EYT düzenlemesinin ardından emeklilik şartlarında değişiklik bekleyen 8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar açısından dikkat çeken bir görüşme Ankara'da gerçekleştirildi. Kademeli emeklilik talebini uzun süredir gündemde tutan Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile bir araya geldi. Görüşmede 1999 sonrası sigortalıların yaş ve prim koşullarına ilişkin talepler ile derneğin hazırladığı çözüm önerilerinin Bakanlık yetkilisine aktarıldığı açıklandı.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin hayata geçirilmesinin ardından gözler bu kez EYT kapsamının hemen sonrasında çalışma hayatına başlayanlara çevrildi. Özellikle 2000-2008 arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar, mevcut emeklilik koşullarının değiştirilip değiştirilmeyeceğini yakından takip ediyor.
Son Ankara görüşmesi ise uzun süredir sosyal medya ve çeşitli platformlarda taleplerini dile getiren çalışanlar arasında yeniden hareketlilik yarattı.
Kademeli Emeklilik İçin Ankara'da Kritik Görüşme
Kademeli emeklilik bekleyenleri heyecanlandıran Ankara temasında EMADDER yönetimi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın bir araya geldi.
EMADDER Genel Başkanı Mihriban Uğurlu, görüşme öncesinde yaptığı “Beklenen davet nihayet geldi” açıklamasıyla buluşmayı kamuoyuna duyurmuştu.
Dernek tarafından görüşmenin ardından yapılan bilgilendirmede, kademeli emeklilik konusunda hazırlanan taleplerin Bakanlık yetkilisine aktarıldığı belirtildi.
Görüşmede yalnızca emeklilik yaşı ve prim gününe ilişkin beklentilerin değil, derneğin sosyal güvenlik sistemine yönelik çözüm önerilerinin de gündeme getirildiği ifade edildi.
8 Eylül 1999 Sonrası İçin Ne Talep Ediliyor?
Kademeli emeklilik tartışmasının temelinde sigorta başlangıç tarihleri arasındaki farklılıklar bulunuyor.
EYT düzenlemesinin ardından 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrası sigorta başlangıcı bulunan çalışanların tabi olduğu emeklilik koşulları arasındaki fark, 1999 sonrası sigortalıların taleplerinin merkezinde yer alıyor.
EMADDER, sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe yaş ve prim şartlarının da belirli basamaklarla yükseldiği kademeli bir geçiş modeli uygulanmasını talep ediyor.
Bu noktada önemli bir ayrım bulunuyor: Açıklanan yaş ve prim rakamları yürürlükteki yeni emeklilik şartları değil, derneğin talep ettiği modelin unsurları.
Kademeli Emeklilik Kimleri Kapsayabilir?
Kamuoyunda tartışılan modelin merkezinde ağırlıklı olarak 9 Eylül 1999 ile 2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar bulunuyor.
EMADDER'in önerisinde başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşı birer yaş, gerekli prim miktarı ise 75'er gün artırılıyor.
Ancak söz konusu kapsam henüz bir kanunla kabul edilmiş değil. Dolayısıyla “1999-2008 arasındaki herkes kademeli emeklilik kapsamına alındı” şeklinde bir değerlendirme yapmak şu aşamada mümkün değil.
Kesin kapsam ancak olası bir yasal düzenlemenin kabul edilmesi durumunda ortaya çıkabilir.
2000 Girişliler İçin 43 ve 45 Yaş Talebi
EMADDER tarafından savunulan modele göre 9 Eylül 1999-2000 döneminde sigorta başlangıcı bulunanlar ilk basamakta yer alıyor.
Derneğin önerisinde bu gruptaki kadınların 43, erkeklerin 45 yaşında, 6 bin 400 prim gününü tamamlamaları hâlinde emeklilik hakkı elde edebilmesi talep ediliyor.
2001 girişliler için kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 475 prim günü öneriliyor.
2002 yılında sigortalı olanlarda ise kadınlar için 45, erkekler için 47 yaş ve 6 bin 550 prim günü talep ediliyor.
Bu rakamların tamamı EMADDER'in önerisi niteliğinde ve mevcut SGK emeklilik şartlarının yerine geçmiş değil.
2003 ve 2004 Girişliler İçin Hangi Şartlar İsteniyor?
Talep edilen modelde kademeli artış sonraki yıllarda da devam ediyor.
2003 sigorta girişliler için kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 prim günü öneriliyor.
2004 yılında ilk kez sigortalı olanlar açısından ise kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 700 prim günü talep ediliyor.
Modelde her yeni sigorta başlangıç yılıyla yaş şartının bir yıl, prim şartının da 75 gün artması dikkat çekiyor.
2005 ve 2006 Girişliler İçin Talep Edilen Yaşlar
EMADDER'in önerisine göre 2005 yılında sigortalı olan kadınların 48, erkeklerin 50 yaşında emekli olabilmesi isteniyor. Bu grup için talep edilen prim gün sayısı 6 bin 775.
2006 sigorta başlangıcı bulunanlarda ise kadınlar için 49 yaş, erkekler için 51 yaş ve 6 bin 850 prim günü öneriliyor.
Ancak çalışanların mevcut emeklilik planlarını bu rakamlar üzerinden yapmaması gerekiyor. Çünkü bunlar henüz yasalaşmış ve SGK tarafından uygulanmaya başlanmış koşullar değil.
2007 ve 2008 Girişliler İçin Öneri Ne?
Önerinin son basamaklarında 2007 ve 2008 yıllarında çalışma hayatına başlayanlar bulunuyor.
2007 girişliler açısından kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6 bin 925 prim günü talep ediliyor.
2008 sigorta başlangıcına sahip çalışanlarda ise kadınların 51, erkeklerin 53 yaşında ve 7 bin prim günüyle emekli olabilmesi öneriliyor.
Böylece EMADDER'in modeli, 1999 sonrasından 2008'e doğru ilerleyen kademeli bir yaş ve prim sistemi öngörüyor.
Kademeli Emeklilik 2027'de Çıkacak mı?
Ankara'daki görüşmenin ardından en fazla merak edilen konulardan biri “Kademeli emeklilik 2027'de çıkacak mı?” sorusu oldu.
Bu konuda şu anda resmî olarak ilan edilmiş bir yürürlük tarihi bulunmuyor.
SGK Uzmanı Ersin Bayav'ın daha önce yaptığı değerlendirmelerde 2027 yılına işaret ettiği aktarılıyor. Ancak bir uzmanın öngörüsü, hükûmet tarafından açıklanan resmî takvim veya yasalaşmış karar anlamına gelmiyor.
Bu nedenle “kademeli emeklilik 2027'de kesin çıkacak” şeklindeki ifadelerin mevcut bilgiler ışığında kesinleşmiş bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Bakanlık Görüşmesi Yasanın Çıktığı Anlamına Geliyor mu?
EMADDER yönetiminin Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile görüşmesi, kademeli emeklilik taleplerinin Bakanlık seviyesinde dile getirilmesi açısından dikkat çekiyor. Bununla birlikte bir sivil toplum kuruluşunun Bakanlık yetkilisiyle görüşmesi doğrudan yasal düzenleme kararı anlamına gelmiyor.
Emeklilik şartlarını değiştirecek bir düzenlemenin hukuki sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Bu nedenle çalışanların görüşme sonrasında sosyal medyada yayımlanabilecek “kademeli emeklilik kabul edildi”, “yaş tablosu kesinleşti” veya “2027 tarihi belli oldu” gibi iddiaları resmî açıklamalarla karşılaştırması önem taşıyor.
2000-2008 Arası Sigortalılarda Bekleyiş Sürüyor
Ankara'daki temas, kademeli emeklilik tartışmalarını yeniden gündemin üst sıralarına taşırken 8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar açısından mevcut yasal durum değişmiş değil.
EMADDER'in sunduğu modelde 1999-2008 arasındaki sigorta başlangıçlarına göre değişen yaş ve prim koşulları talep ediliyor. Ancak bu tablo bir SGK tablosu veya yürürlüğe girmiş kanun değil.
Kademeli emekliliğin çıkıp çıkmayacağı, çıkması hâlinde hangi yılları kapsayacağı, kadın ve erkekler için yaş koşullarının nasıl belirleneceği ve kaç prim günü aranacağı ancak resmî bir düzenlemeyle kesinleşebilir.
