Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin geçtiğimiz Mayıs ayında verdiği "mutlak butlan" kararı sonrası CHP içinde yaşanan defacto bölünme artık resmileşti. TBMM Grup Toplantısı'nda son kez konuşan Özgür Özel, CHP’den tamamen ayrılarak yeni bir siyasi parti kuracaklarını kamuoyuna ilan etti.
ÖZGÜR ÖZEL KAMUOYUNA DUYURDU
Özel, konuşmasında yeni partinin milletvekilleriyle birlikte kurulacağını belirterek, “Yeni partimizi milletimizin seçtiği milletvekilleriyle kuruyoruz. Açık ara farkla TBMM’nin ana muhalefet partisi olacağız.” ifadelerini kullandı. Ayrıca CHP grup kürsüsüne veda ettiklerini ancak muhalefet görevlerini sürdüreceklerini söyledi.
AY SONUNDA PARTİNİN KURULUŞ DİLEKÇESİ VERİLECEK
Edinilen bilgilere göre, yeni partinin kuruluş dilekçesi büyük ölçüde hazırlandı. Parti programı, tüzüğü ve logo çalışmalarının tamamlanma aşamasına geldiği belirtilirken, resmi kuruluş başvurusunun temmuz sonu ile ağustos başı arasında yapılması bekleniyor. Partinin ismi konusunda ise henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Kamuoyunda “Yeni Parti” ismi öne çıksa da bunun şimdilik çalışma adı olduğu, nihai kararın kuruluş öncesinde açıklanacağı ifade ediliyor.
YENİ PARTİ DENGELERİ NASIL DEĞİŞTİRECEK?
Yeni partinin siyasi dengeleri nasıl değiştireceği şimdiden merak konusu olurken, gözler Meclis aritmetiğine çevrildi. Henüz resmi bir liste veya açıklama bulunmasa da siyasi çevrelerde öne çıkan değerlendirmeler şöyle sıralanıyor:
Birinci senaryo: En çok konuşulan iddiaya göre CHP’den 80 ila 90 milletvekilinin yeni partiye geçmesi bekleniyor. Bu rakamın gerçekleşmesi halinde yeni oluşum, TBMM’de ana muhalefet sıfatını fiilen devralacak ve Meclis’teki komisyon dağılımından grup yönetimine kadar birçok alanda dengeler yeniden şekillenecek.
İkinci senaryo: Daha sınırlı sayıda milletvekilinin ilk etapta geçiş yapacağı, ilerleyen aylarda ise yeni partinin teşkilatlanmasına paralel olarak katılımların kademeli şekilde devam edeceği öne sürülüyor. Bu görüşe göre bazı milletvekilleri yerel teşkilatlardaki gelişmeleri görmek için bekleme eğiliminde.
Üçüncü senaryo: Bazı siyaset yorumcuları ise yeni partinin yalnızca CHP’den ayrılan isimlerden oluşmayacağını, merkez solda farklı partilerden, bağımsız milletvekillerinden ve geçmişte aktif siyaset yapmış bazı isimlerden de katılımlar olabileceğini değerlendiriyor.
Dördüncü senaryo: Yerel yönetimler de yakından izleniyor. Özellikle büyükşehir ve il belediyelerinde görev yapan bazı belediye başkanlarının nasıl bir tavır alacağı, yeni partinin teşkilatlanma hızını doğrudan etkileyebilecek başlıklar arasında gösteriliyor.
CHP TARİHİNDE İLK DEĞİL
Cumhuriyet Halk Partisi, kuruluşundan bu yana çok sayıda ayrılık ve yeni parti girişimine sahne oldu. Parti içi görüş ayrılıkları zaman zaman yeni siyasi hareketlerin doğmasına neden oldu.
İşte dünden bugüne CHP içinden doğan yapılar ve siyasi akıbetleri:
Demokrat Parti (DP) - 1946: Türk siyasi tarihinin en büyük kırılmalarından biri CHP içinde yaşandı. Celâl Bayar, Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan’ın sunduğu "Dörtlü Takrir" sonrası yaşanan ihraç ve istifalar, 7 Ocak 1946'da Demokrat Parti'nin kurulmasını sağladı. DP, 1950 seçimlerinde "Yeter! Söz Milletindir" diyerek CHP’nin 27 yıllık tek parti iktidarına son verdi.
Millet Partisi – 1948: Mareşal Fevzi Çakmak’ın öncülüğünde kurulan Millet Partisi, CHP’den ayrılan bazı isimlerin de desteğini aldı. Parti daha sonra kapatıldı.
Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP) - 1967: Bülent Ecevit’in başlattığı "Ortanın Solu" hareketine karşı çıkan ve partinin ekseninin kaydığını savunan Prof. Dr. Turhan Feyzioğlu ve arkadaşları CHP’den ayrıldı. Güven Partisi adıyla kurulan hareket, daha sonra Cumhuriyetçi Güven Partisi adını aldı ancak Türk siyasi hayatında kalıcı bir ana aktör olamayarak zamanla eridi.
Demokratik Sol Parti (DSP) - 1985: 12 Eylül darbesinin ardından siyasi yasaklı olan Bülent Ecevit’in öncülüğünde, eşi Rahşan Ecevit başkanlığında kuruldu. CHP tabanının büyük kısmını konsolide eden DSP, 1999 genel seçimlerinde birinci parti çıkarak Bülent Ecevit başbakanlığında koalisyon hükümetini kurdu.
Yeni Türkiye Partisi (YTP) - 2002: DSP hükümetinin son döneminde Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan ve Dışişleri Bakanı İsmail Cem liderliğindeki bir grup milletvekili partiden ayrılarak YTP'yi kurdu. Ancak 2002 seçimlerinde beklenen varlığı gösteremeyen parti, daha sonra CHP'ye katılarak tasfiye oldu.
Türkiye Değişim Hareketi (TDH) - 2009: Mustafa Sarıgül tarafından başlatılan hareket daha sonra Türkiye Değişim Partisi’ne dönüştü. Parti ilerleyen süreçte faaliyetlerini sonlandırdı. Sarıgül, CHP’ye geri döndü.
Anadolu Partisi - 2014: Eski YARSAV Başkanı Emine Ülker Tarhan, CHP’den istifa ederek Anadolu Partisi’ni kurdu. Parti seçimlerde beklenen desteği bulamayınca kısa süre sonra kapandı. Tarhan, CHP’ye geri döndü.
Memleket Partisi - 2021: CHP’nin 2018 yılındaki Cumhurbaşkanı adayı olan Muharrem İnce, parti yönetimiyle yaşadığı fikir ayrılıkları ve "kurultay" tartışmalarının ardından CHP’den istifa etti. İnce, 17 Mayıs 2021’de Memleket Partisi’ni kurdu. 2025 yılında yapılan olağanüstü kurultay kararıyla kendini feshetti ve İnce CHP’ye döndü.
ÖZGÜR ÖZEL’IN YENİ PARTİSİ NE YAPACAK?
Bugün Özgür Özel liderliğindeki "değişimci" kanadın başlattığı bu yeni hareketin, geçmişteki örnekler gibi iktidar alternatifi mi olacağı yoksa siyasi tarihin sayfalarında yeni bir arayış olarak mı kalacağı sorusunun yanıtını önümüzdeki süreç ve sandık sonuçları tayin edecek.
