Türkiye'de çalışma hayatını ve sosyal güvenlik kavramını kökünden değiştiren yasal düzenlemelerin sonuçları yavaş yavaş gün yüzüne çıkıyor. Uzun yıllar prim ödeyerek hak ediş sağlayan ancak sonrasında çalışma hayatına devam etmeyi planlayan milyonlarca kişi için yeni bir dönem başlıyor. SGK Uzmanı İsa Karakaş, sigorta başlangıç tarihleri ve yaş kısıtlamaları üzerinden yaptığı son değerlendirmede, önümüzdeki yıllarda uygulamaya konulacak kısıtlamalara işaret ederek uyarılarda bulundu.
2008 SONRASI SİGORTALILAR İÇİN YENİ DÖNEM
1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren ve sosyal güvenlik sisteminin temellerini yeniden şekillendiren düzenleme, aradan geçen yirmi yıllık sürecin ardından etkilerini tam anlamıyla hissettirmeye hazırlanıyor. SGK Uzmanı İsa Karakaş, sigorta başlangıcı bu tarihten sonra olan grupların emeklilik hak edişlerinden sonra karşılaşacakları tabloyu, "2028 sonrası emekli olacak bazı gruplar için çalışma hayatına geri dönüş artık mümkün olmayabilir." sözleriyle özetledi.
Yeni sistemin getirdiği kısıtlamaların özellikle iki yıl içerisinde çok daha net anlaşılacağını vurgulayan uzman isim, çalışma hayatında kalmak isteyenleri zorlu bir sürecin beklediğini ifade ederek şu değerlendirmeyi yaptı: "Mevcut emeklilik sistemi ve çalışma koşulları göz önüne alındığında, özellikle önümüzdeki iki yıl içinde emekliliğe hak kazanacak birçok kişi için iş hayatında kalmak giderek zorlaşabilir."
DESTEK PRİMİ UYGULAMASINDA YOLUN SONU
Karakaş, 2028 yılını kritik bir eşik olarak tanımlayarak, emekli olduktan sonra Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek çalışmaya devam etme uygulamasının belirli gruplar için rafa kalkacağını belirtti. Sistemdeki bu köklü değişimin nedenlerini ve ilerleyen süreçte yaşanacakları şu ifadelerle detaylandırdı:
"Emeklilik sistemi tamamen değişti. Biliyorsunuz 2008 Ekim itibariyle temeller atıldı. Artık emekli olmaya başlayanlar eyvah demeye başladı. Ve özellikle 2028 yılına geldiğimiz zaman yani 2 yıl sonra 20 yılı dolan emekli olmaya başlayacak. Normal emeklilik için 2 yıl sonra 2028 yılına geldiğimiz zaman çoğunluk emekli olmaya başlayacak. Emekli olmaya başladıkları zaman yeniden çalışma hayatına adım attıklarında SGK dur diyecek. Neden dur diyecek? Artık sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışamazsın diyecek. O kişi diyecek ki neden çalışamıyorum, herkes çalışıyor. 1 Ekim 2008 sonrası girişliler için böyle bir sorun var."
ERKEN EMEKLİLİK VE YAŞ ŞARTINDA KESİN ÇİZGİ
Mevcut düzenlemelerin sadece emeklilik sonrası çalışmayı değil, aynı zamanda hak ediş yaşlarını da kademeli olarak yukarı çektiğine dikkat çekildi. Kadın ve erkek çalışanlar arasındaki yaş farkının zamanla ortadan kalkacağını ve genel sınırın 65 yaşa sabitleneceğini belirten Karakaş, "Artık öyle erken emeklilik olayı bitti" diyerek yaşanacak yapısal değişimi tüm hatlarıyla aktardı:
"58 yaşında kadınların emekliliği bitti. 60 yaşında emeklilik olayı bitti. Bir düşünün bugün itibariyle 2026'da bir kişi memur olduğu zaman 25 yıl gerekiyor. Dolayısıyla 65 yaşından önce emekli olamayacak. Ben kadın memurum ya da ben girişimciyim, Bağ-kur'luyum. Kadınların erkeklere göre daha erken emekliliği vardı diye soracak. O da bitiyor. Neden bitiyor? Çünkü kadın erkek ayrımı olmadan 2048 yılına kadar primini dolduranlar 65 yaşından emekli önce emekli olmaları mümkün olmayacak. Özetle bugünden itibaren çalışma hayatına giren ya da geçen yıl 2 yıl önce 3 yıl önce çalışma hayatına giren gençlerin dikkat etmesi gereken mesele şudur. Eğer ki girişleri geriye doğruysa SSK'lı olarak çalışıyorsa 20 yıl prim gerekiyor."
