Sosyal güvencesi bulunmayan milyonlarca vatandaşı ilgilendiren GSS prim borcu düzenlemesinde komisyon aşaması tamamlandı. Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun teklifinde, 2017 öncesine ait ödenmemiş prim borçlarının ve bu borçlardan kaynaklanan gecikme yükümlülüklerinin kaldırılması öngörülüyor.

GSS prim borçlarının silinmesine ilişkin teklif komisyonda kabul edildi

Enerji, istihdam ve sosyal güvenlik alanlarında değişiklikler içeren 15 maddelik kanun teklifi, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonundan geçti.

Teklifin sosyal güvenlikle ilgili bölümünde Genel Sağlık Sigortası kapsamında geçmiş yıllarda tahakkuk eden ancak ödenmeyen prim borçlarına ilişkin düzenleme yer aldı.

Komisyonda kabul edilen düzenlemeye göre 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemlere ait ödenmemiş GSS primlerinin tahsilinden vazgeçilecek. Borçların silinebilmesi için teklifin yasalaşarak yürürlüğe girmesi gerekiyor.

GSS borç affı 2017 öncesindeki dönemleri kapsıyor

Kanun teklifinde borçların hangi döneme ait olduğu esas alınıyor. Buna göre 2016 yılı ve daha önceki dönemlerden kalan, henüz ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası prim borçları düzenleme kapsamında bulunuyor.

Genel Sağlık Sigortası prim borcu 1 Ocak 2017 ve sonrasındaki dönemlere ait olan vatandaşların söz konusu borçları ise mevcut teklif kapsamında silinmeyecek.

Bir kişinin hem 2017 öncesinden hem de sonraki yıllardan kalan borçlarının bulunması halinde, yalnızca düzenlemenin kapsadığı döneme ait ödenmemiş primlerin tahsilinden vazgeçilmesi öngörülüyor.

GSS prim borcunun dönemi

Düzenleme kapsamındaki durumu

2016 ve öncesi

Ödenmemiş borçların silinmesi öngörülüyor

2017

Kapsam dışında

2018-2025

Kapsam dışında

2026

Kapsam dışında

Yaklaşık 2,2 milyon kişinin GSS borcu silinecek

Kanun teklifinin mevcut haliyle yasalaşması durumunda 2 milyon 199 bin 869 kişinin geçmiş dönemlerden kalan GSS prim borcunun tahsilinden vazgeçilecek.

Düzenleme kapsamında silinmesi öngörülen toplam borç tutarı 5 milyar 627 milyon 666 bin TL olarak hesaplandı.

Belirlenen tarihten önceki dönemlere ait prim borcu bulunan ve borçlarını henüz ödemeyen kişiler düzenlemeden yararlanabilecek. Borcun hangi tarihte oluştuğu ve ödenip ödenmediği, kapsamın belirlenmesinde esas alınacak.

Gecikme cezaları ve gecikme zamları da silinecek

GSS prim borçlarına ilişkin kanun teklifi yalnızca ana prim borcunu kapsamıyor. Ödenmemiş primler nedeniyle zaman içerisinde oluşan gecikme cezaları ve gecikme zamlarının tahsilinden de vazgeçilmesi öngörülüyor.

Teklifin yürürlüğe girmesi halinde 1 Ocak 2017 öncesinden kalan prim borçları, bunlara bağlı gecikme yükümlülükleriyle birlikte silinecek. Daha sonraki dönemlere ait prim borçları ve bunlara uygulanan gecikme tutarları ise düzenlemenin dışında kalacak.

GSS prim borcunu daha önce ödeyenlere iade yapılmayacak

Kanun teklifinde geçmiş dönemlere ait prim borçlarını daha önce ödeyen vatandaşlara ilişkin hüküm de bulunuyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmiş olan GSS primleri geri verilmeyecek. Dolayısıyla borç affından yalnızca belirlenen döneme ait ödenmemiş prim borçları bulunan kişiler yararlanabilecek.

Önceki yıllarda GSS prim borçlarını tamamen kapatan vatandaşlara bu düzenleme kapsamında geriye dönük ödeme yapılmayacak.

GSS borç affında sıradaki aşama TBMM Genel Kurulu

Komisyonda kabul edilen GSS prim borcu düzenlemesinin uygulanabilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda görüşülerek kabul edilmesinin ardından Resmî Gazete'de yayımlanması bekleniyor. Borçların silinmesine ilişkin işlemler, kanunun yürürlük hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilecek.

19 Kasım 2026 itibarıyla teklifin komisyon aşaması tamamlanmış durumda. Düzenleme yürürlüğe girmeden GSS prim borçlarının silinmiş kabul edilmesi mümkün değil.

Genel Sağlık Sigortası'nın kapsamı ve prim ödeme yükümlülüğü

Genel Sağlık Sigortası, vatandaşların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesini sağlayan sosyal güvenlik sistemi olarak uygulanıyor. Sistem, 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren zorunlu hale getirildi.

Sigortalı çalışanlar, emekliler, sosyal güvenlik kapsamında gelir veya aylık alanlar ile işsizlik ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanan kişiler GSS kapsamında bulunuyor.

Bu kişilerin bakmakla yükümlü oldukları eşleri, çocukları, anne ve babaları da mevzuatta belirlenen koşullar doğrultusunda sağlık güvencesinden yararlanabiliyor.

Herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan ve başka bir kişi üzerinden sağlık hizmeti alamayan vatandaşların da Genel Sağlık Sigortası kapsamında tescili yapılabiliyor. Bu kişilerin primleri gelir durumlarına göre kendileri veya devlet tarafından karşılanıyor.

2026 yılında aylık GSS primi 1.981,80 TL olarak uygulanıyor

Genel Sağlık Sigortası primlerini kendileri karşılamakla yükümlü olan vatandaşların ödeyeceği tutar, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor.

2026 yılında 33 bin 30 TL olarak uygulanan brüt asgari ücretin yüzde 6'sına karşılık gelen aylık GSS primi 1.981,80 TL oldu. On iki aylık prim ödemesinin toplamı ise 23 bin 781 lira 60 kuruşa ulaşıyor.

2026 GSS prim hesaplaması

Tutar ve oran

Brüt asgari ücret

33.030 TL

GSS prim oranı

%6

Bir aylık GSS primi

1.981,80 TL

Üç aylık GSS primi

5.945,40 TL

Altı aylık GSS primi

11.890,80 TL

On iki aylık GSS primi

23.781,60 TL

Bu tutarlar gecikme cezası ve gecikme zammı eklenmeden hesaplanan ana prim bedellerini gösteriyor.

Geliri 11.010 TL'nin altında olanların GSS primlerini devlet karşılıyor

Genel Sağlık Sigortası primlerinin devlet tarafından karşılanıp karşılanmayacağı, gelir testi sonucuna göre belirleniyor.

Aile içerisinde kişi başına düşen aylık gelirin brüt asgari ücretin üçte birinden düşük olması halinde, ilgili şartları taşıyan vatandaşların GSS primleri devlet tarafından ödeniyor.

2026 yılı brüt asgari ücreti üzerinden hesaplanan kişi başına düşen aylık gelir sınırı 11 bin 10 TL olarak uygulanıyor. Gelir testi sonucunda bu sınırın altında kalan ve gerekli koşulları sağlayan vatandaşlar, GSS primlerini kendileri ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor.

GSS prim borçları e-Devlet üzerinden görüntülenebiliyor

Genel Sağlık Sigortası kapsamında adına prim borcu tahakkuk eden vatandaşlar, borç durumlarını e-Devlet üzerinden öğrenebiliyor.

T.C. kimlik numarası ve e-Devlet giriş bilgileriyle sisteme giriş yaptıktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumunun Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama hizmetine ulaşılabiliyor.

Sorgulama ekranında kişinin GSS tescil bilgileri ve sistemde kayıtlı prim borçları görüntüleniyor. Geçmiş dönemlere ait borcu bulunan vatandaşlar, kayıtlarını bu hizmet üzerinden inceleyebiliyor.

Kanun teklifinin yasalaşması halinde borç silme işlemleri de düzenlemede belirtilen yürürlük hükümleri doğrultusunda yapılacak.

GSS tescil ve prim borcu sorgulama ekranı

Önceki yıllarda da GSS prim borçları silindi

Genel Sağlık Sigortası kapsamında geçmiş dönemlerde biriken ve ödenmeyen prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmesine yönelik düzenlemeler daha önce de uygulandı.

2022 yılında gerçekleştirilen düzenlemeyle 2 milyon 39 bin 229 kişinin 2012 yılı ve öncesine ait toplam 1 milyar 706 milyon liralık prim borcu silindi.

2023 yılında 2013 yılına ait GSS prim borcu bulunan 1 milyon 879 bin 401 kişinin 1 milyar 835 milyon liralık borcu iptal edildi. 2024 yılında ise 1 milyon 784 bin 614 kişinin toplam 2 milyar 178 milyon TL tutarındaki borcunun tahsilinden vazgeçildi.

2025 yılında yapılan düzenleme, 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2016 arasındaki dönemden kalan ödenmemiş primleri ve bunlara bağlı gecikme yükümlülüklerini kapsadı. Yaklaşık 1 milyon 477 bin kişinin toplam 3,2 milyar liralık borcu silindi.

Yıllara göre silinen GSS prim borçları ve yararlanan kişi sayıları

Düzenleme yılı

Kişi sayısı

Borç tutarı

2022

2.039.229

1 milyar 706 milyon TL

2023

1.879.401

1 milyar 835 milyon TL

2024

1.784.614

2 milyar 178 milyon TL

2025

1.477.000

3 milyar 200 milyon TL

2026

2.199.869

5 milyar 627 milyon 666 bin TL

2026 yılına ait kişi sayısı ve borç tutarı, TBMM komisyonunda kabul edilen kanun teklifinde öngörülen kapsamı gösteriyor. Önceki yıllara ilişkin rakamlar ise uygulanmış borç silme düzenlemelerine ait.

Muhabir: Haber Servisi