İran'dan Türkiye'ye üniversite yatay geçişi nasıl yapılır, kimler başvurabilir, hangi belgeler gerekiyor?

Yükseköğretim Kurulu, İran'daki savaş nedeniyle bu ülkede üniversite eğitimi gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler için özel bir düzenlemeye gitti. YÖK'ün 27 Ağustos 2026 tarihli ve 2026.12.272 sayılı kararı kapsamında şartları karşılayan öğrenciler Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş yapabilecek veya özel öğrenci statüsünde eğitimlerine devam edebilecek. Düzenleme hazırlık, ara sınıf ve son sınıf öğrencilerini de kapsıyor. Başvurularda öğrencinin İran'daki üniversitesinin YÖK tarafından tanınması, örgün bir programa kayıtlı olması ve kayıt yılındaki ÖSYS/YKS koşullarını karşılaması temel kriterler arasında.

İran'da okuyan Türk öğrenciler Türkiye'ye yatay geçiş yapabilecek mi?

Evet. YÖK'ün aldığı özel karar doğrultusunda İran'daki üniversitelerde eğitim gören T.C. vatandaşı öğrencilerin Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapmasına imkân tanındı.

Düzenlemenin gerekçesi İran'daki savaş nedeniyle öğrencilerin eğitimlerinin kesintiye uğrama riski. YÖK daha mart ayında yaptığı açıklamada, İran'da öğrenim gören Türk vatandaşlarının eğitimlerinin aksamaması için mevzuat çerçevesinde çalışma yürütüldüğünü bildirmişti.

Sonrasında alınan 27 Ağustos tarihli kararla yatay geçiş ve özel öğrencilik işlemlerinin şartları belirlendi. Marmara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve diğer üniversiteler de YÖK kararına dayanarak başvuru duyurularını yayımladı.

İran'dan Türkiye'ye yatay geçiş şartları neler?

Öğrencilerin doğrudan istedikleri herhangi bir üniversiteye kayıt yaptırması söz konusu değil. YÖK'ün belirlediği kriterler ve üniversitelerin ilan ettiği kontenjanlar uygulanıyor.

Temel şartlar şöyle:

• Öğrencinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması,

• İran'daki YÖK tarafından tanınan bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı bulunması,

• Eğitimin örgün bir diploma programında sürdürülmesi,

• İran'daki programa 2026-2027 güz dönemi veya daha önceki bir dönemde kayıt yaptırılmış olması,

• Türkiye'de geçiş yapılmak istenen programın mevcut programla eşdeğer olması,

• Öğrencinin üniversiteye kayıt yaptırdığı yıldaki ÖSYS/YKS şartlarını karşılaması gerekiyor. İKCU OIDB

Eşdeğer program konusunda yalnızca bölümün adına bakılmıyor. Üniversite kurulları, farklı isim taşıyan programların içeriklerinin en az yüzde 80 oranında aynı olduğunu belirlerse bunları eşdeğer kabul edebiliyor.

İran'da okuyan öğrenciler için YKS şartı var mı?

Yatay geçişte en önemli ayrıntılardan biri ÖSYS/YKS koşulu.

İran'daki üniversitenin örgün programına kayıtlı öğrencilerin başvuruları değerlendirilirken, üniversiteye kayıt oldukları yılın ÖSYS/YKS şartları dikkate alınıyor.

Başarı sırası şartı bulunan tıp, diş hekimliği, hukuk, mühendislik, mimarlık, öğretmenlik gibi programlarda öğrencinin kayıt olduğu yıl için geçerli başarı sırası kriterlerini karşılaması gerekiyor.

Başarı sırası şartı bulunmayan bölümlerde ise öğrencinin ilgili yılda Türkiye'deki eşdeğer programlar için gerekli puan koşulunu sağlaması aranıyor.

Dolayısıyla yalnızca İran'da bir üniversiteye kayıtlı olmak Türkiye'deki aynı bölüme otomatik geçiş hakkı vermiyor.

İran'daki üniversitenin YÖK tarafından tanınması gerekiyor mu?

Evet. Düzenlemenin temel şartlarından biri bu.

Öğrencinin İran'da eğitim aldığı yükseköğretim kurumunun YÖK tarafından tanınması gerekiyor. Tanınmayan bir kurumda öğrenim gören öğrencinin bu özel yatay geçiş uygulamasından yararlanması mümkün değil

YÖK ayrıca yurt dışında üniversite eğitimi konusunda öğrencileri üniversitenin tanınırlığını önceden kontrol etmeleri konusunda uyarıyor. Bir üniversitenin YÖK tarafından tanınmasının, o kurumdan alınacak diplomanın otomatik olarak denk kabul edilmesi anlamına gelmediği de özellikle belirtiliyor.

İran'dan yatay geçiş başvuruları ne zaman yapıldı?

YÖK kararına göre belirlenen takvim doğrultusunda üniversitelerde yatay geçiş başvuruları 14 Eylül 2026'da başladı ve 18 Eylül 2026 Cuma günü mesai bitiminde sona erdi.

Bu nedenle 25 Eylül itibarıyla normal yatay geçiş başvurusu tamamlanmış durumda.

Üniversiteler YÖK'ün genel esaslarına göre kendi başvuru sistemlerini kullandı. Örneğin bazı üniversiteler elektronik başvuru kabul ederken Marmara Üniversitesi belgelerle ilgili fakültelere yüz yüze başvuru yöntemi uyguladı. Bu nedenle işlemlerin üniversite bazında takip edilmesi gerekiyor.

İran'dan yatay geçiş sonuçları ne zaman açıklanacak?

Takvime göre yatay geçiş sonuçları 25 Eylül 2026'da ilan ediliyor.

Asil adayların kesin kayıtları ise 28-29 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Yedek aday takvimi de belirlendi:

Yedek adayların ilanı: 30 Eylül 2026
Yedek adayların kayıtları: 1-2 Ekim 2026

Öğrencilerin başvurdukları üniversitenin öğrenci işleri sayfasını takip etmeleri gerekiyor. Çünkü sonuçlar ve kesin kayıt işlemleri üniversiteler tarafından ayrı ayrı ilan ediliyor.

Yatay geçiş yapamayan öğrenciler ne yapacak?

YÖK kararındaki önemli seçeneklerden biri özel öğrencilik.

Yatay geçiş şartlarını karşılayamayan veya kontenjan nedeniyle yerleşemeyen öğrencilerin belirli şartlarla Türkiye'deki üniversitelerde özel öğrenci olarak eğitimlerine devam etmelerine imkân sağlanıyor. S

Örneğin İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesinin yayımladığı takvimde, yatay geçiş başvurusu yaptığı halde yararlanamayan öğrencilerin, özel öğrenci kontenjanlarının boş kalması halinde 1-2 Ekim 2026 tarihlerinde özel öğrencilik başvurusu yapabileceği belirtiliyor. Sonuçların ise 5 Ekim'de ilan edilmesi planlanıyor. Bu tarihler üniversiteye göre kontrol edilmeli.

Özel öğrencilik ile yatay geçiş aynı şey değil. Yatay geçişte öğrencinin esas kaydı Türkiye'deki üniversiteye taşınırken, özel öğrencilikte öğrencinin asıl üniversitesiyle kayıt ilişkisi farklı şekilde devam ediyor.

İran'dan yatay geçiş için hangi belgeler gerekiyor?

Üniversiteler ek belge isteyebilmekle birlikte yayımlanan başvuru ilanlarında öğrencilerden ağırlıklı olarak öğrenci belgesi, transkript, YKS/ÖSYS sonuç belgesi, pasaport ve ders içerikleri talep ediliyor.

Örneğin İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi tarafından yayımlanan duyuruda öğrenci belgesi ve transkriptin Türkçe tercümesinin noter veya Türk dış temsilcilikleri tarafından onaylanmış örneği isteniyor. Ayrıca pasaport, lise diploması, giriş-çıkış kayıtları, öğretim planı ve ders içerikleri ile varsa yabancı dil yeterlilik belgesi talep ediliyor.

Öğrencinin durumuna göre istenebilecek temel belgeler arasında şunlar bulunuyor: öğrenci belgesi, transkript, kayıt yılındaki YKS/ÖSYS sonuç belgesi, varsa uluslararası sınav sonuç belgesi, pasaport, e-Devlet üzerinden alınabilen yurda giriş-çıkış kayıtları, lise diploması, ders içerikleri ve öğretim planı ile varsa yabancı dil yeterlilik belgesi.

Hazırlık veya son sınıfta olanlar yatay geçiş yapabilir mi?

YÖK'ün İran'daki öğrenciler için getirdiği düzenleme yalnızca belirli ara sınıflarla sınırlı değil.

Üniversitelerin YÖK kararına dayanarak yayımladığı duyurularda hazırlık sınıfı, ara sınıflar ve son sınıfta bulunan öğrencilerin şartları sağlamaları halinde yatay geçiş veya özel öğrencilik başvurusunda bulunabileceği belirtiliyor.

Ancak öğrencinin hangi sınıftan devam edeceği doğrudan İran'daki sınıf seviyesine göre belirlenmeyebilir. Ders içerikleri ve transkript incelenerek intibak işlemi yapılması gerekiyor.

İran'da okuyan Türk öğrenciler için yatay geçiş takvimi nasıl?

2026-2027 güz dönemi için uygulanan temel takvim şöyle:

Takvim üniversitelerin ilanlarında YÖK kararı doğrultusunda yayımlanıyor; özellikle yabancı dil sınavı ve özel öğrencilik işlemlerinde üniversite bazında farklı ayrıntılar bulunabiliyor.