Emeklilik için prim günü eksik kalan memurlar, belirli şartlarla isteğe bağlı sigortadan yararlanabiliyor. Ancak bu kapsamda ödenen primler 4/B statüsünde değerlendiriliyor. 1 Ekim 2008 öncesi ve sonrasında sigortalı olanlar için emeklilik statüsünün belirlenmesinde farklı kurallar uygulanıyor.
Memurların eksik prim günlerini tamamlaması ve 15 yıl üzerinden kısmi emeklilik hakkı kazanması, sigorta başlangıç tarihine göre değişen kurallara bağlı. Özellikle 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için 5510 sayılı Kanun'un 53. maddesi önem taşıyor. İsteğe bağlı sigorta, eksik hizmet süresinin tamamlanmasına imkân sağlarken emekli aylığının hangi statüden bağlanacağını da etkileyebiliyor.
Memurlar eksik prim günlerini isteğe bağlı sigortayla tamamlayabiliyor
5510 sayılı Kanun kapsamında emeklilik için gerekli prim günleri yalnızca memuriyet hizmetinden oluşmak zorunda değil.
Memuriyet dışında işçilik, esnaflık ve borçlanılan hizmet süreleri de emeklilik hesabına dahil edilebiliyor. İsteğe bağlı sigorta kapsamında ödenen primler ise 4/B statüsünde sayılıyor.
Aktif memurlar: Tam zamanlı zorunlu sigortalılığı devam ederken ayrıca isteğe bağlı sigorta primi ödeyemiyor.
Memuriyetten ayrılanlar: Gerekli koşulları karşılamaları halinde isteğe bağlı sigortaya başvurabiliyor.
Eksik prim günleri: İsteğe bağlı sigortayla tamamlanabiliyor.
Emeklilik statüsü: İlk sigortalılık tarihi ve farklı statülerdeki hizmet sürelerine göre belirleniyor.
İsteğe bağlı sigorta başvurusu SGK'ya yapılıyor. Sigortalılık, başvurunun kurum kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden gün başlıyor.
2008 öncesi ve sonrası emeklilikte farklı kurallar uygulanıyor
Emekli aylığının hangi statüden bağlanacağı konusunda ilk sigortalılık tarihi belirleyici.
1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olanlar
Bu grupta, farklı statülerdeki hizmetlerin birleştirilmesinde 2829 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamındaki son yedi yıllık fiilî hizmet kuralı uygulanıyor.
Son 3,5 yıl olarak bilinen 1260 gün hesabı, emeklilik statüsünün belirlenmesinde önem taşıyor.
1 Ekim 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olanlar
5510 sayılı Kanun'un 53. maddesi kapsamında, farklı sigortalılık statülerindeki hizmetler birleştiriliyor.
Bu grupta son 1260 gün kuralı yerine, toplam hizmetin hangi statüde daha fazla geçtiği esas alınıyor.
Dolayısıyla isteğe bağlı sigortayla eksik günlerini tamamlayan bir kişi, hizmetlerinin çoğu 4/C kapsamında geçmişse diğer şartları da taşıması durumunda memuriyet statüsünden emekli olabiliyor.
15 yıl 5400 günle memur emekliliğinde yaş şartları
5510 sayılı Kanun'a tabi memurlar için 5400 gün üzerinden kısmi emeklilik imkânı bulunuyor.
Ancak 5400 prim gününün tamamlanması tek başına emekli olmak için yeterli değil. Kanunda belirlenen yaş şartının da sağlanması gerekiyor.
5400 günün tamamlandığı tarihe göre yaş şartları
31 Aralık 2035'e kadar: Kadın 61, erkek 63 yaş
2036-2037: Kadın 62, erkek 64 yaş
2038-2039: Kadın 63, erkek 65 yaş
2040-2041: Kadın 64, erkek 65 yaş
2042 ve sonrası: Kadın ve erkek 65 yaş
Bu yaşlar, 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilen memurlar için geçerli. Daha önce sigortalı olanların emeklilik koşulları farklılık gösterebiliyor.
Eksik 470 günün isteğe bağlı sigortayla tamamlanması
12 Kasım 2026'da yayımlanan bir emeklilik değerlendirmesinde, 15 Temmuz 2013 tarihinde memuriyete başlayan bir kişinin durumu ele alındı.
Örnekte kişinin 3850 gün ödenmiş primi bulunuyor. İki yıllık doğum izni ve bir yıllık ücretsiz izin süresinin borçlanılması halinde 5400 güne ulaşmak için 470 gün daha gerekiyor.
Bu kişinin eksik 470 günü mutlaka fiilen memur olarak çalışarak tamamlaması gerekmiyor.
Memuriyetten ayrılıp isteğe bağlı sigorta şartlarını sağlaması durumunda eksik süreyi 4/B kapsamında tamamlayabiliyor. Hizmetlerinin büyük bölümü memuriyet statüsünde geçtiği için de diğer şartları sağladığında 4/C kapsamında emeklilik hakkı elde edebiliyor.
2026 isteğe bağlı sigorta primi aylık 10.899,90 TL
Sosyal Güvenlik Kurumunun 2026 yılı için yayımladığı bilgilere göre isteğe bağlı sigortada aylık asgari prim tutarı 10.899,90 TL.
Prim oranı, sigortalının beyan ettiği prime esas kazancın yüzde 33'ü olarak uygulanıyor.
Toplam prim oranı: Yüzde 33
Emeklilik sigortası payı: Yüzde 21
Genel sağlık sigortası payı: Yüzde 12
2026 aylık asgari prim: 10.899,90 TL
Ödenecek prim tutarı, sigortalının seçtiği prime esas kazanç seviyesine göre artabiliyor.
Memuriyetten istifa eden kişi isteğe bağlı sigorta ödeyebilir mi?
Evet. Zorunlu sigortalılığı sona eren ve diğer yasal şartları karşılayan kişiler SGK'ya başvurarak isteğe bağlı sigortalı olabiliyor.
Staj sigortası emeklilik primine sayılır mı?
Staj döneminde yalnızca kısa vadeli sigorta kolları kapsamında bildirilen süreler, emeklilik için gereken prim günlerine dahil edilmiyor.
Doğum izni ve ücretsiz izin süreleri borçlanılabilir mi?
İlgili mevzuattaki şartların karşılanması halinde bu süreler için borçlanma yapılabiliyor. Başvuru ve hesaplama işlemleri SGK tarafından yürütülüyor.
İsteğe bağlı sigorta ödeyen memur 4/B'den mi emekli olur?
İsteğe bağlı primler 4/B kapsamında sayılıyor. Ancak emeklilik statüsü yalnızca son ödenen prime göre belirlenmiyor. İlk sigortalılık tarihi ve hizmetlerin dağılımı dikkate alınıyor.
5400 günle emekli olan memurun maaşı düşük mü olur?
Kısmi emeklilikte prim gün sayısı daha az olabildiği için bağlanacak aylık, kişinin kazançları ve hizmet geçmişine bağlı olarak tam emeklilik aylığından düşük olabiliyor.
İsteğe bağlı sigorta başvurusu e-Devlet'ten yapılabilir mi?
SGK'nın isteğe bağlı sigorta başvuru hizmetleri e-Devlet üzerinden kontrol edilebiliyor. Başvuru işlemleri SGK müdürlüklerinden de yürütülebiliyor.





