E-ithalat zorlaştı. Giyimden kozmetiğe ve elektroniğe kadar pek çok lüks tüketim ürününü ucuza almak isteyenler, çareyi bavulunu toplayıp sınır ötesine geçmekte buluyor.
KART HARCAMALARINDA SEYAHAT FATURASI KABARDI
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) istatistikleri değişen bu tabloyu net şekilde ortaya koyuyor. Şubatta 35,4 milyar TL seviyesinde kalan yerli kartların yurtdışı kullanımı, mart ayına gelindiğinde 39,9 milyar TL düzeyine fırladı. Son bir yılın en yüksek üçüncü seviyesi. Faturanın en kabarık kısmı ise uçak biletleri ve otellerden oluşuyor. Acente, konaklama, seyahat ile havayolu kalemlerine sadece mart ayında 27,4 milyar TL ödendi. Tüm zamanların rekoru kırıldı.
Bu dört kalemin şubat ayındaki maliyeti 23,8 milyar TL olarak kayıtlara geçmişti. Rakamlar yüzde 15,2 oranında bir aylık sıçramaya işaret ediyor. Yurtdışı kart işlemlerinin tam yüzde 68,5'lik dilimi sadece seyahate gidiyor. Geçmiş dönemlere bakıldığında da ivme bariz. 2025 Nisan periyodunda 22,3 milyar TL olan turizm amaçlı harcamalar, 2026 Mart dönemi itibarıyla 27,4 milyar TL bandına oturdu. Yıllık büyüme yüzde 22,9 oldu.
FİZİKİ ALIŞVERİŞTE YÜZDE 47,2 ARTIŞ
Fiziksel mağaza harcamaları da patlama yaşıyor. Yerli kredi kartlarının yurtdışı pos cihazlarındaki kullanımı giderek yoğunlaştı. 2025 Nisan döneminde 52,5 milyar TL harcayan tüketici, 2026 Mart verilerine göre sınır ötesinde 77,3 milyar TL bıraktı. 12 aylık periyottaki yükseliş yüzde 47,2 seviyesinde gerçekleşti. Zirve noktası 2026 Ocak ayında 79,3 milyar TL ile görülmüştü.
Ekonimim kaynaklı analizlere göre, şubat ayında 66,6 milyar TL düzeyine inen işlemler, martta yüzde 16'ya yakın bir sıçramayla 77,3 milyar TL'ye tırmandı. İnternetten verilemeyen siparişler, yolcular tarafından valizlerde fiziki olarak Türkiye'ye getiriliyor.
E-İHRACAT YERİNDE SAYIYOR
Tüketici dışarıda para harcarken, e-ihracat rakamlarında aynı hız yok. Seyir oldukça yatay. 2025 Nisan ayındaki 14,6 milyar TL'lik e-ihracat hacmi, 2026 Mart sonu itibarıyla sadece 15,6 milyar TL'ye ulaşabildi. Senelik artış sadece yüzde 7. Sektör, 2025 Temmuz döneminde 22,3 milyar TL ile en verimli ayını yaşamış ve sonrasında yavaşlamıştı.
TURİSTİN MAĞAZA İŞTAHI KESİLDİ
Türk vatandaşı ucuz ürün için dışarı çıkarken, Türkiye'ye gelen turist mağazalardan eli boş dönüyor. Yüksek enflasyon ve Avrupa'yı aratmayan etiketler yabancının bütçesini kapattı. 2026 yılının ilk çeyreğinde ülkenin elde ettiği turizm geliri 9,69 milyar dolar. Bunun 8,46 milyar doları direkt bireysel harcamalara ait.
Fakat iş perakendeye gelince tablo değişiyor. Ayakkabı ve giyim alışverişi 977 milyon dolara geriledi. Turistin hediyelik eşyaya ayırdığı bütçe ise 378 milyon dolar seviyesine düştü. İkisinin toplam perakende bilançosu 1,35 milyar dolar. Toplam gelirin sadece yüzde 14'ünü kapsıyor. Son 5 senenin en kötü oranı.
Geçmiş yıllardaki cömert alışverişler artık yok. 2019’un ilk çeyreğinde turistlerin hediyelik eşya ve giyime ayırdığı pay yüzde 19,6 düzeyindeydi. Pandeminin ardından bu oran 2022 yılında yüzde 23,2 ile tepe noktasına çıkmıştı. Sonrasında ise düzenli bir erime başladı. Sepetin payı 2023’te yüzde 16,4, 2025’te yüzde 17,1 olarak hesaplandı. 2026’nın ilk çeyreği ise yüzde 14 ile dibi gördü. Pahalılık turistin alışveriş refleksini net şekilde kırmış durumda.
