Çarşı pazardaki sebze fiyatlarındaki dalgalanma vatandaşın mutfağında yangına dönüşürken, en büyük darbeyi domates vurdu. Özellikle İstanbul gibi büyükşehirlerde ucuz domates bulmak adeta hayal oldu. Tüketici etikete bakıp geri dönerken, üretimdeki sert düşüş ve katlanan maliyetler rakamları üçe katladı. Nisan ayı verileri incelendiğinde domatesteki miktar endeksinin yıllık bazda yüzde 51,65 çakıldığı, fiyat endeksinin ise akıl almaz bir şekilde yüzde 265,79 arttığı kaydedildi. Sadece domates değil, sebze grubunun genelinde yaşanan yüzde 36,87'lik miktar düşüşüne karşılık fiyatların yüzde 148,76 fırlaması piyasadaki daralmanın boyutunu gözler önüne serdi.
HAL ÇIKIŞIYLA MARKET ARASINDA UÇURUM VAR
Tarladan sofraya gelen ürünün geçirdiği fiyat yolculuğu dudak uçuklatıyor. Haldeki çıkış fiyatları ile market reyonlarındaki etiketler arasındaki fark, enflasyonun acı tablosunu yansıtıyor. Salkım domates halde 119-180 lira arasında alıcı bulurken, market tezgahında 250 ile 350 lira arasında tüketiciye sunuluyor. Kokteyl domatesin 300 lirayı aştığı, sofraların gözdesi pembe domatesin ise 400 liraya kadar tırmandığı görüldü. Benzer yüksek etiketler cherry ve köy domateslerinde de vatandaşın karşısına çıkıyor.
HAVALAR SOĞUK GİTTİ ÜRETİM GECİKTİ
Piyasadaki bu fahiş artışın sebeplerini değerlendiren Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, TGRT ekranlarında yaptığı açıklamalarda mevsimsel koşullara dikkat çekti. Nisan ve Mayıs aylarının beklenenden daha serin ve yağışlı geçtiğini, bunun da domatesin tarlada kızarmasını geciktirdiğini vurgulayan Balık, Türkiye’nin büyük bölümünün şu an sadece Antalya ve Muğla hattındaki 100 bin dönümlük sınırlı bir alandan beslendiğini aktardı. Piyasada arz eksikliği yaşanırken, baharın gelişiyle artan talebin fiyatları yukarı çektiği ifade edildi. Balık, yemeklik yuvarlak domatesin bile üretici fiyatının 60 ile 100 lira arasında değiştiğini belirtti. Bu fiyata işçilik, ambalaj, nakliye, rüsum ve stopaj eklendiğinde İstanbul’a ulaşan domatesin kilosuna ortalama 20 lira maliyet bindiğini kaydeden Balık, market etiketlerinin bu durumun doğal bir sonucu olduğunu savundu.
FİYATLAR DÜŞECEK Mİ BEKLENTİLER NELER?
Tüketicinin merakla beklediği "Fiyatlar ne zaman düşecek?" sorusuna da yanıt arandı. Cengiz Balık, Kurban Bayramı öncesi havaların ısınmasıyla birlikte üretimin diğer bölgelere yayılacağını ancak bunun zaman alacağını belirtti. Tarla üretiminin bu yıl sarktığını ve piyasaya girişinin haziran sonu ile temmuz başını bulabileceğine dikkat çekildi. Örtü altı üretimin Mersin ve Antalya arasında kademeli olarak artacağı belirtilse de, fiyatlardaki yüksek seyrin mayıs ayı sonuna kadar devam edeceği öngörüldü. Öte yandan, sert çekirdekli meyvelerde ise geçen yılki don vurmalarının aksine, bu yıl hava şartlarının daha elverişli olması nedeniyle olumlu bir sezon beklentisi hakim.
