İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu'nun iktidarını sürdürme çabaları, 27 Ekim seçimlerinin ardından yeni bir siyasi engelle karşılaştı. Muhalefet partileri, meclis başkanlığı için gerçekleştirilen kritik oylamadan zaferle ayrıldı.
Hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yaşar (Yashar) Partisinin adayı Matan Kahana, Netanyahu'nun Likud Partisinden Ofir Katz'ı geride bıraktı.
Netanyahu hükümetine karşı oluşan parlamento çoğunluğu, böylece yasama gündemini belirlemede önemli yetkilere sahip meclis başkanlığı makamını da kontrolüne aldı.
NETANYAHU'NUN ADAYI 52 OYDA KALDI
İsrail Parlamentosu Knesset'te gerçekleştirilen meclis başkanlığı seçimi, hükümet ile muhalefet arasında sert tartışmalara sahne oldu.
Muhalefetin ortak adayı Matan Kahana, oylamada 66 milletvekilinin desteğini aldı.
Netanyahu'nun desteklediği Ofir Katz ise 52 oy topladı. İki milletvekili oylamaya katılmadı.
Kahana, bu sonuçla Netanyahu'nun partisinden Amir Ohana'nın yerine meclis başkanlığı görevine getirildi.
Oylama öncesinde Netanyahu yanlısı milletvekillerinin uzun süren konuşmalarla süreci geciktirmeye çalışması da dikkat çekti. Ancak sonuç değişmedi.

ARAP PARTİLERİNİN DESTEĞİ SEÇİMİN KADERİNİ BELİRLEDİ
Meclis başkanlığı yarışının en dikkat çekici ayrıntısı, Arap partilerinin oynadığı rol oldu.
27 Ekim'deki seçimlerde Ra'am ve Ortak Liste toplam 19 milletvekilliği kazanmıştı.
Gadi Eisenkot'un öncülüğündeki muhalefet ittifakının ise 48 sandalyesi bulunuyordu.
Muhalefetin ortak adayı Matan Kahana, Arap partilerinin desteği sayesinde gerekli çoğunluğu elde etti.
Oylamada Arap partilerinden bir milletvekilinin bulunmaması nedeniyle Kahana'nın aldığı oy sayısı 66'da kaldı.
Arap milletvekillerinin desteği, Netanyahu'nun karşısındaki muhalefetin meclis yönetimini ele geçirmesinde belirleyici oldu.
NETANYAHU'NUN ADAYINDAN ARAP VEKİLLERE: "BANA OY VERMEYİN"
Oylama öncesinde Likud'un adayı Ofir Katz'ın Arap milletvekillerine yönelik açıklamaları da tartışmaya sebep oldu.
Katz, Arap partilerinden kendisine oy verilmemesini istedi.
Arap milletvekillerini hedef alan ifadeler kullanan Katz, açıklamasında şunları söyledi:
"Bana oy vermeyin. Terör destekçilerinin oylarıyla seçilip İsrail Meclis Başkanlığı makamını lekelemeye razı değilim."
Katz'ın Arap milletvekillerini "terör destekçisi" olarak nitelendirmesi, İsrail'de seçim sonrasında yaşanan siyasi kutuplaşmanın bir başka örneği oldu.
Likud ve müttefikleri, muhalefetin Arap partilerinin oylarıyla hareket etmesine tepki gösterirken Eisenkot cephesi, parlamentodaki bütün milletvekillerinin eşit siyasi haklara sahip olduğunu savundu.

KAHANA: "HERKESİN MECLİS BAŞKANI OLACAĞIM"
Seçimi kazanan Matan Kahana ise göreve başlamasının ardından yaptığı konuşmada birlik mesajı verdi.
Kahana, İsrail Parlamentosunun bütün vatandaşları temsil etmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"İsrail Meclisi; dini, ırkı veya cinsiyeti ne olursa olsun bütün vatandaşların evidir. Ben de herkesin meclis başkanı olacağım."
Yeni meclis başkanı, farklı siyasi görüşlere rağmen devlet kurumlarına saygı gösterilmesi gerektiğini de söyledi.
Kahana'nın açıklamaları, Netanyahu'nun desteklediği adayın Arap milletvekillerine yönelik sert ifadelerinin ardından geldi.
GADİ EISENKOT HÜKÜMETİ KURMAYA ÇALIŞIYOR
İsrail'de 27 Ekim'de yapılan parlamento seçimlerinde ne Netanyahu'nun ne de Eisenkot'un öncülüğündeki blok tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşabildi.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım'da hükümeti kurma görevini Gadi Eisenkot'a verdi.
Eisenkot'a koalisyon oluşturması için 28 günlük süre tanındı. Gerekli görülmesi halinde bu sürenin 14 gün daha uzatılması mümkün.
Muhalefetin meclis başkanlığını kazanması, Eisenkot'un koalisyon görüşmelerindeki konumunu güçlendiren önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte meclis başkanlığının el değiştirmesi, Netanyahu hükümetinin görevden ayrıldığı anlamına gelmiyor.
NETANYAHU DÖNEMİNİN TARTIŞMALI YASALARI GÜNDEMDE
Matan Kahana'nın meclis başkanlığına seçilmesiyle birlikte gözler, muhalefetin yasama faaliyetlerine çevrildi.
Eisenkot liderliğindeki blok, Netanyahu hükümetinin hayata geçirdiği tartışmalı yargı düzenlemelerinin bazılarını geri almayı hedefliyor.
Muhalefetin gündeminde yargı bağımsızlığını etkilediği belirtilen düzenlemelerin kaldırılması ve 7 Ekim 2023'teki saldırılar öncesinde yaşanan güvenlik zafiyetlerinin araştırılması da bulunuyor.
Meclis başkanlığının muhalefete geçmesi, bu konulardaki yasa tekliflerinin görüşülme sürecini hızlandırabilecek.
Ancak düzenlemelerin ne zaman oylanacağı ve kabul edilip edilmeyeceği henüz kesinleşmedi.
İSRAİL'DE SİYASİ DENGELER DEĞİŞİYOR
İsrail'de seçim sonrasında ortaya çıkan parlamento tablosu, Netanyahu'nun iktidarını sürdürmesini zorlaştırırken muhalefetin elini güçlendiriyor.
Arap partilerinin desteğiyle meclis başkanlığını kazanan Eisenkot bloku, hükümeti henüz kuramamış olsa da parlamento gündeminde etkili olabilecek konuma geldi.
Netanyahu ise hem koalisyon görüşmeleri hem de muhalefetin tartışmalı yasaları geri alma girişimleriyle karşı karşıya.



