Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında geleneksel Türk süsleme sanatlarıyla ilgili bir soru soruldu. Yarışmacıdan levhaların, yazma kitapların ve sayfaların yaldız ve boyayla bezenmesine verilen sanatın adını bilmesi istendi. Peki, yaldızlama sanatı nedir, tezhip ne demek? Tezkire, tezayüt ve tezleme arasındaki fark ne? Kim Milyoner Olmak İster sorusunun doğru cevabı hangi şık?
ATV ekranlarında yayımlanan Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında bu kez geleneksel kitap süsleme sanatları gündeme geldi. Yarışmacıya yöneltilen soruda, yazma eserlerin ve levhaların altın yaldız ile çeşitli boyalar kullanılarak süslenmesini ifade eden sanatın adı soruldu.
Kim Milyoner Olmak İster'de sorulan tezhip sorusu ve doğru cevabı
Yarışmada ekrana gelen soru şöyleydi:
"Levhaların, yazma kitapların, sayfaların yaldız ve boyayla bezenmesi, yaldızlanmasıyla yapılan süsleme sanatına verilen ad nedir?"
A) Tezhip
B) Tezkire
C) Tezayüt
D) Tezleme
Doğru cevap A) Tezhip.
Tezhip nedir, ne demek?
Tezhip, yazma kitapların, levhaların ve çeşitli el yazması eserlerin altın yaldız ve renkli boyalar kullanılarak süslenmesi sanatıdır. Kelime, Arapça kökenli olup altınla süsleme anlamı taşır.
Geleneksel Türk sanatları arasında yer alan tezhip, özellikle el yazması Kur'an-ı Kerimlerin, dinî ve edebî eserlerin sayfalarında kullanılır. Eserlerin başlıkları, sayfa kenarları ve belirli bölümleri tezhip sanatına özgü motiflerle bezenir.
Bu sanatla uğraşan kişilere müzehhip, kadın sanatçılara ise müzehhibe adı verilir.
Tezhip sanatı nasıl yapılır, hangi malzemeler kullanılır?
Tezhip sanatında altın, çeşitli renklerde boyalar ve ince uçlu fırçalar kullanılır. Önceden hazırlanan desenler, belirlenen yüzeye aktarılır ve motiflerin içi dikkatli biçimde renklendirilir.
Süslemelerde bitkisel motifler, geometrik şekiller ve geleneksel bezeme unsurları öne çıkar. Altın kullanımının yanı sıra lacivert, kırmızı ve yeşil gibi renkler de kompozisyonlarda yer alabilir.
Tezhip, hat sanatıyla birlikte kullanılabilse de yazı yazma sanatı değildir. Hat, yazının estetik biçimde oluşturulmasını; tezhip ise yazıların ve sayfaların süslenmesini ifade eder.
Tezkire, tezayüt ve tezleme ne anlama gelir?
Yarışmadaki diğer seçenekler, tezhip sanatından farklı anlamlara sahiptir.
Tezkire, edebiyat tarihinde şairlerin ve önemli kişilerin hayatlarını, eserlerini ve özelliklerini anlatan biyografik eserler için kullanılan bir terimdir. Ayrıca bazı resmî belgeler ve yazışmalar için de kullanılmıştır.
Tezayüt, artma ve çoğalma anlamına gelen bir sözcüktür.
Tezleme ise tez hazırlama veya bir düşünceyi tez biçiminde ortaya koyma anlamıyla ilişkilidir.
Bu nedenle levhaların ve yazma kitapların yaldızla süslenmesini ifade eden doğru terim tezhiptir.




