Koyu mor ile lacivert tonlarındaki kabuğu ve sarımsı meyve etiyle dikkat çeken damson eriği, özellikle İngiltere ve Avrupa’da yaygın olarak tüketilen erik çeşitlerinden biri. Türkiye’deki mürdüm eriğine oldukça benzemesi nedeniyle iki meyve sık sık birbiriyle karıştırılıyor. Lif, C vitamini, potasyum ve çeşitli bitkisel bileşenler içeren damson eriğinin ne işe yaradığı, mürdüm eriğinden farkı ve Türkiye’de bulunup bulunmadığı araştırılıyor.
Damson eriği nedir?
Damson eriği, Prunus domestica türü içerisinde değerlendirilen erik gruplarından biri. Genellikle küçük veya orta büyüklükte olan meyve, koyu mor-mavi kabuğu ve sarı ile yeşilimsi tonlar arasında değişebilen meyve etiyle tanınıyor.
Tadı çeşidine ve olgunlaşma seviyesine göre değişebiliyor. Tam olgunlaşmadan tüketildiğinde daha sert, buruk ve ekşi bir tada sahip olabilirken olgunlaştıkça yumuşuyor ve şeker oranının etkisiyle daha tatlı hale geliyor.
Damson eriği taze olarak tüketilebildiği gibi reçel, marmelat, sos ve farklı tariflerde de kullanılabiliyor. Özellikle yoğun aroması nedeniyle işlenmiş meyve ürünlerinde tercih ediliyor.
Damson eriği ile mürdüm eriği aynı mı?
Damson eriği ile mürdüm eriği birbirine oldukça benzese de her mürdüm eriğini damson olarak adlandırmak doğru değil. Damson, Prunus domestica içerisindeki belirli bir erik grubunu ifade ediyor.
Türkiye’de mürdüm eriği olarak satılan koyu mor kabuklu erikler ise farklı çeşitleri kapsayabiliyor. Renk, şekil ve tat açısından benzerlik fazla olduğu için tüketicilerin yalnızca dış görünüş üzerinden ayrım yapması kolay olmayabilir.
Bu nedenle Türkiye’de market veya pazarda “mürdüm eriği” etiketiyle satılan bir ürünün doğrudan damson çeşidi olduğunu söyleyebilmek için ürünün çeşidinin ayrıca bilinmesi gerekiyor.
Damson eriği nerede yetişir?
Damson eriği özellikle İngiltere ve Avrupa’nın bazı bölgelerinde bilinen bir meyve. İngiltere’de damson yetiştiriciliğinin uzun bir geçmişi bulunuyor ve meyve geleneksel tariflerde de kullanılıyor.
İklim koşullarına uyum sağlayabilen erik türleri arasında bulunması nedeniyle farklı bölgelerde de yetiştirilebiliyor. Ancak Türkiye’de “damson” adıyla ticari olarak yaygınlaşmış bir ürün değil.
Türkiye’de tüketicilerin karşısına daha çok damson eriğine görünüm ve kullanım açısından benzeyen mürdüm eriği çeşitleri çıkıyor.
Damson eriği Türkiye’de nerede bulunur?
Türkiye’de damson eriğini doğrudan bu isimle bulmak mürdüm eriğine göre daha zor. Büyük marketlerin ithal veya özel meyve reyonlarında dönemsel olarak bulunması mümkün olsa da her markette düzenli satılan bir ürün değil.
Özel meyve satıcıları, gurme marketler veya ithal ürün satan işletmelerde de dönemsel olarak damson çeşidine rastlanabilir. Ürünün yalnızca “mor erik” veya “mürdüm eriği” adıyla satılması ise gerçek damson çeşidi olduğunu garanti etmiyor.
Damson arayanların satın alırken ürün etiketindeki çeşit bilgisini kontrol etmesi bu nedenle önem taşıyor.
Damson eriği hangi aylarda bulunur?
Damson eriğinin hasat dönemi yetiştirildiği bölgenin iklimine ve çeşidine bağlı olarak değişiyor. Genel olarak yaz sonu ile sonbaharın ilk dönemleri meyvenin öne çıktığı zaman aralığını oluşturuyor.
Bu nedenle taze damson eriğini yıl boyunca market raflarında görmek beklenmemeli. Hasat dönemi dışında reçel, marmelat veya dondurulmuş ürün şeklinde karşılaşılması daha olası.
Türkiye’deki mürdüm eriği çeşitlerinde de yaz sonu ve sonbahar başı, ürünün pazarlarda ve marketlerde daha sık görülebildiği dönemler arasında bulunuyor.
Damson eriğinin faydaları neler?
Damson eriği diğer erik çeşitleri gibi lif içeren bir meyve. Beslenmede yeterli miktarda lif alınması normal bağırsak fonksiyonlarının desteklenmesi açısından önem taşıyor.
Meyvede ayrıca C vitamini ve çeşitli bitkisel bileşikler bulunuyor. C vitamini, bağışıklık sisteminin normal işlevine katkıda bulunan temel mikro besinlerden biri.
Damsonun koyu renkli kabuğunda bulunan bitkisel pigmentler de meyvenin antioksidan bileşenleri açısından dikkat çekmesini sağlıyor. Antioksidanlar, hücreleri oksidatif stresle ilişkili etkilerden koruyan süreçlerde rol oynuyor.
Damson eriği bağırsaklara iyi gelir mi?
Damson eriğinin lif içeriği, bağırsak hareketlerinin ve normal sindirim fonksiyonlarının desteklenmesine katkıda bulunabilir. Eriklerin kabızlıkla ilişkilendirilmesinin temel nedenlerinden biri de lif içerikleri.
Ancak meyvenin kabızlığı tek başına tedavi eden bir ürün olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Sindirim sistemi açısından yeterli su tüketimi, toplam lif alımı ve genel beslenme düzeni birlikte önem taşıyor.
Aşırı miktarda erik tüketimi bazı kişilerde gaz, şişkinlik veya bağırsak hareketlerinde artış gibi sindirim şikâyetlerine de yol açabilir.
Damson eriğinde hangi vitaminler var?
Damson eriğinde öne çıkan besin öğelerinden biri C vitamini. Bunun yanında potasyum ve çeşitli mikro besinler de bulunuyor.
Potasyum normal kas fonksiyonları, sinir sistemi ve kan basıncının korunması açısından vücudun ihtiyaç duyduğu minerallerden biri. Bununla birlikte tek bir meyvenin tüketilmesi herhangi bir hastalığı önleyen veya tedavi eden yöntem olarak görülmemeli.
Damson eriğinin beslenmedeki temel avantajı, farklı meyvelerle birlikte dengeli beslenmenin bir parçası olarak tüketilebilmesi.
Mor erik neye iyi gelir?
Mor erik çeşitleri lif, vitaminler ve bitkisel bileşikler içermeleri nedeniyle dengeli beslenmeye katkı sağlayabilir. Özellikle kabuğundaki koyu rengi oluşturan bileşenler antioksidan özellikleriyle dikkat çekiyor.
Lif içeriği sindirim sisteminin normal çalışmasına katkıda bulunurken meyvenin içerdiği vitamin ve mineraller günlük besin alımını destekliyor.
Bununla birlikte “vücuttaki toksinleri atar”, “bağırsaklara birebirdir” veya doğrudan kalp-damar hastalıklarını önler gibi kesin sağlık ifadeleri bilimsel açıdan fazla iddialı olabilir. Damson ve mürdüm eriği, sağlık açısından tek başına tedavi edici bir ürün yerine dengeli beslenmenin parçası olarak değerlendirilmeli.
