Dar gelirli hanelere yönelik yeni sosyal destek modeli Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için çalışmalar devam ediyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da adlandırılan yeni sistemde, belirlenen gelir eşiğinin altında kalan ailelerin desteklenmesi planlanıyor. 2026 yılı pilot uygulama ve hazırlık dönemi olarak öne çıkarken sistemin 2027'de Türkiye geneline yayılması hedefleniyor. Vatandaşlık maaşının tutarı, kesin gelir sınırı ve başvuru tarihleri ise henüz resmen açıklanmadı.
Aile destek ödemesi yeniden başlayacak mı?
Yeni dönemde gündeme gelen destek, daha önce uygulanan Aile Destek Programı'nın aynı şekilde yeniden başlatılması anlamına gelmiyor.
Hazırlıkları sürdürülen sistemin adı Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD). Model, mevcut sosyal destekleri daha bütünleşik bir yapıda ele almayı ve belirli bir gelir seviyesinin altında kalan haneleri desteklemeyi amaçlıyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sistemi açıklarken sosyal destek mekanizmalarının entegre edileceğini ve uygulamanın “eşik gelirin altında kalan aileleri” destekleyeceğini belirtmişti.
Dolayısıyla yeni sistemin eski Aile Destek Programı'nın doğrudan devamı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Vatandaşlık maaşı nedir?
Kamuoyunda vatandaşlık maaşı adıyla bilinen GETAD, hanelerin gelir durumunu dikkate alan yeni bir sosyal yardım modeli olarak hazırlanıyor.
Sistemde temel ölçütlerden birinin “eşik gelir” olması planlanıyor. Belirlenecek seviyenin altında geliri bulunan ailelerin destek kapsamına alınması hedefleniyor.
Modelin yalnızca gelir miktarına odaklanması da beklenmiyor. Yaşanılan bölgenin ekonomik koşulları, hane yapısı ve temel ihtiyaçların değerlendirmede etkili olması üzerinde çalışılıyor.
Böylece bütün ailelere aynı miktarda ödeme yapılması yerine ihtiyaçlara göre farklılaşan bir destek mekanizması oluşturulması planlanıyor.
GETAD ne zaman başlayacak?
GETAD için açıklanan takvimde 2026 ve 2027 yılları öne çıkıyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, daha önce yaptığı açıklamada sistemin 2026 yılında birkaç ilde pilot olarak uygulanmasının, 2027 yılında ise Türkiye geneline yayılmasının planlandığını bildirdi.
2026 yılında sistem üzerindeki teknik ve mali çalışmalar devam ediyor. Son bilgilere göre Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının il ve ilçe düzeyindeki etki analizlerinin ekim ayında tamamlanması bekleniyor.
Ardından 2027 bütçe sürecinin de dikkate alınmasıyla sistemin mali çerçevesinin şekillenmesi bekleniyor. Gerek görülmesi halinde yasal düzenleme yapılması da gündemde.
Vatandaşlık maaşı ne kadar olacak?
GETAD kapsamında ailelere verilecek vatandaşlık maaşının kesin tutarı henüz açıklanmadı.
Bu nedenle “5 bin TL”, “10 bin TL” veya farklı rakamlarla yapılan kesin ödeme iddialarını şu aşamada resmîleşmiş tutarlar olarak değerlendirmek doğru değil.
Yeni sistemde herkese sabit bir ödeme yapılmasından ziyade hanelerin gelir ve ihtiyaçlarının dikkate alınacağı bir yapı üzerinde duruluyor.
Belirlenecek eşik gelirin altında kalan hanelerin desteklenmesi ve gelir seviyelerinin belirlenen sınıra yaklaştırılması modelin temel unsurlarından biri olacak.
Vatandaşlık maaşından kimler yararlanacak?
GETAD'ın hedef kitlesinin başında düşük gelirli haneler bulunuyor.
Henüz ayrıntılı ve kesin başvuru şartları yayımlanmadı. Ancak açıklanan çerçeveye göre temel kriter, hanenin gelirinin belirlenecek eşik seviyenin altında kalması olacak.
Yeni sistem hazırlanırken özellikle dar gelirli ailelerin yanı sıra metropollerde yaşayan hanelerin koşulları ve emekliler gibi farklı grupların ihtiyaçlarının da dikkate alındığı açıklandı.
Bu nedenle destekten yararlanacak kişilerin yalnızca mevcut sosyal yardım alan vatandaşlarla sınırlı olup olmayacağı, nihai mevzuat ve uygulama şartları açıklandığında netleşecek.
En düşük emekli maaşı alanlar vatandaşlık maaşı alabilecek mi?
Yeni sistemin hazırlık aşamasında emeklilerin durumu da dikkate alınıyor.
Cevdet Yılmaz, GETAD'ın geliştirilmesi sırasında emekliler gibi farklı kesimlerin gözetildiğini açıklamıştı. Son dönemde yayımlanan bilgilerde de en düşük emekli aylığını alanların gelir kriterlerini karşılamaları durumunda sistem içerisinde değerlendirilebileceği aktarılıyor.
Ancak “en düşük emekli maaşını alan herkes otomatik olarak vatandaşlık maaşı alacak” şeklinde kesinleşmiş bir uygulama bulunmuyor.
Belirlenecek gelir eşiği ve hane bazlı kriterler burada belirleyici olacak.
Her aileye aynı vatandaşlık maaşı mı verilecek?
GETAD'ın dikkat çeken özelliklerinden biri desteğin bölgesel ihtiyaçlara göre farklılaştırılmasının planlanması.
İl ve ilçe düzeyinde yapılan etki analizleriyle bölgelerin sosyoekonomik yapıları inceleniyor.
Örneğin barınma maliyetlerinin yüksek olduğu bir bölgede kira desteğinin, iklim şartları nedeniyle enerji giderlerinin yükseldiği başka bir bölgede ise ısınma desteğinin öne çıkması mümkün olacak.
Yeni sistemde kira, gıda ve ısınma gibi farklı ihtiyaç kalemlerinin dikkate alınması planlanıyor.
Bu nedenle vatandaşlık maaşının bütün hak sahiplerine tek bir rakam üzerinden ödenen standart bir aylık şeklinde uygulanacağı henüz söylenemez.
GETAD kapsamında hangi destekler verilecek?
Çalışmaların mevcut çerçevesinde üç temel ihtiyaç kalemi öne çıkıyor:
Kira, gıda ve ısınma desteği.
Bölgesel incelemeler sonucunda hanelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve desteklerin buna göre şekillendirilmesi planlanıyor.
Örneğin ısınma giderlerinin yüksek olduğu bölgelerde bu kaleme yönelik destek artırılabilecek. Barınma maliyetlerinin öne çıktığı bölgelerde ise kira yardımı uygulanabilecek.
Bunun yanında mevcut sosyal yardımların GETAD sistemiyle nasıl ilişkilendirileceği üzerinde de çalışmalar yürütülüyor.
Vatandaşlık maaşı başvuruları başladı mı?
30 Eylül 2026 itibarıyla vatandaşlık maaşı için genel başvurular başlamadı.
GETAD kapsamında Türkiye genelinde vatandaşların kullanabileceği kesinleşmiş bir başvuru takvimi veya yeni bir başvuru ekranı henüz ilan edilmiş değil.
Dolayısıyla şu anda “vatandaşlık maaşı başvurusu başladı” şeklindeki ifadeler güncel resmî durumla örtüşmüyor.
Gelir kriterleri, başvuru yöntemi, ödeme miktarı ve diğer koşullar çalışmalar tamamlandıktan sonra netleşecek.
Vatandaşlık maaşı başvurusu e-Devlet'ten mi yapılacak?
GETAD'ın nihai başvuru yöntemine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.
Türkiye'deki birçok sosyal yardım başvurusu e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden yürütülse de GETAD için özel başvuru ekranının açıldığına ilişkin resmî bir duyuru bulunmuyor.
Bu nedenle başvuruların kesin olarak hangi kanaldan yapılacağına ilişkin açıklamanın beklenmesi gerekiyor.
Başvuru sistemi açıldığında gelir kriterinin nasıl hesaplanacağı ve hangi belgelerin isteneceği de netleşecek.
GETAD gelir sınırı ne kadar olacak?
Yeni destek sisteminin en kritik başlıklarından biri eşik gelir olacak.
Ancak 30 Eylül 2026 itibarıyla “aylık hane geliri şu rakamın altında olanlar destek alacak” şeklinde kesinleşmiş resmî bir tutar bulunmuyor.
Sistem üzerindeki çalışmalar, belirlenecek eşik gelirin altında kalan hanelerin desteklenmesi üzerine kuruluyor. Hanelerin gelir seviyesi ile belirlenen eşik arasındaki farkın dikkate alınması üzerinde çalışılıyor.
Kesin rakamın, sistemin mali ve hukuki çerçevesinin tamamlanmasıyla netleşmesi bekleniyor.
2027'de aile destek sisteminde ne değişecek?
GETAD'ın 2027 yılında Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor.
Sistem hayata geçirildiğinde sosyal yardımların hane bazlı, gelir odaklı ve bölgesel ihtiyaçları dikkate alan yeni bir yapıya dönüştürülmesi amaçlanıyor.
2026 yılında yürütülen pilot uygulama, etki analizi ve hazırlık çalışmalarının ardından 2027 bütçesi kapsamında sistemin finansmanının şekillendirilmesi bekleniyor.
