İslâm sanatı, üzerinde yeterince mesai harcanmamış hayâtî bir dünya olarak durmaktadır dersek yanılmış olur muyuz
Gerçi bu isim altında ortalıkta gezinmekte olan pek çok değerden söz etmek mümkündür.
Mesela, İslamî edebiyat denilince akla klâsik dönemin şekil ve muhtevasına renk veren unsurlar getirilebilmektedir: Tevhid, münacat, naat, ilâhi, nefes, kaside, mesnevi, çeşitli tarikatlara ait gelenekler, enbiya kıssaları, mucizeler, tarihi ve efsanevî kahramanlar, rivayetler, ramazan ve bayram adetleri, darbımeseller, vb
Benzeri bir şekilde, mimari denildiğinde camiler, türbeler, hanlar, hamamlar, hastaneler, çeşmeler, saraylar, köşkler, bunların tezyinatı ön plâna çıkmaktadır.
Musikîdeki makamlar, yazı ve renk formlarında ulaşılan zirve konumlar İslâm Sanatı tamlaması içinde başlı başına statü elde etmiş bazı dallardır.
Peki bugün, İslâm kültürünün önemli unsurları olarak anılabilecek bu ve benzeri değerler bir yana, Sâni-i Hakîkî nin emirlerine tekabül edecek bir sanat telakkisinden ne kadar söz edebiliriz
Şöyle de sorabiliriz: Günümüz "Müslüman" sanatkârı vahye göre, nereden hareket etmektedir Başlangıç noktası Kur an mıdır yoksa ölü geleneklerin ön kabullerine mi yaslanmıştır İslâm harici hangi uygarlıklara ne kadar bulaşmıştır Kimden el almaktadır Kime el vermektedir
Sanatkârlarımızın ortaya koymakta olduğu eserler, dar alanlarda pas tutmuş taklidî faaliyetlerin kısır döngülerinden mi müteşekkildir, yoksa derin hikemî sancıların diriltici soluklarını mı müjdelemektedir
Farklı bir cümleyle soralım, Müslüman sanatkârdan kasıt nedir Var olana eklenen muhafazakarlık mı Egemen sanat ortamlarından kabul görüp resmîyete tâbiyet mi Yahut muvahhit bir tutumla, kimliğini gözden geçirip amel ve fiillerini, yani bütün sanatını Rabb inin sağaltıcı emirlerine göre gerçekleştirmek mi
Soruları çoğaltabiliriz, fakat bu yöntem, siz okuyucularımıza haksızlık olur. Zira, benzeri tipte soruları sorma fırsatını elinizden almak istemiyoruz.
Bu cümleyi şöyle açıklayalım: Bize bu satırları yazma fırsatı veren, bir kültür ve edebiyat dergisidir: Bilge Adam. Van merkezli bir dergi Bilge Adam. Son nüshasını "İslâm ve Sanat" özel sayısı olarak yayımlamış. Muhteviyatı hakkında ayrıntılı bir döküm yapmayacağım, çünkü henüz dosyada yer alan yazıların tamamını okuyamadım. Fakat hangi imzalar bu sayıya destek vermiş, bazılarını sayabilirim: Abdurrahman Aslan, Atasoy Müftüoğlu, Yusuf Kaplan, Ali Bulaç, Ramazan Altıntaş, Metin Önal Mengüşoğlu, Hayrettin Orhanoğlu, Mehmet Yaşar Soyalan, Adnan İnanç, Hikmet Barutçugil, Burhanettin Tatar, Sadık Yalsızuçanlar, Mustafa Armağan, Murat Sülün, Ulvi Alacakaptan .
Bilge Adam ın "İslâm ve Sanat" sayısını okumaya bilmem ne dersiniz
(Tel: 0 432 215 24 32 / E-mail: [email protected])
İslam ve sanat kütüphanesi
"İslâm ve Sanat"ı gündeme getiren Bilge Adam dergisine temas ettikten sonra, bu yönde kaleme alınmış kitaplara değinmeden geçemezdik. İşte sanat erbabının ve meraklıların bir hamlede ulaşabileceği ve tedrisata başlayabileceği seçilmiş küçük kaynakça:
Can Esintisi İslamda Şiir Metafiziği, Nasrullah Pürcevadi, (Çev: Hicabi Kırlangıç), İnsan Yay., İst., 1998.
Hikmet ve Sanat, Gulamrızâ Âvânî, (Çev: Mehmet Kanar), İnsan Yay., İst., 1997.
İslâm Açısından Müzik ve Sema, Süleyman Uludağ, Kabalcı Yay., İst., 2005.
İslâm da Entelektüel Gelenekler, Farhad Daftary, (Çev: Muhammed Şeviker), İnsan Yay., İst., 2005.
İslamda Sanat Sanatta İslam, Nusret Çam, Akçağ Yay., Ank., 1999.
İslam da Şehir ve Mimari, Turgut Cansever, Timaş Yay., İst., 2006.
İslâm Düşüncesinde Sanat, Muhammed Kutup, (Çev: Akif Nuri), FikirYay., İst., tarihsiz.
İslam Düşüncesinde Tevhid ve Estetik İlişkisi, Ramazan Altıntaş, Pınar Yay., İst., 2002.
İslâm Estetiği ve İnsan, Beşir Ayvazoğlu, Çağ Yay., İst., 1989.
İslam Sanatı, Titus Burckhardt, (Çev: Turan Koç), Klasik Yay., İst., 2006.
İslam Sanatının Oluşumu, Oleg Grabar (Çev: Nuran Yavuz), Kanat Kitap, İst., 2004.
Kur an da Anlatım Sanatı, Muhammed Ahmed Halefullah, (Çev: Şaban Karataş), Ankara Okulu Yay., Ank., 2000.
Kur an da Edebî Tasvir, Seyyid Kutub, (Çev: İsmail Aslan) Ravza Yay., İst., 1999.
Kur an da Sembolik Anlatımlar, Necmettin Şahinler, Beyan Yay., İst., 1995.
Sanat Üzerine, Tevfik el Hakim, (Çev: Ahmet Murat Özel), Kaknüs Yay., İst., 1999.
Sanat, Ali Şeraiti, (Çev: Ejder Okumuş-Şamil Öcal-Said Okumuş), Şura Yay., İst., 1997.
Vahiy ve Sanat, Metin Önal Mengüşoğlu, Pınar Yay., İst., 2004.
www.cevatakkanat.cjb.net
Adres: P. K. 205, Ulucami, Bursa*
