Komşumuz…
D-8 üyesi İran toprakları içinde yer alan Hürmüz Boğazı…
Aylardan bu yana abluka altında…
Ablukaya alan ve aylardan bu yana bombardımana tabi tutan haydut devlet ABD…
ABD Başkanı, Sarı Kovboy Donald Trump, İran’a ait Hürmüz Boğazı’na çökmek istiyor…
Boğazdan geçen gemi trafiğinin kendi kontrolünde olmasını istiyor…
PEKİ, AMA HÜRMÜZ BOĞAZI NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçiş yaptığı dünyanın en stratejik deniz geçiş noktası…
Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan bu dar su yolu, Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt ve Katar gibi enerji devlerinin dünyaya açılan tek deniz kapısı…
Boğazın küresel ekonomi ve jeopolitik için kritik olmasının temel nedenleri şunlar:
* Enerji Arz Güvenliği: Günlük ortalama 17 ila 20 milyon varil ham petrol bu boğaz üzerinden küresel pazarlara taşınır. Küresel enerji ticaretinin üçte birinden fazlası bu rota üzerinden sağlanıyor.
* Asya Pazarı İçin Hayati Önemi: Boğazdan geçen petrolün büyük bir kısmı Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya-Pasifik'in en büyük ekonomilerine gidiyor.
* Hürmüz Boğazı , Umman Körfezi ile Basra Körfezi'ni birbirine bağlıyor. Kuzey kıyısında İran, güney kıyısında ise Umman bulunuyor. Boğazın İran, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri ile sınırı var.
* Alternatiflerin Yetersizliği: Bölgedeki petrol ve gaz akışını sağlayabilecek alternatif boru hatları mevcuttur ancak bunlar toplam kapasitenin sadece küçük bir kısmını karşılayabiliyor.
* Jeopolitik Kırılganlık: Boğazın en dar noktasında nakliye yolları İran ve Umman'ın kara sularında yer alır. İran'ın boğazı kapatma tehditleri veya bölgede yaşanan çatışmalar, doğrudan dünya petrol fiyatlarının fırlamasına ve küresel enflasyonun tetiklenmesine yol açıyor.
* Gemiler, İran ve Umman'ın karasularından geçiyor. İran, ticari gemilere serbest geçiş hakkı tanıyan bir BM anlaşmasını imzalamış olsa da henüz onaylamamıştı. Tahran geçmişte gerilim dönemlerinde deniz ablukası uygulayabileceğini söyledi ancak hiçbir zaman boğazı tamamen kapatmadı. Ancak ABD ve İsrail'in saldırıları sonrası İran, boğazı kapattığını duyurdu. Bazı konteyner gemilerinin Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda U dönüşü yaptığı belirtildi. Bazı ticari gemiler ise Körfez'de beklemeye geçti.
* ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasına bölgedeki ABD üslerini vurarak cevap veren İran, Hürmüz Boğazı'nı kapattı. İran Devrim Muhafızları, gemilere VHF telsiz frekansı üzerinden “hiçbir geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine izin verilmeyeceği” mesajı gönderdi.
* Ham petrol ve petrol ürünlerinin ihracatı, İran için kritik bir gelir kaynağı. Bu ürünler, toplam ihracatın yüzde 17'sinden fazlasını oluşturuyor. İkinci sıradaki doğal gazın oranı ise yaklaşık yüzde 12. Boğazın kapanmasıyla İran, petrolünü ihraç edemez hale gelir.
