Altın piyasasında kasım ayında yaşanan fiyat hareketleri, yalnızca ons ve gram altındaki değişimlerle sınırlı kalmadı. Türkiye'nin uluslararası altın ticaretindeki konumu da açıklanan verilerle yeniden gündeme geldi. Küresel altın ihracatının dolar cinsinden değerinin iki katından fazla arttığı dönemde Türkiye'nin ihracatındaki düşüş dikkat çekti. Ülkenin dünya altın ihracatından aldığı payın gerilemesi, ithalat düzenlemelerinin sektör üzerindeki etkisine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

Türkiye'nin küresel altın ihracatındaki payı ne kadar oldu?

Türkiye'nin dünya altın ihracatındaki pazar payı, 2023 yılının son çeyreğinde yüzde 2,44 seviyesindeydi. 2026 yılının ilk çeyreğine gelindiğinde bu oran yüzde 0,67'ye kadar geriledi. Böylece Türkiye'nin küresel pazardaki payında yaklaşık yüzde 72,4'lük düşüş kaydedildi.

Veriler, Türkiye'nin uluslararası altın ihracatındaki konumunun son yıllarda zayıfladığını ortaya koyuyor. 2024 yılında pazar payında dönemsel toparlanma görülse de bu yükseliş kalıcı olmadı. Türkiye'nin payı 2024'ün ilk çeyreğinde yüzde 1,2 seviyesindeyken üçüncü çeyrekte yüzde 2,1'e çıktı. Ancak sonraki dönemlerde yeniden düşüş yaşandı.

2025 yılının ilk çeyreğinde yüzde 1,4'e gerileyen oran, ikinci çeyrekte yüzde 1,1, üçüncü çeyrekte yüzde 1,2 ve son çeyrekte yüzde 0,9 olarak kaydedildi. 2026'nın ilk üç ayında ise yüzde 0,67 seviyesine indi. Bu değişim, Türkiye'nin dünya altın ihracatındaki ağırlığının önceki döneme kıyasla önemli ölçüde azaldığını gösteriyor.

Altın ithalatına getirilen kota ihracatı nasıl etkiledi?

Türkiye, Ağustos 2023'te işlenmemiş altın ithalatına yönelik kota uygulamasını devreye aldı. Düzenlemenin temel amacı, altın ithalatının cari açık üzerindeki etkisini sınırlamaktı. Ancak sektör temsilcileri ve ekonomik değerlendirmelerde, ham maddeye erişimde yaşanan kısıtların ihracatçıların rekabet gücünü etkileyebildiği belirtiliyor.

Altın işleme ve mücevher üretimi yapan firmalar, uluslararası pazarlarda sipariş karşılayabilmek için ham maddeye ihtiyaç duyuyor. İşlenmemiş altın ithalatına getirilen sınırlamalar, üreticilerin tedarik sürecinde farklı maliyetlerle karşılaşmasına yol açabiliyor. Bu durum, üretim planlaması ve ihracat fiyatlarının belirlenmesi üzerinde etkili olabiliyor.

Türkiye'nin küresel ihracat payındaki gerileme, kota uygulamasının ardından yaşanan gelişmelerle birlikte değerlendiriliyor. Bununla birlikte pazar payındaki değişimin tek bir nedene bağlanması doğru değil. Uluslararası talep, üretim maliyetleri, rekabet koşulları ve döviz hareketleri de ihracat performansını etkileyen unsurlar arasında bulunuyor.

Dünya altın ihracatı artarken Türkiye'nin ihracatı neden geriledi?

2023'ün son çeyreği ile 2026'nın ilk çeyreği arasındaki dönemde dünya genelindeki altın ihracatının dolar cinsinden değeri iki katından fazla arttı. Buna karşılık Türkiye'nin altın ihracatında yüzde 43,9 oranında düşüş kaydedildi. Küresel pazardaki genişlemeye rağmen Türkiye'nin ihracat değerinin gerilemesi, pazar payındaki azalışı daha belirgin hale getirdi.

Dünya genelinde ihracat değerinin yükselmesi, altın fiyatlarındaki değişimden de etkileniyor. Bu nedenle yalnızca dolar cinsinden toplam ticaret değerine bakarak ihraç edilen altın miktarının aynı oranda arttığı sonucuna ulaşmak mümkün değil. Fiyat ve miktar değişimlerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekiyor.

Türkiye açısından ise ihracat değerindeki düşüş, küresel pazardaki pay kaybıyla birlikte dikkat çekiyor. Üreticilerin ham maddeye erişimi, maliyetleri ve uluslararası alıcılarla rekabet edebilme koşulları bu süreçte öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. İhracat verileri, sektörün küresel ticaretteki konumunun yeniden değerlendirilmesine neden oluyor.

Altın piyasasındaki küresel düşüş Türkiye'yi nasıl etkiliyor?

16 Kasım 2026'da ons altının 3 bin 830 doları test etmesi, küresel piyasalardaki satış baskısının sürdüğünü gösterdi. Değerli metalin 2026 yılı içerisinde ulaştığı 5 bin 600 dolarlık zirveden yüzde 30'un üzerinde gerilemesi, altın piyasasının yıl içindeki yön değişimini ortaya koydu. ABD dolarının güçlenmesi, tahvil getirilerinin yükselmesi ve Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentiler bu hareketin temel nedenleri arasında yer aldı.

Türkiye'de de ons altındaki düşüş gram ve ziynet altınlarına yansıdı. 16 Kasım saat 18.15 itibarıyla gram altın 6 bin 290 TL, çeyrek altın 10 bin 384 TL ve Cumhuriyet altını 41 bin 369 TL seviyesinde kaydedildi. Bu rakamlar gün içindeki piyasa hareketlerine göre değişiklik gösterebiliyor.

Altın fiyatlarındaki gerileme ile Türkiye'nin ihracat pazar payındaki düşüş farklı ekonomik göstergeler olsa da ikisi de küresel altın piyasasının yakından takip edilmesini gerektiriyor. Fiyat hareketlerinde dolar ve faiz beklentileri öne çıkarken, ihracat performansında ham madde tedariki ve uluslararası rekabet koşulları önem taşıyor.

Kaynak: Haber Merkezi