Altın fiyatlarındaki hareketlilikle birlikte kredi kartı kullanarak gram altın, çeyrek altın, bilezik ve diğer ziynet ürünlerini satın almak isteyenlerin ödeme koşullarına yönelik araştırmaları sürüyor. Özellikle kredi kartıyla altın alınır mı, kuyumcu yüzde kaç komisyon alır, altına taksit yapılır mı ve kartla altın almak yasak mı soruları öne çıkıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) düzenlemeleri, kuyum harcamalarında uygulanabilecek taksit sayılarını belirlerken kredi kartı kullanımından kaynaklanan ilave ücretler de kanunla düzenleniyor.
Kuyumcularda kredi kartıyla altın satışı
Türkiye'de kuyumculardan kredi kartıyla altın satın alınabiliyor. POS cihazı üzerinden gerçekleştirilen alışverişlerde kartın kullanılabilir limiti, iş yerinin kabul ettiği ödeme yöntemleri ve satın alınacak altının türü belirleyici oluyor.
Gram altın, çeyrek altın, yarım altın, Cumhuriyet altını ve bilezik gibi ürünlerin satışında kredi kartıyla ödeme yapılabiliyor. Ancak bu ürünlerin tamamına aynı taksit koşulları uygulanmıyor. Özellikle basılı altın ve külçe altın alımlarında taksitlendirme kısıtlamaları bulunuyor.
Kuyumculardan yapılan alışverişlerde kredi kartı kullanımı ile taksitli alışveriş birbirinden farklı işlemler olarak değerlendiriliyor. Bir ürünün kartla tek çekim satın alınabilmesi, aynı ürün için taksit seçeneği bulunduğu anlamına gelmiyor.
Kredi kartıyla altın alımında komisyon uygulaması
Kredi kartıyla altın satın alanların araştırdığı konuların başında kuyumcuların talep ettiği komisyon ücretleri geliyor. Bazı işletmeler, POS cihazı kullanımında oluşan maliyetleri gerekçe göstererek kartlı ödemelerde ilave tutar isteyebiliyor.
Ancak 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 17. maddesine göre üye iş yerleri, müşterilerinden kredi kartı veya banka kartı kullanmaları nedeniyle komisyon ya da benzeri ad altında ek ödeme talep edemiyor.
Bu düzenleme, indirim dönemlerinde yapılan kartlı alışverişleri de kapsıyor. Kart kullanımına bağlı olarak ayrıca komisyon alınması, kanunda belirtilen üye iş yeri yükümlülüklerine aykırılık oluşturuyor.
Kuyumcu kredi kartından yüzde kaç komisyon kesebilir?
Kuyumcuların kredi kartıyla ödeme yapan müşterilerinden ayrıca tahsil edebileceği yasal bir POS komisyon oranı bulunmuyor. Kart kullanımı gerekçesiyle yüzde 2, yüzde 3 veya yüzde 5 gibi oranlarda ek komisyon talep edilmesi, 5464 sayılı Kanun'un 17. maddesindeki düzenlemeyle bağdaşmıyor.
Bankaların kuyumculara uyguladığı POS hizmet bedelleri ise iş yeri ile banka arasındaki anlaşmanın konusu oluyor. Bu maliyet, müşteriden yalnızca kredi kartı kullandığı için ayrıca komisyon alınmasına dayanak oluşturmuyor.
Kartlı alışverişte ürünün satış fiyatı ile ayrıca talep edilen POS komisyonunun birbirinden ayrılması gerekiyor. Taksitli satışlarda oluşabilecek vade farkı ise kart kullanımından dolayı alınan ek komisyonla aynı işlem niteliğini taşımıyor.
Kredi kartıyla altın alımında taksit sınırı
BDDK düzenlemelerine göre kuyum harcamalarında taksit imkânı, satın alınan ürünün niteliğine bağlı olarak değişiyor. Basılı ve külçe halinde olmayan kuyum ürünleri için en fazla üç ay taksit uygulanabiliyor.
Basılı ve külçe altın ürünlerinde ise taksitlendirme yasağı bulunuyor. Bu nedenle yatırım amacıyla alınan standart altın ürünleri ile işlenmiş ziynet eşyalarının ödeme koşulları farklılık gösteriyor.
Kuyum harcamalarına ilişkin taksit sınırları, kredi kartıyla yapılan işlemlerin hangi ürün kategorisinde değerlendirildiğine göre uygulanıyor. Bankalar ve satıcılar da taksit seçeneklerini bu sınırlamalar çerçevesinde sunuyor.
Gram altın ve çeyrek altın kredi kartıyla alınabiliyor
Gram altın ve çeyrek altın satın almak isteyenler, kuyumcunun kredi kartıyla ödeme kabul etmesi halinde tek çekim alışveriş yapabiliyor. Ancak basılı altın kategorisindeki ürünler için kredi kartına taksit uygulanmıyor.
Çeyrek altın, yarım altın, Cumhuriyet altını ve basılı gram altın alımlarında tek çekim ödeme ile taksitli ödeme arasında ayrım bulunuyor. Taksit yasağı, bu ürünlerin kredi kartıyla tek çekim satın alınmasıyla aynı anlama gelmiyor.
Külçe altın ve diğer yatırım ürünlerinde ise ödeme yöntemleri, ürünün niteliğine ve satıcının uyguladığı işlem koşullarına göre farklılık gösterebiliyor.
Kredi kartıyla bilezik ve takı alımında taksit
Altın bilezik, kolye, küpe ve yüzük gibi işlenmiş kuyum ürünlerinde kredi kartıyla alışveriş yapılabiliyor. Basılı ve külçe halinde olmayan kuyum harcamalarında üç aya kadar taksit uygulanması mümkün bulunuyor.
Bu kapsamda taksitli alışveriş yapmak isteyenler, satın alacakları ürünün hangi kuyum kategorisinde yer aldığını ve bankanın sunduğu taksit seçeneklerini öğrenebiliyor.
Taksitli alışverişlerde peşin satış fiyatı ile taksitli toplam satış fiyatı arasında fark oluşabiliyor. İşçilik bedeli bulunan ürünlerde ise altının satış ve geri alış fiyatları arasında ayrıca farklılık görülebiliyor.
Kredi kartıyla altın alırken maliyet hesabı
Kredi kartıyla yapılan altın alışverişlerinde toplam maliyet, ürünün satış fiyatı ve varsa taksitli satış koşullarına göre değişiyor. Özellikle taksitli satışlarda belirlenen toplam tutar, peşin fiyatın üzerine çıkabiliyor.
Örneğin, 20 bin TL'lik bir altın ürününün taksitli satış fiyatı 21 bin TL olarak belirlenirse iki fiyat arasındaki fark 1.000 TL oluyor. Bu örnekte taksitli satış fiyatı, peşin fiyattan yüzde 5 daha yüksek seviyeye ulaşıyor.
Kredi kartı ekstresinin son ödeme tarihinde tamamen kapatılmaması halinde ise bankanın uyguladığı kredi kartı faizleri devreye girebiliyor. Böylece alışveriş sırasında belirlenen ürün bedelinin dışında kart borcundan kaynaklanan faiz maliyeti de oluşabiliyor.
İnternetten kredi kartıyla altın satın alma işlemleri
Kredi kartıyla altın alışverişi yalnızca fiziki kuyumcu mağazalarıyla sınırlı değil. İnternet üzerinden altın ve ziynet eşyası satışı yapan işletmelerde de kredi kartıyla ödeme seçenekleri bulunabiliyor.
Çevrim içi satışlarda kartla ödeme koşulları, satın alınan ürünün türüne ve satıcının kullandığı ödeme sistemine göre belirleniyor. İnternetten alınan altınlarda da basılı ve külçe ürünlere ilişkin taksit sınırlamaları geçerliliğini koruyor.
İnternet alışverişlerinde ürünün gramı, ayarı, işçilik bedeli, toplam satış fiyatı ve teslimat koşulları ödeme ekranında yer alabiliyor. Kartla yapılan işlemlerde taksit seçeneği sunulup sunulmadığı da satın alma aşamasında görülebiliyor.
Kredi kartıyla altın alıp bozdurma işlemleri
Kredi kartıyla altın satın alarak kısa süre sonra nakde çevirmek isteyenlerin araştırdığı bir diğer konu, kuyumcularda yapılan altın bozdurma işlemleri oluyor. Kartla altın alımı ve satın alınan altının daha sonra satılması, farklı fiyatlar üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
Kuyumcuların altın satış fiyatı ile geri alış fiyatı arasında fark bulunuyor. Özellikle işçilikli bilezik ve takı ürünlerinde geri satış sırasında işçilik bedelinin tamamı satış fiyatına yansımayabiliyor.
Kredi kartı limitinin altın alışverişi üzerinden nakde dönüştürülmesine yönelik işlemler de mevzuat ve denetimlerin konusu oluyor. Bu işlemler, olağan bir kuyum alışverişinden farklı olarak değerlendirilebiliyor.
Kredi kartıyla altın almak dinen caiz mi?
Kredi kartıyla altın alışverişinin dinî hükmü de sık araştırılan konular arasında bulunuyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulunun açıklamasına göre altın ve gümüşün kredi kartıyla tek çekim satın alınması caiz kabul ediliyor.
Kurulun değerlendirmesinde, tek çekim işlemlerde satış bedelinin satıcının hesabına peşin işlem olarak kaydedilmesi esas alınıyor. Buna karşılık altın ve gümüşün veresiye veya kredi kartıyla taksitli satışı caiz görülmüyor.
Bu değerlendirme, dinî hükme ilişkin olup bankacılık mevzuatındaki taksit sınırlarından ayrı bir çerçevede ele alınıyor.
