Gece yarısı evinizin koridorunda gözleri açık ama tamamen bilinçsiz halde dolaşan bir yakınınızla karşılaşmak, şüphesiz en korkutucu anlardan biridir.
Tıp dünyasında 'somnambulizm' olarak bilinen bu gizemli tablo karşısında ailelerin kafaları fena halde karışık.
Yıllarca dilden dile dolaşan efsanelerin altından tıp dünyasını alarma geçiren çok daha ciddi riskler çıktı.
Çare arayanlar için bu krizlerin aslında bedendeki başka arızaların imdat çığlığı olduğu anlaşıldı.
Hastalığın Arkasında Ne Yatıyor?
Medipol Üniversitesi Çamlıca Hastanesi Nöroloji Bölümü Uzm. Dr. Gözde Nezir Eyican, beynin en derin evresinde gerçekleşen bu tuhaf sürecin anatomisini gözler önüne serdi. Krizlerin 'non-REM' adı verilen uyku evresinde tetiklendiği belirtildi.
"Uyurgezerlik sırasında kişi bilinçsiz şekilde yataktan kalkabilir, ev içinde dolaşabilir ve çeşitli davranışlar sergileyebilir. Gözleri açık görünür ve dışarıdan bakıldığında uyanık gibi algılanabilir aslında kişi, o sırada derin uykudadır." ifadelerini kullanan Eyican, çocuklukta başlayan bu durumun ergenlikte çoğu zaman kendiliğinden yok olduğunu vurguladı.
Yetişkinlikte devam eden vakaların ise ciddi hastalık sinyalleri barındırdığı aktarıldı.
Uyandırmak Neden Tehlikeli?
Hastayı o halde görenlerin ilk refleksi onu sarsıp uyandırmak olsa da tıp dünyası bu hataya karşı kesin bir dille uyarıyor. Uzman doktor, bu kritik anlarda yapılacak yanlış bir müdahalenin faturasının ağır olacağına dikkat çekti.
Eyican süreci, "Uyurgezer bir kişinin ani şekilde uyandırılması, doğru bir yaklaşım değil. Uyurgezer bir kişiyi o anda uyandırmak, oryantasyon bozukluğuna neden olabilir ve kişiyi panik haline sokabilir. Bu durumda yapılması gereken en doğru şey, kişiyi sakin bir şekilde yönlendirerek, tekrar yatağına dönmesini sağlamak." sözleriyle özetledi.
Başka Hastalıkların Habercisi Mi?
Sadece genetik yatkınlığın değil, altında yatan başka nörolojik ve psikiyatrik sorunların da bu tabloyu tetiklediği ifade edildi. İleri yaşlarda patlak veren uyurgezerliğin; uyku apnesi, huzursuz bacaklar sendromu gibi rahatsızlıklarla birlikte seyredebileceği kaydedildi.
Hastanelerde "polisomnografi" adı verilen özel uyku testleriyle net teşhisin konulduğu belirtildi.
Alınacak Hayati Önlemler
Bilinç kapalıyken yaşanabilecek olası kazalara karşı ev içinde üst düzey güvenlik tedbirleri alınması gerektiği vurgulandı. "Uyurgezerlik sırasında kişi farkında olmadan kendisine veya çevresindekilere zarar verebilir." denilerek kesici aletlerin kilitli dolaplarda saklanması ve pencerelere özel güvenlik kilitleri takılması yönünde ailelere çağrı yapıldı.
Her gece bu sessiz tehlikeyle baş başa kalan ailelerin uzman rehberliğinde doğru adımlar atması öneriliyor.
