Akaryakıt piyasasında petrol fiyatları ve bölgedeki jeopolitik gelişmeler nedeniyle dalgalı seyir devam ederken Türkiye’de vergilerin pompa fiyatlarına etkisi yeniden gündemin merkezine yerleşti. Benzin için konuşulan 12,48 TL’lik artışın temelinde doğrudan petrol fiyatına yapılacak yeni bir zamdan çok eşel mobil mekanizmasının sona ermesi bulunuyor.
Sistem, yıl içinde petrol ve rafineri maliyetlerinde yaşanan yükselişlerin belirli bölümünün ÖTV üzerinden karşılanmasına imkan verdi. Böylece uluslararası piyasalardaki artışların tamamı tüketiciye aynı anda yansıtılmadı. Ancak belirlenen takvim nedeniyle bu uygulamanın ekim ayında sona ermesi bekleniyor.
EŞEL MOBİL BENZİN FİYATINI NASIL ETKİLİYOR?
Eşel mobil mekanizmasında akaryakıtın yurt içi rafineri fiyatındaki değişimler dikkate alınarak ÖTV tutarında düzenleme yapılıyor. Fiyat yükselişlerinin belirli bölümü vergi tarafında karşılandığında pompa fiyatındaki artış daha sınırlı kalıyor.
2026 yılında uygulanan modelde destek oranı dönemler itibarıyla azaltıldı. Temmuz sonuna kadar daha yüksek oranda uygulanan mekanizma, ağustos ve eylül aylarında daha düşük seviyeye çekildi. 1 Ekim itibarıyla ise sistemin tamamen kaldırılması planlandı.
ÖTV 4,43 TL’DEN 14,83 TL’YE Mİ ÇIKACAK?
Sektör kaynaklarının yaptığı hesaplamada benzinde litre başına 4,43 TL olan mevcut ÖTV tutarının 1 Ekim sonrasında 14,83 TL’ye yükselmesi bekleniyor. Aradaki fark 10,40 TL olarak hesaplanıyor.
Bu tutara ÖTV kaynaklı KDV etkisinin eklenmesiyle tüketici fiyatına yansıması beklenen toplam artış 12,48 TL seviyesine çıkıyor. Fakat bu hesaplama, mevcut düzenlemenin değişmeden uygulanacağı varsayımına dayanıyor. Dolayısıyla yeni bir resmi düzenleme yapılması halinde rakamın değişmesi mümkün.
MOTORİNDEKİ UYGULAMA BENZİNDEN FARKLI MI?
Motorin tarafında ağustos ayında ayrı bir düzenlemeye gidildi. Motorinin ÖTV tutarı ağustos sonunda sıfırlanırken eylül ayında 3 TL, ekimde 6 TL, kasımda 9 TL ve aralıkta 12 TL olarak kademeli şekilde uygulanacak. 1 Ocak 2027’den itibaren ise 13,9006 TL seviyesine ulaşması öngörülüyor.
Bu nedenle benzin ile motorinin ekim ayındaki vergi uygulaması aynı şekilde işlemiyor. Benzin için ise eşel mobil mekanizmasının 1 Ekim’de sona ermesi kritik gelişme olarak öne çıkıyor.
90 TL’NİN ÜZERİ GÖRÜLEBİLİR Mİ?
12,48 TL’lik artışın tamamen pompaya yansıması halinde mevcut benzin fiyatlarının bulunduğu seviyeye bağlı olarak litre fiyatlarının 90 TL’yi aşması mümkün görünüyor. Ancak nihai fiyat yalnızca vergi değişimine bağlı olmayacak.
Brent petrol, döviz kuru ve uluslararası ürün fiyatları da akaryakıt hesaplamalarında etkili. Bu göstergelerde 1 Ekim’e kadar yaşanacak değişimler, istasyonlardaki fiyatların hesaplanan seviyeden farklılaşmasına neden olabilir.
