Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşına, 1938 yılında ölümünün ardından bozulmasını önlemek amacıyla tahnit işlemi uygulandı. Anıtkabir'in inşası tamamlanana kadar Ankara Etnografya Müzesi'nde muhafaza edilen naaş, 1953 yılında uzman doktorların gözetiminde yeniden incelendi. Atatürk, tahnit maddeleri temizlendikten sonra Anıtkabir'deki mezarına defnedildi.
Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938 tarihinde hayatını kaybetmesinin ardından cenazesine uygulanan işlemler, tarihî belgelerde ayrıntılı biçimde yer alıyor. Atatürk'ün naaşı, Anıtkabir'in henüz inşa edilmemiş olması nedeniyle uzun süre korunması amacıyla tahnit edildi.
Atatürk Araştırma Merkezi bünyesindeki Atatürk Ansiklopedisi'nde yayımlanan bilgilere göre işlem, 11 Kasım 1938 tarihinde tamamlandı. Naaş, daha sonra özel olarak hazırlanan tabutlara yerleştirildi ve 21 Kasım 1938'de Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konuldu.
Atatürk'ün naaşına 11 Kasım 1938'de tahnit işlemi uygulandı
Atatürk'ün ölümünün ardından cenazesinin korunması için tahnit yapılmasına karar verildi. Tahnit, bir insanın ölümünden sonra bedenindeki bozulmayı geciktirmek amacıyla uygulanan kimyasal koruma işlemine verilen isim.
Atatürk'ün naaşına uygulanan işlem, kamuoyunda yaygın olarak mumyalama şeklinde de adlandırılıyor. Ancak bu uygulama, Antik Mısır'daki organların çıkarılması ve bedenin kurutulması gibi yöntemlerden farklıydı.
İşlem, dönemin hekimlerinin gözetiminde gerçekleştirildi. Atatürk Ansiklopedisi'ne göre tahnit çalışmaları 11 Kasım 1938 akşamı tamamlandı.
Atatürk'ün naaşı neden mumyalandı?
Atatürk'ün naaşının tahnit edilmesinin temel nedeni, kalıcı mezarının henüz hazır olmamasıydı. Cumhuriyet'in kurucusu için Ankara'da bir anıt mezar yapılması planlanıyordu.
Anıtkabir'in tamamlanmasının uzun sürebileceği dikkate alınarak naaşın bu süre boyunca korunması kararlaştırıldı.
Tahnit işleminin ardından Atatürk'ün naaşı önce metal bir tabuta, ardından gül ağacından yapılmış dış tabuta yerleştirildi. Tabut Türk bayrağına sarılarak Dolmabahçe Sarayı'ndaki tören alanına alındı.
Atatürk'ün naaşını hangi doktorlar tahnit etti?
Atatürk'ün naaşına uygulanan tahnit işleminde dönemin tıp uzmanları görev aldı. Atatürk Ansiklopedisi'ndeki kayıtlara göre işlem, Gülhane Patolojik Anatomi Hocası Prof. Dr. Lütfü Aksu ve çalışma arkadaşları tarafından gerçekleştirildi.
Prof. Dr. Mustafa Hayrullah Diker ile Prof. Dr. Süreyya Hidayet Serter de işlemi gözeten doktorlar arasında yer aldı.
Atatürk'ün naaşı, tahnit öncesinde dinî usullere uygun biçimde yıkandı ve kefenlendi. Bu aşamada Prof. Şerafettin Yaltkaya'nın gözetiminde işlem yapıldı.
Atatürk'ün naaşı 15 yıl boyunca Etnografya Müzesi'nde kaldı
Atatürk'ün cenazesi, İstanbul'daki törenlerin ardından Ankara'ya götürüldü. 21 Kasım 1938 tarihinde Ankara Etnografya Müzesi'nde hazırlanan geçici kabre yerleştirildi.
Anıtkabir'in inşası devam ederken naaş burada muhafaza edildi. Bu süreçte tabut, özel olarak düzenlenen geçici mezarda tutuldu.
Anıtkabir'in tamamlanmasıyla birlikte naaşın yeni mezarına taşınması için 1953 yılında hazırlıklara başlandı.
Atatürk'ün tabutu 1953 yılında açıldı
Atatürk'ün naaşının Anıtkabir'e taşınmasından önce tabutunun açılması kararlaştırıldı. 9 Kasım 1953 tarihinde uzman doktorlardan oluşan bir heyet, Etnografya Müzesi'nde inceleme gerçekleştirdi.
Heyette Prof. Dr. Kâmile Şevki Mutlu, Doç. Dr. Cahit Özen, Dr. Şeref Yazgan ve otopsi teknisyeni Salih Kebapçı yer aldı.
Önce gül ağacından yapılan dış tabut açıldı. Ardından içindeki metal tabut kontrollü biçimde incelendi.
Atatürk Ansiklopedisi'nde yer alan anlatıma göre tabut açıldığında naaşın büyük ölçüde korunduğu görüldü. Bu durum, 1938 yılında uygulanan tahnit işleminin etkisini gösteriyordu.
Atatürk'ün bedeni 15 yıl sonra çürümüş müydü?
1953 yılında tabutun açılmasına ilişkin tarihî kayıtlarda, Atatürk'ün naaşının tahnit sayesinde korunduğu belirtiliyor.
Prof. Dr. Kâmile Şevki Mutlu'nun incelemelerine dayanan anlatımlarda bedenin görünümünü büyük ölçüde muhafaza ettiği ifade ediliyor.
Naaşın korunmuş olması, 1938 yılında uygulanan kimyasal tahnit işlemiyle ilişkilendiriliyor. Bu işlem, bedenin doğal bozulma sürecini geciktirmek amacıyla yapılmıştı.
Anıtkabir'e defin hazırlıkları sırasında naaşın üzerindeki koruyucu maddelerin temizlenmesine de karar verildi.
Atatürk'ün naaşındaki tahnit maddeleri 1953'te temizlendi
Atatürk'ün Anıtkabir'deki mezarına defnedilmesinden önce tahnit işleminin sona erdirilmesi gerekiyordu.
Atatürk Araştırma Merkezinin yayımladığı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi adlı eserde, 10 Kasım 1953 tarihinde naaşın üzerindeki koruyucu maddelerin uzmanlar tarafından temizlendiği anlatılıyor.
Naaş, kefen ve koruyucu malzemelerden arındırıldıktan sonra yeniden kefenlendi. İşlemler Doç. Dr. Cahit Özen'in gözetiminde gerçekleştirildi.
Atatürk'ün naaşı daha sonra hazırlanan tabuta yerleştirildi ve Anıtkabir'deki defin törenine götürüldü.
Atatürk'ün naaşı Anıtkabir'e ne zaman defnedildi?
Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşı, ölümünün 15'inci yıl dönümü olan 10 Kasım 1953 tarihinde Anıtkabir'e nakledildi.
Törene dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, İsmet İnönü, Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan ve devlet yetkilileri katıldı.
Atatürk'ün naaşı, Anıtkabir'in Şeref Salonu'nun altındaki mezar odasında hazırlanan kabre defnedildi.
Şeref Salonu'nda ziyaretçilerin gördüğü büyük mermer lahit, sembolik bir mezar taşı niteliği taşıyor. Atatürk'ün gerçek kabri ise bu bölümün altındaki mezar odasında bulunuyor.
