Enerji piyasalarındaki dalgalanmalar, yurt içindeki akaryakıt ürünlerinin maliyet yapıları üzerinde belirleyici bir rol oynuyor. Tedarik zincirinde yaşanan aksamalar ve jeopolitik riskler, akaryakıt fiyatlandırma mekanizmalarını doğrudan etkiliyor. Kamu otoriteleri, tüketicileri bu küresel fiyat şoklarından korumak adına belirli mali önlemleri devreye alıyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ DEVREYE ALINDI
Uluslararası petrol fiyatlarında gözlenen yukarı yönlü hareketin iç piyasadaki benzin ve motorin fiyatlarına olan etkisini sınırlandırmak amacıyla özel bir mekanizma işletiliyor. Eşel mobil sistemi adı verilen bu uygulama kapsamında, hafta içinde meydana gelen maliyet artışlarının yarısına yakın kısmı vergi indirimi yoluyla absorbe edildi. Orta Doğu coğrafyasındaki gerilimler ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişeleri sebebiyle ham petrol fiyatları yükseliş trendini sürdürüyor. Bu durum, akaryakıt ürünlerinde yeni fiyatlama dönemlerini beraberinde getiriyor.
DEPO BAZINDA SAĞLANAN VERGİ KATKISI
• Güncel hesaplamalar, vergi desteğinin sürücülerin bütçesine katkısını gösteriyor.
• 50 litrelik depo ile motorin kullananlar 156 lira, benzin kullananlar ise 135 lira daha az ödedi.
• Günlük vergi indirimi, tüketici lehine yaklaşık 240 milyon liralık bir mali hacim oluşturuyor.
• Hafta boyunca benzine 2 lira 69 kuruş, motorine ise 3 lira 12 kuruş zam yansıtıldı.
• Bu zamların üzerindeki maliyet yükü kamu tarafından karşılandı.
Resmî Gazete'de yayımlanan yasal düzenlemeye göre, akaryakıt ürünlerindeki bu destek mekanizması kalıcı olmayacak. Yurt içi rafinerilerde oluşan fiyat artışlarının yüzde 50'lik kısmının vergi indirimiyle karşılanması uygulaması 31 Temmuz tarihine kadar geçerliliğini koruyacak. Bu sürenin dolmasının ardından, 1 Ağustos ile 30 Eylül tarihleri arasındaki dönemde kamu tarafından karşılanacak destek oranı yüzde 25 seviyesine çekilecek.
1 EKİM İTİBARIYLA YENİ DÖNEM
Açıklanan resmi takvime göre, eşel mobil sistemi 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla tamamen yürürlükten kaldırılacak. Bu tarihten sonra rafineri çıkış fiyatlarında yaşanabilecek olası düşüşlerde ise farklı bir mekanizma devreye girecek. Ürün fiyatlarında indirim meydana gelmesi durumunda, düşüş gösteren tutarın tamamı kadar özel tüketim vergisi artırılacak.
