Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 tarihinde İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda karaciğer sirozu nedeniyle 57 yaşında hayatını kaybetti. Son aylarında karın bölgesinde sıvı birikmesi ve bilinç kaybı gibi ağır sağlık sorunları yaşayan Atatürk'ün hastalığında alkol kullanımının rolü, tıbbi değerlendirmelerde ele alınan konular arasında bulunuyor.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün ölüm nedeni, vefatının yıl dönümünde yeniden gündeme geldi. Atatürk, 1938 yılında ilerleyen karaciğer hastalığı nedeniyle tedavi altına alındı. Hastalığın ağırlaşması üzerine İstanbul'daki Dolmabahçe Sarayı'nda doktorların gözetiminde yaşamını sürdürdü.
Atatürk'ün ölümüne yol açan hastalık, karaciğer sirozu olarak kayıtlara geçti. Sigara ve alkol kullanımıyla ilgili sorular ise hastalığın gelişiminde etkili olabilecek faktörler üzerinden değerlendiriliyor.
Atatürk'ün ölüm nedeni karaciğer sirozuydu
Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybetti. Ölüm nedeni, karaciğerin ileri derecede hasar görmesiyle ortaya çıkan siroz hastalığıydı.
Siroz, karaciğer dokusunun uzun süreli hasar sonucunda nedbeleşmesi ve organın normal işlevlerini yerine getirmekte zorlanmasıyla gelişiyor.
Atatürk'ün hastalığı 1938 yılında belirgin biçimde ağırlaştı. Doktorların yaptığı muayenelerde karaciğer rahatsızlığına ilişkin bulgular değerlendirildi ve tedavi süreci başlatıldı.
Hastalığın ilerlemesiyle birlikte Atatürk'ün genel sağlık durumu kötüleşti. Son günlerinde bilinç kaybının eşlik ettiği ağır bir tablo ortaya çıktı.
Atatürk'ün siroz hastalığında alkol kullanımının etkisi
Atatürk'ün alkol kullandığı, yaşamını anlatan tarihî kaynaklarda yer alıyor. Siroz hastalığıyla alkol kullanımı arasındaki ilişki de tıbben biliniyor.
Uzun süre yüksek miktarda alkol tüketimi, karaciğer hücrelerine zarar verebiliyor. Bu hasar yıllar içinde karaciğerde iltihaplanmaya, doku değişikliklerine ve siroza yol açabiliyor.
Atatürk'ün hastalığına ilişkin tarihî ve tıbbi değerlendirmelerde alkol kullanımı önemli bir olası etken olarak ele alınıyor. Bununla birlikte 1938 yılındaki tıbbi kayıtlar, günümüzde kullanılan ayrıntılı tanı yöntemleriyle hazırlanmış değildi.
Bu nedenle Atatürk'ün sirozunun hangi etkenlerden ne ölçüde kaynaklandığını kesin oranlarla belirlemek mümkün değil.
Atatürk sigaradan mı öldü?
Atatürk'ün sigara kullandığı, fotoğraflar ve tarihî anlatımlarla biliniyor. Ancak kayıtlara geçen ölüm nedeni sigaranın doğrudan yol açtığı bir hastalık değil, karaciğer sirozu.
Sigara kullanımı başta akciğer ve kalp-damar hastalıkları olmak üzere çeşitli sağlık sorunlarının riskini artırıyor. Sigara, karaciğer hastalıklarının seyrini de olumsuz etkileyebiliyor.
Atatürk'ün ölümüne ilişkin tarihî belgelerde siroz tanısı öne çıkıyor. Bu nedenle ölümünü doğrudan sigaraya bağlamak, mevcut tıbbi kayıtların ortaya koyduğu tanıyı doğru yansıtmıyor.
Atatürk'ün hastalığının ilk belirtileri 1938 yılında ağırlaştı
Atatürk'ün sağlık durumundaki bozulma, 1938 yılının başlarında daha belirgin hale geldi. Halsizlik, kaşıntı ve çeşitli fiziksel rahatsızlıklar nedeniyle doktorlar tarafından muayene edildi.
Fransız doktor Noël Fiessinger de Atatürk'ün tedavi sürecine katılan hekimler arasında yer aldı. Yapılan değerlendirmelerde karaciğer hastalığı üzerinde duruldu.
Doktorlar, Atatürk'e dinlenmesini ve sağlığını zorlayacak faaliyetlerden uzak durmasını önerdi. Buna rağmen devlet işlerini takip etmeyi sürdürdü.
1938 yılının ilerleyen aylarında hastalığın etkileri arttı ve tedavi süreci Dolmabahçe Sarayı'nda devam etti.
Atatürk'ün karnında neden su toplandı?
Atatürk'ün hastalığının ilerleyen döneminde karın boşluğunda sıvı birikmesi meydana geldi. Tıpta asit olarak adlandırılan bu durum, ileri evre karaciğer sirozunda görülebilen önemli komplikasyonlardan biri.
Karaciğerdeki hasar, karaciğere kan taşıyan damar sistemindeki basıncı artırabiliyor. Bu durum ve vücudun sıvı dengesindeki değişiklikler, karın boşluğunda sıvı birikmesine neden olabiliyor.
Atatürk'ün tedavisi sırasında biriken sıvının boşaltılması için tıbbi müdahaleler gerçekleştirildi. Ancak hastalığın ilerlemesiyle birlikte genel sağlık durumu ağırlaşmaya devam etti.
Atatürk'ün son günlerinde koma tablosu gelişti
Atatürk'ün sağlık durumu Kasım 1938'in ilk günlerinde kritik aşamaya ulaştı. Karaciğer hastalığının ağırlaşmasıyla birlikte bilinç durumunda bozulmalar görüldü.
İleri evre sirozda karaciğerin zararlı maddeleri yeterince temizleyememesi, beyin fonksiyonlarını etkileyen hepatik ensefalopatiye yol açabiliyor. Bu tablo ağırlaştığında koma gelişebiliyor.
Atatürk, son günlerinde komaya girdi. Doktorların müdahalelerine rağmen 10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05'te hayatını kaybetti.
Atatürk kaç yaşında ve nerede öldü?
Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. 10 Kasım 1938 tarihinde hayatını kaybettiğinde 57 yaşındaydı.
Atatürk'ün vefat ettiği yer, İstanbul Beşiktaş'taki Dolmabahçe Sarayı oldu. Ölümünün ardından naaşı Ankara'ya götürüldü.
Atatürk'ün naaşı, 21 Kasım 1938 tarihinde Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine yerleştirildi. Anıtkabir'in tamamlanmasının ardından 10 Kasım 1953 tarihinde buradaki ebedî istirahatgâhına nakledildi.
