Dünyada faiz uygulamasını tamamen yasaklayan ve finansal sistemini İslami esaslara (faizsiz bankacılığa) göre düzenleyen ülkeler arasında İran, Sudan ve son yıllarda bu sisteme geçiş yapan Afganistan yer almakta…
Faizi yasal olarak yasaklayan veya kaldıran ülkelerden,
* İran: 1983 yılında yürürlüğe giren "Faizsiz Bankacılık Yasası" ile tüm ulusal bankacılık sistemini faizsiz (kâr-zarar ortaklığına dayalı) hale getiren ilk ülke…
* Afganistan: Ülkedeki yönetim değişimi sonrası bankacılık sisteminde yapısal bir kararla ticari bankalardaki geleneksel faiz uygulamalarına tamamen son verildi.
* Sudan: Finansal sistemini İslami kurallara ve faiz yasağına göre yapılandıran ülkelerden biri…
* Diğer İslam ülkelerindeki durum nasıl peki?
* Pakistan, Suudi Arabistan, Malezya ve Körfez ülkeleri gibi birçok İslam ülkesinde geleneksel bankacılık sistemi geçerliliğini korusa da, İslami Bankacılık prensiplerine göre çalışan ayrı bir faizsiz finans sektörü de devlet desteğiyle aktif olarak faaliyet göstermektedir.
* Türkiye’de Katılım Bankacılık sistemi faizsiz sistem olarak biliniyor…
* Suudi Arabistan: fiilen faizsiz, ama küresel sisteme bağımlı. Krallık’ta “riba” açıkça yasaklanmış durumda. Bankalar kredi değil, “finansman” veya “taksit farkı” adı altında kâr payı temelli işlemler yürütüyor. Buna karşın ülke, uluslararası yatırım piyasalarında faiz temelli araçlara dolaylı şekilde dâhil oluyor. Suudi Arabistan gibi zengin ülkelerin bile global dolar sistemiyle bağını koparamaması, faizsiz sistemin küresel anlamda ne kadar zorlayıcı olduğunu ortaya koyuyor.
* Katar faizsiz finansı bir “bankacılık alternatifi” değil, bir yatırım modeli haline getirdi. Katar İslam Bankası ve Malezya İslami Bankalar Birliği gibi kurumlar, şeriata uygun finansal ürünlerle uluslararası piyasada rekabet ediyor. Ancak bu ülkeler de global borsa sistemlerine bağlı olduklarından, yine dolaylı biçimde faizli döngüye temas ediyorlar.
MEKANİZMA HÂLÂ RİBA ÜZERİNE KURULU
Kısacası; Faiz, yalnızca ekonomik bir araç değil; insanın insana tahakkümünün en rafine biçimi.
İran, Sudan ve Pakistan gibi ülkeler faizsiz sistem kurmaya çalışsa da küresel ekonomiyi ayakta tutan mekanizma ne yazık ki hâlâ riba üzerine kurulu.
İşte bu yüzden zengin daha zengin…
İşte bu yüzden fakir daha fakir olmaya devam ediyor.
İşte bu yüzden gelir dağılımı uçurumu gittikçe daha da derinleşiyor.
FAİZİN KÖTÜLÜKLERİ NELER?
Faiz, ekonomik, ahlaki ve toplumsal hayatta pek çok yıkıcı zarara ve adaletsizliğe yol açan bir mikrop ve de ur!
FAİZİN EKONOMİK VE TOPLUMSAL ZARARLARI NELER?
* Gelir Adaletsizliği: Parası olanın çalışmadan daha çok kazanmasını, borç alanın ise daha çok ezilmesini sağlar. Zengini daha zengin, fakiri daha fakir yapar.
* Üretimi Engeller: İnsanların ticaret ve üretime yatırım yapmak yerine, paralarını faize yatırıp kolay yoldan risksiz kazanç elde etmesini teşvik eder. Bu durum reel ekonomiyi zayıflatır.
* Sosyal Çözülme: Borçlusunu ödeyemez duruma düşürerek iflaslara, ailelerin dağılmasına ve toplumsal huzursuzluklara neden olur.
* Merhamet Duygusunu Öldürür: Yardımlaşma ve dayanışma (karz-ı hasen gibi) bağlarını zayıflatır. İnsanlar arasındaki güveni yok ederek bencil bir yapı oluşturur.
