ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim, yalnızca bölgesel güvenliği değil dünya ekonomisini de doğrudan etkilemeye başladı. Küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından kapatıldığının açıklanmasıyla birlikte petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. Enerji piyasaları, bölgedeki gelişmeleri yakından takip ederken, olası arz sıkıntısının küresel enflasyon üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
PETROL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1'in üzerinde artışla 94 dolar seviyesinin üzerine çıkarken, ABD tipi Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) de 91 doların üzerine yükseldi. Seansın ilk saatlerinde ABD ham petrol vadeli işlemlerindeki yükselişin 3 doları aşması, piyasalardaki tedirginliğin boyutunu gözler önüne serdi.
Enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı'ndan günlük milyonlarca varil petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatı yapıldığına dikkat çekerek, bu hattaki en küçük aksamanın bile küresel fiyatları doğrudan etkilediğini ifade ediyor.
OPEC ÜRETİMİ SON YILLARIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE
Krizin etkileri yalnızca fiyatlarla sınırlı kalmadı. Ulaştığımız verilere göre, OPEC'in mayıs ayındaki üretimi son yirmi yılı aşkın dönemin en düşük seviyesine geriledi. ABD'nin İran'a yönelik uyguladığı deniz ablukası ve bölgedeki sevkiyatların aksaması, Körfez ülkelerinden yapılan ihracatı da olumsuz etkiledi.
Uzmanlar, küresel talebin güçlü seyrini koruduğu bir dönemde üretimde yaşanan bu daralmanın, enerji piyasalarında yeni dalgalanmaları beraberinde getirebileceği uyarısında bulunuyor.
ABD'DEN YENİ PETROL TAHMİNİ
Artan jeopolitik riskler üzerine ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) da gelecek döneme ilişkin petrol fiyatı beklentilerini yukarı yönlü revize etti. Kurum, Hürmüz Boğazı'ndaki arz riski ve küresel stoklardaki düşüşü dikkate alarak gelecek yıl için ortalama Brent petrol fiyatı tahminini 79,39 dolar, WTI petrol tahminini ise 74,39 dolar seviyesinde açıkladı.
TÜRKİYE'YE YANSIMALARI YAKINDAN TAKİP EDİLİYOR
Küresel enerji ticaretinin merkezinde yaşanan bu gelişmelerin, petrol ithalatçısı ülkeler arasında yer alan Türkiye açısından da dikkatle izlendiği belirtiliyor. Petrol fiyatlarında yaşanabilecek kalıcı yükselişin akaryakıt maliyetlerinden üretim giderlerine kadar birçok alanda zincirleme etkiler oluşturabileceği, bunun da enflasyon ve hayat pahalılığı üzerindeki baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.
Ekonomistler, bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik diplomatik girişimlerin sonuç vermemesi halinde enerji piyasalarında yeni fiyat hareketlerinin kaçınılmaz olabileceğini ifade ediyor.
