Bayramlaşma
Bugün ne şu ne bu Bugün "bayram", bugün kurban bayramı Bugün acı içinde olana da, olmayana da bayram Bugün acı içinde olmayanın, acı içinde olana "el"ini uzattığı bayram günüdür.
Bayram bu ve bu gibi hallerin bir vesilesidir. Dolayısıyla bugün maddî ve manevî anlamda alan, veren, paylaşan; mutlu olan ve mutlu eden herkesin bayramıdır.
Öncelikle okuyucularımın "kurban bayramı"nı kutluyorum. Bayramınız mübarek olsun, kutlu olsun, bayram olsun, "kurban" olsun
Bayram, "bayramlaşmak" olduğuna göre bayramlaşmaya devam edelim: Annemin, babamın, anneannemin, babaannemin, kayınpederimin, kayınvalidemin; amcamın, dayımın, teyzemin bayramlarını kutluyorum, rahmet diliyorum ve ellerinden öpüyorum.
Eşimin, kızımın, oğlumun, damadımın, gelinimin ve torunlarımın bayramını kutluyorum, sağlık ve mutluluk içinde nice bayramlara erişmelerini temenni ediyorum.
Dostlarımın bayramını kutluyorum ve sevgili "Üstad"ın şahsında, kurban bayramını "Kutsal" bal ile tatlandırarak, "Balcı" kıvamında olmasını dilerken, her şeyin çok daha iyi olacağı umut ve imanını paylaşmak istiyorum. Ayrıca komşularımın ve mesai arkadaşlarımın da bayramını tebrik ediyorum.
Bayram
Sözlüklerde bayram, aynı inancı, aynı toplumsal değerleri, aynı sevinç ve kaygıları paylaşan toplum bireylerinin birlikte, sevinç içinde kutladığı, birlik ve beraberliğin simgesi olan "kutsal gün" anlamına gelmektedir.
Bayram, kutlama biçimiyle olağan günlerin dışında bir özellik taşıması dolayısıyla öncelikle çocukların ilgisini çekerken; büyüklerin ziyaret edilmesi, hal ve hatırlarının sorulması, varsa ihtiyaçlarının giderilmesi yanında özellikle manevî bir yönü bulunan ve orta yaş kümesindeki insanların, her iki tarafa yönelik aktivitesi olarak da görülebilir.
Bayram sevmek, saymak ve çeşitli hediyeler vermek suretiyle küçüklerin sevindirildiği ve akrabalık ilişkilerinin geliştirildiği; ayrıca insanlar arasında sevgi, saygı ve bağlılık gibi özelliklerin hayata geçirildiği günler olması dolayısıyla da toplumsal hayata müthiş bir dinamizm kazandırmaktadır.
Toplumu oluşturan üç insan kümesi vardır: Küçükler, orta yaştakiler ve büyükler Bayram, hangi ortamlarda bulunurlarsa bulunsunlar bu üç insan kümesini birbirine yakınlaştırmaktadır. Uzakları yakın etmekte, maddî engelleri ortadan kaldırmakta; seven ve sayan insanları birbirine kavuşturmaktadır. Bu anlamda bayramın en önemli hususiyeti, insanları birbirine yakınlaşmaları için motive etmesidir. Bayram böyle bir amaç için her türlü engeli ortadan kaldırmaktadır.
Bayram, yıl boyunca ya da günlerce büyüklerini, akrabalarını arayıp sormayanları, arayıp sormaları için vazifelendirmektedir. Bu öyle bir vazife ki, bir engel söz konusu olup da arayamadığı zaman, o kişiyi "sorumlu" duruma getirmektedir. Başka bir ifade ile "Eşini, dostunu aramayan, büyüğünü, küçüğünü tanımayan insan" konumuna düşürmektedir. İşte bayramın böyle bir yaptırım gücü de vardır.
Bayram duygusu
Bayramın, formel bir bayramlaşmanın ötesine geçip gerçekten bayrama ve "bayramlaşma"ya vesile olmasını dilerim. Ancak bayram, birtakım kanlı ve kinli insanların barış günü olur mu bilmem ama olmasını dilerim.
Bugün, dünyanın her tarafında "bayram sabahı" duygularının yaşaması, yaşanmış olması ne güzel! Bayram sabahlarında yaşanan fakat bir türlü ifade edilemeyen nice güzel duygular, hevesler, beklentiler, arzular vardır. Bu duygulara genellikle şairler tercüman olur, Yahya Kemal gibi,
Ulu mâbedde karıştım vatanın birliğine
Çok şükür Tanrı ya gördüm bu saatlerde yine
Yaşayanla beraber bulunan ervâhı
Doludur gönlüm ışıklarla bu bayram sabahı
Bayram, hayata ârız olan duygu ve düşüncelerin ya da birtakım ârızaların hayatın aslî unsuru olmadan izâle edildiği bir gündür. Bayram, insanların zihnine ve gönlüne yerleşmeye yüz tutmak üzere olan marazî duygu ve düşüncelerin hayra tebdil edildiği bir gündür. Bu yüzden bayram, "bayram" duygusunu ve düşüncesini öne çıkaran ve insana insanlığını hatırlatan ve yaşatan bir gündür.
Şair A. Karakoç un dediği gibi,
Bayram af günüdür, barış günüdür
Bayram rahmete giriş günüdür
Bayram Hak menzile varış günüdür.
Anmaya dahi gerek duymadığım birtakım ârızî engellerle lekelemeden, bayramı terim anlamıyla "kurban" bilip bu şuuru yaşayan, yaşatan ve içselleştirenlere ne mutlu!
Bayramınız "kurban", kurbanınız mübarek olsun.
