kullanıcılar tarafından görüntülenmesine izin verilmeyecek.
15-18 yaş grubundaki kullanıcıların canlı yayın açması, kişiselleştirilmiş reklamlarla hedeflenmesi ve bazı algoritmik içerik akışlarını kullanması sınırlandırılacak. Düzenleme, çocukların sosyal medya üzerinden karşılaşabilecekleri riskleri azaltmaya yönelik teknik önlemler içeriyor.
Reels, Shorts ve sonsuz kaydırma özelliğine sınırlama
Düzenlemede çocukların sosyal medya uygulamalarında uzun süre içerik tüketmesine neden olabilen algoritmik sonsuz kaydırma özelliğine de yer veriliyor. Bu kapsamda Reels ve Shorts benzeri kesintisiz içerik akışlarının çocuk hesaplarında engellenmesi öngörülüyor.
Söz konusu sınırlama, özellikle 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarına uygulanacak. Çocukların platformlarda geçirdikleri sürenin ve karşılarına çıkan içeriklerin kontrol edilmesi amaçlanıyor.
Aynı yaş grubundaki hesaplarda canlı yayın açma özelliğinin de bulunmaması planlanıyor. Böylece çocuk kullanıcıların içerik paylaşma ve yayın yapma seçenekleri yetişkin hesaplarından farklı olacak.
Çocuk hesaplarında mesajlaşma ve gizlilik kuralları
Yeni yönetmelikte çocukların sosyal medya üzerinden kimlerle iletişim kurabileceğine ilişkin hükümler de bulunuyor. Buna göre çocuk hesaplarına yalnızca kullanıcının takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi öngörülüyor.
Mesajlaşma özelliklerinde görüldü bilgisinin gösterilmemesi de planlanan kısıtlamalar arasında yer alıyor. Böylece çocukların mesajlaşma sırasında karşılaşabileceği bazı etkileşim baskılarının azaltılması hedefleniyor.
Ayrıca çocuk hesaplarının başka kullanıcılara önerilmemesi, telefon rehberi ve e-posta senkronizasyonunun devre dışı bırakılması öngörülüyor. Çocukların profil fotoğrafları ve paylaştıkları görsellerin ekran görüntüsünün alınmasının teknik olarak engellenmesi de düzenlemede belirtilen önlemler arasında bulunuyor.
Çocuklara kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek
15-18 yaş arasındaki sosyal medya kullanıcılarına yönelik ticari reklam uygulamalarında da değişiklik yapılması öngörülüyor. Düzenlemeye göre çocukların davranışlarına dayalı profilleme yapılmasına izin verilmeyecek.
Bu kapsamda kullanıcıların ilgi alanları, platformdaki hareketleri ve davranışlarına göre kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesi yasaklanacak. Çocuklara sunulan içeriklerin ve reklamların yetişkin kullanıcılardan farklı kurallara tabi tutulması hedefleniyor.
Sosyal ağ sağlayıcılarının bu yükümlülükleri yerine getirmesi için hesapların yaş grubunu doğrulaması gerekecek. Böylece çocuklara yönelik hizmetlerde gizlilik ve reklam uygulamaları ayrı şekilde düzenlenecek.
Türkiye'deki yabancı kullanıcılar için yaş doğrulama
Yönetmelikte Türkiye'de geçici olarak bulunan yabancı ülke vatandaşlarına yönelik bir yaş doğrulama yöntemi de öngörülüyor. Bu kişilerin yaş kontrolünün pasaport bilgileriyle çalışan istisnai bir belirteç sistemi üzerinden yapılması planlanıyor.
Böylece e-Devlet üzerinden standart doğrulama işlemini kullanamayan yabancı kullanıcılar için farklı bir mekanizma oluşturulacak. Bu sistemin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar, ilgili teknik süreçlerle netleşecek.
Sosyal medya şirketlerine uygulanacak yaptırımlar
Yaş doğrulaması ve çocuk hesaplarına yönelik güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıları için yaptırımlar da öngörülüyor. Düzenlemeye göre yükümlülüklerini ihlal eden platformlar hakkında 5651 sayılı Kanun kapsamındaki idari ve teknik yaptırımlar uygulanabilecek.
Sosyal medya şirketlerinin ayrıca yaş doğrulama kararlarına yönelik itirazları değerlendirecek Türkçe başvuru mekanizmaları oluşturması gerekecek. Böylece hesabına ilişkin yaş tespitine itiraz etmek isteyen kullanıcıların başvurabileceği bir sistem bulunacak.
Yeni kuralların uygulanmasında 1 Kasım 2026 başlangıç tarihi, 31 Mart 2027 ise mevcut hesapların doğrulanması için belirtilen son tarih olarak öne çıkıyor.
